Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và nghĩa vụ của công dân về công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở huyện X, tỉnh Y, đang làm nông nghiệp. Chúng tôi mới cưới và muốn sinh con nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích mỗi gia đình chỉ nên có một hoặc hai con để phát triển bền vững. Vậy chúng tôi có quyền được biết thông tin về chính sách dân số không, và có được tự quyết định số con mình muốn không, hay phải theo quy định nào đó ạ? Vợ tôi năm nay 28 tuổi, tôi 30 tuổi.”
Không gian thực hành di sản văn hóa phi vật thể và trách nhiệm bảo tồn
“Tôi là bà Hạnh, năm nay gần 60 tuổi, ở làng nghề gốm Bát Tràng, Hà Nội. Làng tôi có truyền thống làm gốm lâu đời, nhưng gần đây, nhiều không gian xưa dùng để nung gốm, biểu diễn các điệu múa truyền thống trong lễ hội đang bị thu hẹp hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng. Tôi lo lắng không biết liệu có quy định nào bảo vệ những không gian thực hành di sản văn hóa phi vật thể này không, để con cháu tôi vẫn có nơi để duy trì nghề?”
Phục hồi di tích lịch sử - văn hóa
“Chị Mai, một thành viên ban quản lý di tích đình làng ở Huyện Thanh Trì, Hà Nội, đang rất băn khoăn. Đình làng đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều hạng mục bị hư hại nặng sau trận bão năm ngoái. Chị nghe nói về việc 'phục hồi di tích' nhưng không rõ liệu đình làng của mình có đủ điều kiện để được phục hồi theo quy định pháp luật hay không, và cần bắt đầu từ đâu.”
Sĩ quan dự bị và quy định về giải ngạch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, năm nay 42 tuổi, hiện đang là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Trước đây tôi có tham gia quân đội và được phong hàm sĩ quan dự bị. Công việc kinh doanh của tôi hiện rất bận rộn và tôi cũng đã có gia đình. Tôi băn khoăn không biết mình có còn thuộc ngạch sĩ quan dự bị nữa không và liệu có bị gọi nhập ngũ đột xuất không? Có cách nào để tôi được giải ngạch sĩ quan dự bị không?”
Quyền sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ độc thân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một phụ nữ độc thân, năm nay 38 tuổi, đang làm việc tại một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi rất mong muốn có con nhưng chưa tìm được người phù hợp để kết hôn. Gần đây tôi tìm hiểu về phương pháp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và nghe nói phụ nữ độc thân cũng có thể thực hiện được. Vậy không biết trường hợp của tôi có đủ điều kiện để thực hiện kỹ thuật này theo quy định pháp luật Việt Nam không?”
Quy định pháp luật về tổ chức thi người đẹp
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, chủ một công ty tổ chức sự kiện ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang có ý định tổ chức một cuộc thi người đẹp cấp thành phố vào cuối năm nay để tìm kiếm gương mặt đại diện cho du lịch. Tôi muốn hỏi là việc tổ chức thi người đẹp có cần phải xin phép không, và nếu có thì cần liên hệ với cơ quan nào? Tôi nghe nói có nhiều quy định lắm nhưng không rõ cụ thể thế nào.”
Quy định pháp lý về Nước khoáng thiên nhiên và hoạt động nhập khẩu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng thực phẩm nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi muốn nhập một lô nước khoáng thiên nhiên từ Pháp về bán nhưng không rõ thủ tục hải quan và các loại giấy tờ cần thiết như thế nào. Tôi nghe nói mặt hàng này có nhiều quy định đặc thù, liệu có phức tạp lắm không? Tôi năm nay khoảng 38 tuổi và đây là lần đầu tôi nhập mặt hàng này.”
Kết cấu hạ tầng đường sắt và trách nhiệm quản lý
“Chào luật sư, tôi là bác Hùng, một nông dân ở huyện Bến Lức, Long An. Mấy năm nay có dự án mở rộng đường sắt chạy qua gần ruộng nhà tôi. Tôi nghe nói đến 'kết cấu hạ tầng đường sắt' mà không rõ nó bao gồm những gì, liệu có ảnh hưởng đến việc canh tác hay lối đi của gia đình tôi không? Tôi lo lắng về ranh giới và các quy định an toàn.”
Hạt giống tác giả và chính sách bảo hộ giống cây trồng
“Tôi là một nông dân ở Hưng Yên, chuyên trồng lúa. Mấy năm nay tôi tự lai tạo được một giống lúa mới cho năng suất cao và kháng bệnh tốt. Tôi nghe nói có khái niệm 'hạt giống tác giả' nhưng không rõ nó là gì và có được Nhà nước bảo hộ hay hỗ trợ gì không?”
Hỗ trợ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước trong nông nghiệp
“Tôi là một nông dân ở tỉnh Đắk Lắk, chuyên trồng cà phê. Năm nay hạn hán kéo dài, tôi thấy nhiều người nói về việc áp dụng hệ thống tưới tiên tiến để tiết kiệm nước. Tôi muốn đầu tư nhưng chi phí ban đầu khá lớn. Không biết nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho nông dân như tôi không, và tôi cần làm gì để được hỗ trợ?”
Kiểm định giống cây trồng và chất lượng nông sản
“Chào luật sư, tôi là một nông dân trồng lúa ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. Năm nay, tôi có nhập một lô giống lúa mới từ một công ty ở Đồng Tháp về để thử nghiệm trên 5 hecta đất của mình. Họ cam kết giống này năng suất cao, kháng bệnh tốt. Tuy nhiên, sau khi gieo sạ được một thời gian, tôi thấy cây lúa phát triển không đồng đều, có nhiều cây có vẻ không phải giống tôi đã mua, và sâu bệnh cũng xuất hiện nhiều hơn dự kiến. Tôi lo lắng vụ này sẽ mất trắng. Tôi muốn biết liệu có quy định nào về việc kiểm tra chất lượng giống cây trồng để bảo vệ quyền lợi của nông dân như tôi không, và nếu giống không đạt chất lượng thì tôi có thể làm gì?”
Quyền và nghĩa vụ của Người có tài sản bị trưng mua
“Chào luật sư, tôi là ông An, chủ một xưởng mộc ở ngoại thành Đà Nẵng. Mấy hôm nay, xã tôi có thông báo về việc trưng mua một phần đất và nhà xưởng của tôi để làm đường vành đai. Tôi nghe nói mình là 'người có tài sản trưng mua' nhưng không hiểu rõ lắm nghĩa vụ và quyền lợi của mình là gì. Đặc biệt là về việc bàn giao tài sản, tôi cần làm gì để đảm bảo quyền lợi của mình ạ? Tôi năm nay cũng hơn 50 rồi, lo lắng quá.”
Cơ chế mua bán điện trực tiếp từ năng lượng tái tạo
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất giày da ở Bình Dương. Năm nay, tôi muốn tìm hiểu về cơ chế mua bán điện trực tiếp từ năng lượng tái tạo để giảm chi phí và thân thiện môi trường. Tôi đọc Nghị định 80/2024/NĐ-CP thấy có nhắc đến 'Năm N' nhưng không rõ nó có ý nghĩa gì cụ thể trong việc áp dụng các quy định này, ví dụ như về thời điểm nộp hồ sơ hay hiệu lực của hợp đồng. Liệu tôi có thể bắt đầu ngay trong năm nay không?”
Cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn
“Anh T.V.K ở Hải Phòng, chủ một doanh nghiệp sản xuất, đang rất quan tâm đến việc đầu tư vào điện mặt trời để tự cung cấp và bán bớt điện dư thừa cho các doanh nghiệp lân cận. Anh ấy nghe nói có Nghị định mới về mua bán điện trực tiếp và muốn biết liệu trong **Năm N** này, anh có thể bắt đầu các thủ tục để thực hiện mô hình này không, và những điều kiện cơ bản nào cần phải đáp ứng.”
Xác định thời gian hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 65 tuổi, ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi đã gắn bó với nghề đờn ca tài tử từ khi còn rất trẻ, khoảng 18 tuổi. Giờ tôi muốn làm hồ sơ xét tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú nhưng không rõ thời gian hoạt động của tôi được tính như thế nào, có phải tính từ lúc tôi bắt đầu học nghề không, hay chỉ tính từ khi tôi chính thức truyền dạy?”
Kế hoạch khuyến nông địa phương
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, nông dân trồng rau ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Năm nay nghe nói có chương trình khuyến nông hỗ trợ bà con mình chuyển đổi giống rau mới. Tôi muốn biết cái 'kế hoạch khuyến nông địa phương' này là gì, có liên quan gì đến việc tôi được hỗ trợ không? Và làm sao để biết địa phương tôi có kế hoạch đó không?”
Biện pháp tư pháp đưa vào trường giáo dưỡng
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, công nhân ở Quận 1, TP.HCM. Con trai tôi năm nay 15 tuổi, vừa bị công an bắt vì tội trộm cắp vặt. Tôi nghe nói có thể cháu sẽ bị đưa vào trường giáo dưỡng thay vì phải đi tù. Tôi muốn hỏi biện pháp này là gì và hiện tại có còn áp dụng không ạ?”
Quy định về cầm cố trái phiếu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở Quận 1, TP.HCM. Hiện tại, tôi đang cần một khoản vốn để mở rộng kinh doanh nhưng ngân hàng yêu cầu tài sản đảm bảo. Tôi có một số trái phiếu của công ty lớn, không biết tôi có thể dùng chúng để cầm cố vay tiền được không và thủ tục có phức tạp không ạ? Tôi năm nay 32 tuổi.”
Thủ tục xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 15 tuổi, vừa bị công an phường mời lên làm việc vì dính vào vụ xô xát nhỏ với bạn bè, gây thương tích nhẹ. Tôi nghe nói có cái gọi là 'xử lý chuyển hướng' cho trẻ vị thành niên để tránh phải ra tòa. Liệu trường hợp của con tôi ở Quận 1, TP.HCM có được xem xét áp dụng biện pháp này không, và thủ tục như thế nào ạ?”
Quy định pháp luật về suy thoái nguồn nước và biện pháp bảo vệ
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Long An. Mấy năm nay, con kênh tưới tiêu cho ruộng lúa nhà tôi nước cứ đục dần, có mùi lạ, cá cũng chết nhiều. Lúa cũng không tốt như trước. Tôi nghe nói đây là 'suy thoái nguồn nước' nhưng không rõ là gì và tôi có thể làm gì để bảo vệ nguồn nước này không? Tôi lo lắng lắm vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của gia đình.”
Biểu đạt của Di sản Văn hóa Phi vật thể và Trách nhiệm Bảo tồn
“Tôi là chủ một cơ sở sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở Hội An. Gần đây, tôi thấy có một số bên khác đang sao chép y nguyên các họa tiết, hoa văn truyền thống mà gia đình tôi đã gìn giữ và biểu đạt qua các sản phẩm thủ công hàng trăm năm nay, rồi bán với giá rẻ hơn. Tôi muốn biết liệu có quy định nào bảo vệ những biểu đạt này của di sản văn hóa phi vật thể không, và gia đình tôi có thể làm gì để ngăn chặn việc này?”
Thoái hóa đất và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là anh N.V.H, một nông dân ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Mấy năm nay, đất ruộng nhà tôi canh tác cứ kém màu mỡ dần, năng suất giảm sút rõ rệt. Tôi nghe nói đây là hiện tượng thoái hóa đất. Không biết pháp luật có quy định gì về việc này không và có cách nào để khắc phục không?”
Thi hành biện pháp giáo dục tại cộng đồng cho người chưa thành niên
“Con trai tôi năm nay 15 tuổi, lỡ dại trộm cắp vặt ở siêu thị tại Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Tòa án vừa tuyên con tôi phải chịu biện pháp tư pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn. Tôi không hiểu rõ biện pháp này là gì, con tôi sẽ phải làm những gì và có ảnh hưởng đến tương lai của cháu không, thưa luật sư?”
Phương thức đấu giá đặt giá xuống
“Chào chuyên gia, tôi là Hùng, một nông dân ở Bắc Giang. Năm nay vụ vải thiều nhà tôi được mùa quá, nhưng thị trường lại đang có vẻ bão hòa. Tôi nghe nói có phương thức đấu giá đặt giá xuống có thể giúp bán nhanh nông sản. Chuyên gia cho tôi hỏi phương thức này hoạt động như thế nào và liệu có phù hợp để tôi thanh lý vải thiều nhanh chóng không ạ?”