Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Cơ quan chủ quản chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ ở UBND tỉnh Hà Giang. Hiện tại, tỉnh chúng tôi đang được giao nhiệm vụ thực hiện một chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Chúng tôi nghe nói mình là 'cơ quan chủ quản chương trình' nhưng không rõ vai trò, quyền hạn và trách nhiệm cụ thể của mình là gì trong việc này. Liệu chúng tôi có phải chịu trách nhiệm chính không và cần lưu ý những gì để thực hiện đúng quy định pháp luật?”
Thế trận phòng không nhân dân
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ Ban chỉ huy quân sự huyện ở Bình Thuận. Gần đây, chúng tôi thường xuyên được nghe nhắc đến khái niệm 'Thế trận phòng không nhân dân' trong các cuộc họp về quốc phòng. Tôi muốn hỏi cụ thể thì 'Thế trận phòng không nhân dân' là gì và huyện chúng tôi cần làm gì để xây dựng vững chắc thế trận này theo quy định của pháp luật?”
Trách nhiệm Hoàn trả trong pháp luật
“Tôi là cán bộ công chức ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây tôi có nghe về trách nhiệm **hoàn trả** khi cán bộ công chức gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Tôi muốn hỏi là nếu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tôi có sơ suất gây ra thiệt hại thì liệu tôi có phải **hoàn trả** khoản tiền đó không và quy định pháp luật hiện hành về việc **hoàn trả** này như thế nào, đặc biệt là về trình tự và thời hạn?”
Bồi thường nhà nước do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, cán bộ phường đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do chính đáng, khiến cửa hàng phải đóng cửa hơn 2 tháng, thiệt hại rất lớn. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường cho hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ này không và phải làm thế nào?”
Tổng điều tra thống kê
“Chào chuyên gia, tôi là ông N.V.A, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây có cán bộ đến hỏi về doanh thu, số lượng hàng hóa, rồi cả thông tin cá nhân của gia đình tôi để phục vụ 'Tổng điều tra thống kê'. Tôi lo lắng không biết việc này có đúng quy định không, và thông tin của tôi có được bảo mật không, hay liệu tôi có bị làm phiền nhiều lần không?”
Văn bản chuyên ngành trong công tác văn thư theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ văn phòng tại Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh. Sở chúng tôi thường xuyên ban hành các văn bản hướng dẫn chuyên môn về y tế, ví dụ như quy trình khám chữa bệnh, hướng dẫn phòng chống dịch bệnh. Tôi không rõ những văn bản này có được xem là **văn bản chuyên ngành** theo quy định của Nghị định 30/2020/NĐ-CP không? Và nếu là văn bản chuyên ngành thì việc soạn thảo, ban hành có cần tuân thủ các quy định chung của Nghị định này không, hay có quy định riêng?”
Nghi lễ đối ngoại dành cho Trưởng cơ quan đại diện lãnh sự
“Tôi là cán bộ đối ngoại ở Sở Ngoại vụ TP. Đà Nẵng. Sắp tới, thành phố có kế hoạch tổ chức một buổi tiếp đón quan trọng với các đại diện nước ngoài. Tôi đang băn khoăn về việc xếp đặt nghi lễ cho Trưởng cơ quan đại diện lãnh sự của một số nước, không biết họ được đối xử như thế nào theo quy định pháp luật Việt Nam. Liệu có sự khác biệt nào so với các đại diện ngoại giao khác không?”
Quy định về kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật
“Chào luật sư, tôi là anh Trần Văn Hùng, cán bộ phòng tư pháp huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây, UBND huyện có ban hành một văn bản mới về quản lý đất đai. Tôi đang không rõ lắm về quy trình và các tiêu chí để **kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật** này có đúng quy định hay không, đặc biệt là về tính hợp hiến, hợp pháp. Liệu có văn bản nào hướng dẫn cụ thể về việc này không ạ?”
Phân bố dân số trong quy hoạch phát triển đô thị
“Tôi là cán bộ phòng Quy hoạch và Phát triển đô thị ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Huyện chúng tôi đang có tốc độ đô thị hóa rất nhanh, dân số tăng lên đáng kể. Tôi muốn hỏi, trong quá trình lập quy hoạch xây dựng các công trình công cộng như trường học, bệnh viện, thì khái niệm 'phân bố dân số' được pháp luật quy định và xem xét như thế nào để đảm bảo sự phát triển bền vững và đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân?”
Thi hành án phạt cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.T, một cựu kế toán ở Đà Nẵng. Tôi vừa chấp hành xong án phạt tù về tội liên quan đến tài chính. Khi ra trại, cán bộ có thông báo tôi sẽ bị cấm hành nghề kế toán trong một thời gian nữa. Tôi không rõ thủ tục này diễn ra như thế nào, ai sẽ quản lý và tôi cần làm gì để tuân thủ. Liệu tôi có thể xin việc ở vị trí khác không?”
Khái niệm và phạm vi của Người thi hành công vụ
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có nhập một lô hàng từ nước ngoài về và gặp một số vướng mắc với cán bộ hải quan tại cảng. Tôi không biết liệu những cán bộ này có phải là 'người thi hành công vụ' hay không, và quyền hạn của họ đến đâu? Tôi muốn biết rõ để làm việc đúng luật.”
Quản lý cán bộ, công chức, viên chức qua hệ thống thông tin điện tử
“Tôi là công chức ở một sở tại TP. Hồ Chí Minh, vừa được điều chuyển công tác sang phòng khác. Tôi nghe nói bây giờ hồ sơ công chức được quản lý trên hệ thống điện tử, không còn là hồ sơ giấy nữa. Tôi muốn biết hệ thống này lưu trữ những thông tin gì về tôi và liệu thông tin có được cập nhật đầy đủ khi tôi thay đổi công tác không?”
Quy định về truy đuổi tàu biển vi phạm
“Tôi là cán bộ Cảng vụ tại Hải Phòng. Gần đây, chúng tôi có trường hợp một tàu biển bị Tòa án ra quyết định bắt giữ nhưng đã cố tình rời cảng trước khi chúng tôi kịp thi hành. Chúng tôi cần biết rõ về quy trình và thẩm quyền truy đuổi tàu này để đảm bảo thực thi pháp luật.”
Quy hoạch và quản lý dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ quy hoạch ở một quận ngoại thành Hà Nội. Hiện tại, quận tôi đang đối mặt với tốc độ đô thị hóa nhanh, dân số tăng cơ học lớn, dẫn đến áp lực về hạ tầng và dịch vụ công. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật liên quan đến việc xem xét 'phân bố dân số' trong công tác quy hoạch và phát triển địa phương, đặc biệt là cách lồng ghép các yếu tố dân số vào các kế hoạch phát triển?”
Nghi lễ đối ngoại cho các sự kiện kỷ niệm
“Tôi là cán bộ đối ngoại ở Sở Ngoại vụ TP. Đà Nẵng. Sắp tới, thành phố có kế hoạch kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao với một thành phố của Nhật Bản. Đây là một 'năm tròn' quan trọng. Tôi muốn hỏi là theo Nghị định 18/2022/NĐ-CP, liệu có quy định cụ thể nào về nghi lễ đối ngoại đặc biệt cho các sự kiện 'năm tròn' hay 'năm khác' như thế này không, đặc biệt là khi đón khách quốc tế?”
Tố cáo vi phạm trong quản lý an ninh, trật tự của Công an nhân dân
“Chị M. ở quận Ba Đình, Hà Nội, là chủ một cửa hàng kinh doanh. Gần đây, chị thấy một số cán bộ công an phường thường xuyên ghé cửa hàng với thái độ không đúng mực, có dấu hiệu gây khó dễ trong việc kiểm tra giấy tờ, làm ảnh hưởng đến việc kinh doanh. Chị muốn biết mình có thể tố cáo hành vi này ở đâu và theo quy định nào.”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ địa chính ở phường X, quận Gò Vấp, TP.HCM. Sắp tới phường tôi phải báo cáo về các tài sản công trên địa bàn. Tôi nghe nói có cái 'Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công' gì đó. Không biết cái này là gì, có liên quan gì đến công việc của tôi không, và tôi có cần phải cập nhật thông tin vào đó không ạ?”
Độ tàn che trong quản lý và xác định rừng tự nhiên
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông. Gia đình tôi có một khoảnh đất rừng được giao từ lâu, giờ muốn làm thủ tục để được hỗ trợ theo chính sách bảo vệ rừng. Tuy nhiên, cán bộ xã có nói là phải đạt 'độ tàn che' nhất định mới đủ điều kiện. Tôi không hiểu rõ 'độ tàn che' là gì và làm sao để biết rừng nhà mình có đạt hay không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Yêu cầu đăng ký giao dịch bảo đảm hợp lệ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Trần Văn Hùng, chủ một xưởng gỗ nhỏ ở huyện Khoái Châu, Hưng Yên. Vừa rồi tôi có làm hồ sơ thế chấp quyền sử dụng đất để vay vốn ngân hàng, nhưng khi nộp đơn đăng ký giao dịch bảo đảm thì cán bộ bảo đơn của tôi không hợp lệ, thiếu thông tin này nọ. Tôi không hiểu rõ lắm thế nào là một 'đơn yêu cầu đăng ký hợp lệ' và cần phải kê khai những gì để tránh bị trả lại hồ sơ nữa.”
Quản lý và thực hiện Ngân sách Nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một cán bộ phường ở TP.HCM. Sắp tới, phường tôi có một dự án nâng cấp hệ thống thoát nước khu dân cư, nhưng kinh phí vẫn đang chờ duyệt từ cấp trên. Tôi nghe nói dự án này sẽ được cấp từ **ngân sách nhà nước**. Tôi muốn hiểu rõ hơn về khái niệm này và quy trình phân bổ, quản lý nó như thế nào để có thể giải thích cho người dân và chủ động hơn trong công việc. Đặc biệt, Uỷ ban nhân dân cấp phường như chúng tôi có vai trò gì trong việc quản lý ngân sách không?”
Tiềm lực Khu vực Phòng thủ và vai trò của địa phương
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phụ trách kế hoạch ở huyện đảo Trường Sa. Gần đây, chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh cho giai đoạn tới. Cấp trên có yêu cầu phải đánh giá rõ 'tiềm lực khu vực phòng thủ' của huyện. Tôi đang băn khoăn không biết 'tiềm lực' này bao gồm những gì và làm sao để địa phương có thể phát huy tối đa các nguồn lực này cho công tác phòng thủ, đặc biệt là khi chúng tôi ở vị trí chiến lược.”
Hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở trung ương
“Chị L.T.M là cán bộ văn hóa xã ở huyện đảo Phú Quý, Bình Thuận. Chị đang tìm hiểu về việc triển khai thông tin chính sách mới đến người dân nhưng không rõ thông tin từ trung ương sẽ được quản lý và truyền tải như thế nào để đảm bảo tính chính xác và kịp thời cho vùng sâu vùng xa như đảo của chị. Chị nghe nói có 'Hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở trung ương' nhưng không hình dung được vai trò cụ thể của nó trong việc hỗ trợ công việc của chị.”
Hành vi hành chính và quyền lợi của công dân
“Tôi là chị Mai, chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đã nộp hồ sơ xin cấp giấy phép kinh doanh từ 3 tháng trước nhưng đến giờ vẫn chưa nhận được phản hồi. Khi tôi hỏi thì cán bộ nói là đang xem xét nhưng không đưa ra thời hạn cụ thể. Tôi không biết liệu việc này có phải là hành vi hành chính sai trái không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Xác định đơn vị hành chính cấp cơ sở
“Chào luật sư, tôi là cán bộ hưu trí ở Hà Nội. Tôi muốn tổ chức một buổi sinh hoạt văn hóa cho người cao tuổi trong 'khu phố' mình đang sống. Tôi nghe nói các hoạt động cộng đồng thường được tổ chức ở cấp 'cơ sở', nhưng không rõ 'khu phố' của tôi có được coi là một 'cơ sở' theo quy định pháp luật để xin hỗ trợ từ địa phương hay không. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”