Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định về khu tránh bão trong cảng biển
“Tôi là Anh N.V.H, một ngư dân ở Quảng Nam. Mùa mưa bão sắp đến, tôi rất lo lắng không biết nên neo đậu tàu ở đâu để tránh bão an toàn, vì năm ngoái tàu của tôi đã bị hư hại nhẹ do bão lớn. Tôi nghe nói có 'khu tránh bão' nhưng không rõ quy định pháp luật về nó như thế nào, có phải tàu nào cũng được vào không và tôi cần làm gì để đưa tàu vào đó.”
Quy định về Hướng dẫn viên du lịch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, ở Hội An. Tôi có kinh nghiệm dẫn tour cho khách nước ngoài nhiều năm nay nhưng chưa có thẻ hướng dẫn viên. Mấy hôm nay tôi nghe nói việc hành nghề hướng dẫn du lịch mà không có thẻ là vi phạm pháp luật và có thể bị phạt nặng. Tôi muốn hỏi liệu có đúng như vậy không và tôi cần làm gì để được cấp thẻ hợp pháp?”
Phục hồi nguồn nước theo Luật Tài nguyên nước
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Đồng Nai. Mấy năm nay, con sông nhỏ chảy qua ruộng nhà tôi bị ô nhiễm và cạn kiệt nhiều lắm, ảnh hưởng đến việc tưới tiêu cây trồng. Tôi có nghe nói về việc 'phục hồi nguồn nước' nhưng không rõ là gì và liệu có chính sách nào hỗ trợ cho các trường hợp như của tôi không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con thứ hai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đã có một cháu trai 3 tuổi rồi. Gần đây, chúng tôi đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng cũng băn khoăn về chi phí nuôi con và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có chính sách khuyến khích sinh đủ hai con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và gia đình tôi có được hưởng không?”
Quản lý và phục hồi nguồn nước bị cạn kiệt
“Gia đình tôi ở huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, sống chủ yếu bằng nghề trồng nho. Mấy năm nay tình hình hạn hán ngày càng nặng, giếng khoan của nhà tôi giờ cạn khô rồi, không còn nước tưới cho vườn nho nữa. Cứ thế này thì mất trắng vụ mùa mất. Tôi muốn hỏi là có quy định nào của pháp luật về việc này không, hay có cách nào để được hỗ trợ không?”
Quy định chuyển tiếp đối với giấy phép hoạt động và dự án điện lực
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty điện lực nhỏ ở Bình Dương chuyên lắp đặt điện mặt trời áp mái. Công ty tôi mới được cấp phép hoạt động điện lực năm ngoái. Nghe nói sắp có Luật Điện lực 2024 thay đổi nhiều thứ, tôi lo không biết giấy phép của công ty có còn hiệu lực không, hay có phải làm lại thủ tục gì không? Các dự án đang triển khai có bị ảnh hưởng gì không?”
Phát triển nguồn nước bền vững
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Bình Thuận. Mùa khô năm nay kéo dài quá, kênh mương thủy lợi cạn kiệt hết, vườn thanh long nhà tôi đang bị thiếu nước tưới trầm trọng. Tôi nghe nói về việc 'phát triển nguồn nước' nhưng không rõ Nhà nước có chính sách hay biện pháp nào để hỗ trợ bà con nông dân trong việc này không, đặc biệt là ở những vùng thường xuyên khô hạn như quê tôi?”
Bảo vệ Đa dạng sinh học và trách nhiệm cộng đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, chuyên làm vườn và có một homestay nhỏ cho khách du lịch sinh thái. Mấy năm nay, tôi thấy rõ ràng là các loài cá, tôm tự nhiên trong kênh rạch quanh nhà ít hẳn đi, nhiều loại cây dại đặc trưng của vùng ngập mặn cũng không còn thấy nữa. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập từ du lịch của gia đình tôi. Tôi nghe nói về 'đa dạng sinh học' nhưng không rõ khái niệm này là gì và liệu có luật pháp nào bảo vệ những loài sinh vật và môi trường sống đang bị suy giảm này không? Tôi muốn biết mình có thể làm gì để góp phần bảo vệ chúng.”
Căn cước cho người gốc Việt chưa xác định quốc tịch
“Chào luật sư, tôi là chú Ba, năm nay 65 tuổi, sống ở một xã vùng biên giới Tây Ninh. Cả đời tôi làm nông nhưng không có giấy tờ tùy thân gì cả. Bố mẹ tôi là người Việt nhưng do chiến tranh loạn lạc nên giấy tờ cũng mất hết. Giờ tôi muốn làm căn cước công dân để được hưởng các chính sách hỗ trợ của nhà nước nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Trường hợp của tôi có được làm căn cước không?”
Nuôi trồng thủy sản bán thâm canh
“Chào luật sư, tôi là một người nuôi tôm ở Cà Mau. Gia đình tôi có một ao nuôi tôm sú theo kiểu bán thâm canh đã nhiều năm nay. Gần đây có nghe nói về các quy định mới về quản lý nuôi trồng thủy sản. Tôi không rõ liệu hình thức nuôi bán thâm canh của gia đình tôi có thuộc diện phải đăng ký hay tuân thủ những quy định đặc biệt nào không, và nếu có thì thủ tục ra sao? Tôi lo lắng nếu không nắm rõ có thể bị phạt.”
Cơ chế mua bán điện trực tiếp theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP và thời điểm áp dụng
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất ở Bình Dương, đang muốn đầu tư điện mặt trời để tự cung cấp điện. Tôi thấy có Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về mua bán điện trực tiếp, nhưng lại ghi năm 2025. Vậy tôi có thể bắt đầu các thủ tục để mua bán điện trực tiếp theo Nghị định này ngay trong năm nay (Năm N) không, hay phải đợi đến năm 2025 mới được áp dụng?”
Nâng cao năng lực xã hội cho người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là cô Lan, năm nay đã 68 tuổi, về hưu được mấy năm rồi. Tôi ở quận 3, TP.HCM. Từ khi nghỉ dạy, tôi thấy mình ít giao tiếp hơn, nhiều lúc cũng muốn tham gia các hoạt động cộng đồng nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Tôi nghe nói có khái niệm 'năng lực xã hội của người cao tuổi', không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ chúng tôi duy trì và phát huy năng lực này không?”
Xác định và thẩm quyền giải quyết vụ việc liên quan đến người không quốc tịch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là A.T.T, 35 tuổi, làm công nhân ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi kết hôn với một người đàn ông đã sống ở Việt Nam nhiều năm nhưng anh ấy không có giấy tờ quốc tịch nào cả, cả Việt Nam lẫn nước ngoài. Giờ vợ chồng tôi muốn ly hôn nhưng không biết phải làm thủ tục ở đâu, Tòa án có giải quyết được không khi chồng tôi không có quốc tịch?”
Phân biệt và giá trị pháp lý của bản sao y
“Chào chuyên gia, tôi đang làm hồ sơ xin giấy phép kinh doanh cho quán cà phê nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Bên cơ quan cấp phép yêu cầu nộp 'bản sao y' các giấy tờ như CCCD, sổ hộ khẩu, bằng cấp. Tôi chỉ có bản photo công chứng thôi, không biết 'bản sao y' có phải là bản công chứng không hay là một loại giấy tờ khác? Làm sao để có được 'bản sao y' hợp lệ để nộp hồ sơ ạ? Tôi năm nay 38 tuổi.”
Quy định về khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở Lý Sơn, Quảng Ngãi. Mấy năm nay bão lũ thất thường quá, mỗi lần có bão là tôi lại lo không biết đưa tàu đi đâu cho an toàn. Tàu của tôi là tàu cá công suất lớn, mỗi lần neo đậu tránh bão rất khó khăn. Luật sư cho tôi hỏi, có quy định nào về **khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá** không, và những khu đó có những gì để chúng tôi yên tâm hơn?”
Tổ chức cộng đồng đồng quản lý nguồn lợi thủy sản
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở huyện Vạn Ninh, Khánh Hòa. Gia đình tôi đã bám biển mấy đời rồi nhưng mấy năm nay thấy cá mú, tôm hùm ngày càng ít đi, đánh bắt khó khăn lắm. Tôi nghe nói có cái 'tổ chức cộng đồng' gì đó để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, không biết cái đó là gì và có giúp ích gì cho bà con ngư dân chúng tôi không? Liệu có cách nào để tham gia hoặc thành lập không ạ?”
Quy định về khai thác nước dưới đất
“Tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Mấy năm nay hạn hán kéo dài, nước ngọt khan hiếm quá, tôi định khoan một cái giếng để lấy nước tưới tiêu cho vườn cây ăn trái của mình. Tôi muốn hỏi là việc khoan giếng lấy nước dưới đất này có cần phải xin phép hay tuân thủ quy định gì không? Tôi lo làm sai lại bị phạt.”
Xếp loại chất lượng tổ chức hành chính nhà nước
“Chị Mai, kế toán trưởng của một phòng ban thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM, đang lo lắng về việc phòng mình sẽ bị đánh giá chất lượng trong năm nay. Chị nghe nói có quy định mới về việc này nhưng không rõ phòng của chị có thuộc đối tượng áp dụng hay không, và ai sẽ là người quyết định kết quả xếp loại cho phòng. Chị muốn biết liệu việc đánh giá này có công bằng không.”
Quy định về Trích xuất phạm nhân
“Chào chuyên gia, em là Anh N.V.A, nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Em năm nay 32 tuổi. Em có người anh đang chấp hành án phạt tù ở Trại giam T16. Mấy hôm trước gia đình có nghe tin anh ấy bị 'trích xuất' đi một tỉnh khác để phục vụ điều tra một vụ án liên quan. Gia đình em rất lo lắng không biết 'trích xuất' là gì và có đúng luật không, liệu anh em có bị làm sao không?”
Quyền và nghĩa vụ của cá nhân đối với sưu tập di sản văn hóa
“Tôi là một người đam mê sưu tầm cổ vật đã hơn 20 năm nay ở Hà Nội. Hiện tôi có một bộ sưu tập khá lớn các đồ gốm sứ cổ và một số tài liệu cũ. Tôi muốn biết liệu việc sưu tập này có được pháp luật công nhận không, và tôi có những quyền hay nghĩa vụ gì đối với bộ sưu tập của mình?”
Thụ tinh nhân tạo và quy định pháp luật cho phụ nữ độc thân
“Chào luật sư, tôi năm nay 32 tuổi, đang làm thiết kế đồ họa ở TP.HCM. Tôi là phụ nữ độc thân nhưng rất mong muốn có con. Tôi có tìm hiểu về phương pháp thụ tinh nhân tạo và muốn biết liệu pháp luật Việt Nam có cho phép phụ nữ độc thân như tôi thực hiện phương pháp này để có con hay không? Tôi cần chuẩn bị những gì và quy trình như thế nào?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết định sinh con
“Chào luật sư, vợ chồng em mới cưới nhau được 1 năm, đang ở TP.HCM. Em làm nhân viên văn phòng, chồng em là kỹ sư. Cả hai đứa đều muốn tập trung phát triển sự nghiệp thêm vài năm nữa rồi mới tính chuyện con cái. Nhưng bố mẹ hai bên cứ giục giã, bảo phải sinh sớm cho kịp. Em nghe nói có cái gọi là 'kế hoạch hóa gia đình', vậy vợ chồng em có quyền tự quyết định chuyện sinh con không ạ? Liệu có bị coi là không có trách nhiệm với gia đình không?”
Sử dụng bản sao tài liệu lưu trữ dự phòng
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Năm ngoái, công ty tôi bị một trận lụt lớn, nhiều tài liệu quan trọng từ những năm đầu thành lập đã bị hư hỏng nặng, thậm chí mất mát. Tôi nghe nói có thể xin cấp lại bản sao tài liệu lưu trữ dự phòng. Không biết quy trình thế nào và tôi cần chuẩn bị những gì?”
Biện pháp tư pháp đưa vào trường giáo dưỡng cho người chưa thành niên
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở Quận 7, TP.HCM. Con trai tôi năm nay 15 tuổi, đang có biểu hiện hư hỏng, thường xuyên bỏ học và tụ tập bạn bè xấu. Tôi nghe nói có biện pháp đưa các cháu vào trường giáo dưỡng để rèn luyện. Luật sư cho tôi hỏi, biện pháp này hiện nay còn áp dụng không và thủ tục thế nào ạ? Tôi đang rất lo lắng cho tương lai của cháu.”