Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Giải quyết khiếu nại về quyết định hành chính hải quan
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, tôi có lô hàng sữa bột bị hải quan giữ lại để kiểm tra chuyên ngành, và sau đó bị áp mức thuế mà tôi cho là không hợp lý. Tôi muốn khiếu nại về quyết định này nhưng không rõ quy trình giải quyết khiếu nại diễn ra như thế nào, ai sẽ thụ lý và tôi cần chuẩn bị những gì. Liệu có cơ quan nào ở cấp tỉnh có thể giúp tôi không?”
Thử nghiệm trong hoạt động đo lường
“Chị H. có một cửa hàng tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Chị dùng cân điện tử để bán hàng. Gần đây có đoàn kiểm tra đến và yêu cầu chị phải có giấy tờ liên quan đến việc "thử nghiệm" cân. Chị không hiểu "thử nghiệm" là gì và khác gì với "kiểm định" mà chị vẫn làm định kỳ. Chị có cần phải làm thử nghiệm cho cân của mình không?”
Giá dịch vụ phân phối điện
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Mấy nay tôi thấy hóa đơn tiền điện tăng cao, đặc biệt là phần chi phí phân phối điện. Tôi muốn hỏi là giá dịch vụ phân phối điện này được quy định như thế nào, có cố định không hay có thể thay đổi theo từng thời điểm? Liệu có cách nào để kiểm tra và hiểu rõ hơn về cách tính toán này không?”
Giá điện và dịch vụ điện
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi nhận được hóa đơn tiền điện tăng cao bất thường, trong đó có nhiều khoản mục mà tôi không hiểu rõ như 'giá dịch vụ truyền tải điện' hay 'dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện'. Tôi muốn biết chính xác 'Giá điện và giá dịch vụ về điện' bao gồm những gì để tôi có thể kiểm tra lại hóa đơn và hiểu rõ hơn về chi phí hoạt động của xưởng mình. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể về các loại giá này không?”
Bồi thường nhà nước cho người bị thiệt hại
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận 10, TP.HCM. Tôi có một cửa hàng kinh doanh phụ tùng xe máy. Mấy tháng trước, công an phường đến kiểm tra đột xuất, thu giữ hết hàng của tôi vì nghi ngờ hàng giả, nhưng sau đó kết luận là hàng thật và trả lại. Tuy nhiên, việc này làm tôi mất uy tín, thiệt hại doanh thu rất lớn. Tôi có được coi là 'người bị thiệt hại' để yêu cầu Nhà nước bồi thường không?”
Tố cáo vi phạm trong quản lý an ninh, trật tự của Công an nhân dân
“Chị M. ở quận Ba Đình, Hà Nội, là chủ một cửa hàng kinh doanh. Gần đây, chị thấy một số cán bộ công an phường thường xuyên ghé cửa hàng với thái độ không đúng mực, có dấu hiệu gây khó dễ trong việc kiểm tra giấy tờ, làm ảnh hưởng đến việc kinh doanh. Chị muốn biết mình có thể tố cáo hành vi này ở đâu và theo quy định nào.”
Công trình thiết yếu của cảng hàng không
“Chào chuyên gia, tôi là giám đốc điều hành của một cảng hàng không nhỏ ở Đồng Nai. Sắp tới, chúng tôi có đợt kiểm tra định kỳ về an toàn khai thác và cũng đang có kế hoạch nâng cấp một số hạng mục. Tôi đang băn khoăn không biết **các công trình thiết yếu của cảng hàng không** được pháp luật quy định cụ thể gồm những gì để đảm bảo chúng tôi tuân thủ và duy trì giấy phép hoạt động? Liệu có danh mục nào rõ ràng không ạ?”
Giám sát hoạt động Đoàn thanh tra
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, công ty tôi đang bị một đoàn thanh tra kiểm tra về việc chấp hành quy định lao động. Tôi thấy có vẻ Trưởng đoàn và một số thành viên làm việc chưa thực sự khách quan, có lúc còn gây khó dễ. Tôi muốn hỏi liệu có cơ chế nào để giám sát hoạt động của đoàn thanh tra này không, và tôi có quyền gì trong việc đó?”
Giám định công nghệ: Xác định hiệu suất và chỉ tiêu kỹ thuật
“Chào luật sư, công ty tôi ở Bình Dương mới đầu tư dây chuyền sản xuất mới công nghệ cao từ nước ngoài. Hợp đồng có ghi rõ các chỉ tiêu kỹ thuật và hiệu suất phải đạt được. Giờ tôi muốn kiểm tra xem công nghệ này có đúng như cam kết không, đặc biệt là về hiệu quả năng lượng và xử lý chất thải. Tôi nghe nói có 'giám định công nghệ' nhưng không rõ nó là gì và làm thế nào để thực hiện. Công ty tôi có cần làm giám định này không?”
Thanh tra chuyên ngành của lực lượng Quản lý thị trường
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói lực lượng Quản lý thị trường đang tăng cường kiểm tra các cửa hàng nhỏ lẻ. Tôi hơi lo lắng vì đây là lần đầu tôi kinh doanh, không biết hoạt động thanh tra chuyên ngành của họ là gì, họ sẽ kiểm tra những gì và tôi cần chuẩn bị những giấy tờ nào để không bị phạt oan. Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi.”
Kiểm định an toàn đập, hồ chứa thủy điện
“Chị Hương, chủ một nông trại ở huyện Đạ Huoai, Lâm Đồng, đang lo lắng về an toàn của đập thủy điện nhỏ gần khu đất của mình. Mấy hôm nay mưa lớn, chị thấy có vài vết nứt nhỏ trên thân đập và nước chảy xiết hơn bình thường. Chị không biết liệu đập này có được kiểm tra định kỳ không và nếu có sự cố thì ai sẽ chịu trách nhiệm.”
Bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Chú Ba ở Cần Thơ làm nghề buôn bán nông sản. Chú kể, vừa rồi có cán bộ kiểm tra thị trường đến kho hàng của chú, họ thu giữ một số mặt hàng mà không có biên bản hay quyết định nào cả, chỉ nói là 'vi phạm'. Chú muốn hỏi, nếu cán bộ làm sai quy định thì chú có thể làm gì để đòi lại công bằng và bồi thường thiệt hại không?”
Người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Mới đây, cửa hàng tôi bị một đoàn kiểm tra về chất lượng sản phẩm. Người đến làm việc tự xưng là 'người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành' chứ không phải Thanh tra viên. Tôi không rõ người này có quyền hạn gì và có được phép xử phạt hay tịch thu hàng hóa của tôi không? Tôi lo lắng quá.”
Quy định về ô tô chưa qua sử dụng nhập khẩu
“Anh P.T.K ở Hà Nội, chủ doanh nghiệp nhập khẩu ô tô, đang chuẩn bị nhập một lô xe từ Đức về Việt Nam. Anh ấy nghe nói có khái niệm "ô tô chưa qua sử dụng" nhưng không rõ định nghĩa chính xác là gì và liệu lô xe của anh có thuộc diện này không để chuẩn bị hồ sơ cho đúng. Anh cần biết các giấy tờ cần thiết để đăng ký kiểm tra cho loại xe này.”
Đăng ký quyền lợi quốc tế đối với tàu bay
“Tôi là doanh nhân, đang tính bán chiếc máy bay cá nhân cho một đối tác nước ngoài. Trong quá trình đàm phán, họ có nhắc đến việc phải kiểm tra 'quyền lợi quốc tế được đăng ký' đối với tàu bay này. Tôi không hiểu rõ lắm về thuật ngữ này và không biết nó ảnh hưởng thế nào đến giao dịch của tôi. Tôi cần làm gì để đảm bảo mọi thứ suôn sẻ, thưa chuyên gia?”
Kiểm tra xác nhận trong hoạt động tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một xưởng sản xuất đồ gia dụng ở Hà Nội. Gần đây, tôi đang tìm hiểu để đưa sản phẩm của mình ra thị trường và nghe nói đến cụm từ 'kiểm tra xác nhận'. Tôi không rõ 'kiểm tra xác nhận' này là gì, có khác gì với kiểm định hay chứng nhận không, và liệu xưởng của tôi có cần thực hiện nó không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quản lý Chuẩn Đo Lường và Hoạt Động Đo Lường
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất linh kiện điện tử ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, bên tôi có đợt kiểm tra chất lượng và họ nhắc đến việc các thiết bị đo lường của xưởng phải được hiệu chuẩn theo 'chuẩn đo lường'. Tôi không rõ 'chuẩn đo lường' là gì, có vai trò thế nào và cơ quan nào quản lý việc này để tôi có thể tìm hiểu và tuân thủ đúng quy định.”
Bảo vệ bức xạ trong hoạt động sản xuất
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm kỹ thuật viên tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, công ty chúng tôi có nhập một số máy móc mới sử dụng tia X để kiểm tra chất lượng sản phẩm. Tôi và các đồng nghiệp rất lo lắng về việc tiếp xúc với bức xạ. Công ty nói đã có biện pháp an toàn nhưng chúng tôi muốn biết pháp luật Việt Nam quy định về bảo vệ bức xạ như thế nào để đảm bảo quyền lợi và sức khỏe của mình. Liệu có luật nào cụ thể bảo vệ người lao động khỏi nguy cơ này không?”
Cơ sở dữ liệu và quy định pháp luật liên quan
“Chị N.T.H, một nhân viên văn phòng ở Hà Nội, gần đây nghe nói về Luật Dữ liệu mới và các quy định về "Cơ sở dữ liệu". Chị đang băn khoăn không biết liệu thông tin cá nhân của mình trong các hệ thống của nhà nước như căn cước công dân, hộ khẩu có được coi là "Cơ sở dữ liệu" theo luật mới này không và điều đó có ý nghĩa gì đối với chị. Chị muốn biết liệu có thể kiểm tra hoặc yêu cầu chỉnh sửa thông tin của mình trong các cơ sở dữ liệu đó không.”
Quy định về Kiểm soát xuất nhập cảnh
“Tôi là Anh T.V.K., chủ một doanh nghiệp vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng. Gần đây, tôi gặp khá nhiều vướng mắc khi nhập khẩu một lô hàng phụ tùng tàu biển và cả khi đưa một chiếc tàu cũ mua từ nước ngoài về Việt Nam. Tôi không rõ các quy trình kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chức năng tại cảng biển phức tạp đến mức nào, đặc biệt là với các quy định mới về kiểm dịch và thủ tục hải quan cho nhiên liệu trên tàu. Liệu có cơ quan đầu mối nào chịu trách nhiệm chính về việc này không, và các thủ tục có khác nhau cho người và hàng hóa không?”
Quy định về nguồn bức xạ và nghĩa vụ khai báo
“Tôi là anh Hùng, chủ một phòng khám nha khoa ở Quận 1, TP.HCM. Phòng khám của tôi có máy chụp X-quang răng. Gần đây có đoàn kiểm tra đến và yêu cầu khai báo 'nguồn bức xạ'. Tôi không rõ 'nguồn bức xạ' là gì và tôi có phải khai báo cái máy X-quang của mình không? Nếu có thì khai báo ở đâu?”
Thẩm quyền của người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi có một cửa hàng thực phẩm sạch ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Mới đây có đoàn thanh tra chuyên ngành về an toàn thực phẩm đến kiểm tra. Họ yêu cầu tôi cung cấp rất nhiều giấy tờ và còn dọa phạt tiền nếu không hợp tác. Tôi muốn hỏi, những người này có thẩm quyền đến đâu, họ có được phép phạt tiền hay tịch thu hàng hóa của tôi không? Tôi thấy họ không phải là Chánh Thanh tra.”
Quy định về phụ thu vận chuyển container đường biển
“Chị H.T.L, chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhỏ ở Hải Phòng, đang rất băn khoăn về các khoản **phụ thu** trên hóa đơn vận chuyển công-te-nơ hàng hóa bằng đường biển mà hãng tàu gửi. Chị không hiểu rõ các loại phụ thu này là gì, có hợp pháp không và làm sao để kiểm tra tính minh bạch của chúng khi mỗi lần giá cước lại có thêm nhiều khoản phát sinh.”
Xác định "Người bị thiệt hại" trong bồi thường của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng quần áo ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra và tịch thu toàn bộ lô hàng mới nhập của tôi, nói là hàng không rõ nguồn gốc, dù tôi đã xuất trình đầy đủ hóa đơn. Việc này làm tôi mất trắng cả vốn lẫn lãi, khách hàng cũng quay lưng. Tôi có phải là 'người bị thiệt hại' để yêu cầu Nhà nước bồi thường không ạ?”