Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền sử dụng đất thuê của Nhà nước
“Tôi là anh Hùng, một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi muốn thuê đất của Nhà nước để mở rộng trang trại nhưng không biết thủ tục thế nào, đặc biệt là ai có thẩm quyền quyết định việc này và các văn bản pháp lý liên quan. Tôi thấy nhiều văn bản của Nhà nước được ban hành, vậy các quyết định về đất đai có tuân theo quy trình tương tự không?”
Khu tránh bão cho tàu thuyền
“Tôi là ngư dân ở Quảng Ngãi, có chiếc tàu đánh bắt xa bờ. Mấy năm gần đây bão lũ thất thường quá, tôi lo không biết khi có bão thì tàu thuyền của chúng tôi có thể trú ẩn ở đâu an toàn, có được nhà nước hỗ trợ gì không? Có phải nộp phí gì khi vào các khu vực đó không?”
Trách nhiệm Hoàn trả trong pháp luật
“Tôi là cán bộ công chức ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây tôi có nghe về trách nhiệm **hoàn trả** khi cán bộ công chức gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Tôi muốn hỏi là nếu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tôi có sơ suất gây ra thiệt hại thì liệu tôi có phải **hoàn trả** khoản tiền đó không và quy định pháp luật hiện hành về việc **hoàn trả** này như thế nào, đặc biệt là về trình tự và thời hạn?”
Bồi thường nhà nước do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, cán bộ phường đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do chính đáng, khiến cửa hàng phải đóng cửa hơn 2 tháng, thiệt hại rất lớn. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường cho hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ này không và phải làm thế nào?”
Hạt giống tác giả và chính sách bảo hộ giống cây trồng
“Tôi là một nông dân ở Hưng Yên, chuyên trồng lúa. Mấy năm nay tôi tự lai tạo được một giống lúa mới cho năng suất cao và kháng bệnh tốt. Tôi nghe nói có khái niệm 'hạt giống tác giả' nhưng không rõ nó là gì và có được Nhà nước bảo hộ hay hỗ trợ gì không?”
Hỗ trợ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước trong nông nghiệp
“Tôi là một nông dân ở tỉnh Đắk Lắk, chuyên trồng cà phê. Năm nay hạn hán kéo dài, tôi thấy nhiều người nói về việc áp dụng hệ thống tưới tiên tiến để tiết kiệm nước. Tôi muốn đầu tư nhưng chi phí ban đầu khá lớn. Không biết nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho nông dân như tôi không, và tôi cần làm gì để được hỗ trợ?”
Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các quy định liên quan
“Chị Mai, một kế toán đang làm việc tại Đại sứ quán Việt Nam ở Paris, đang tìm hiểu các quy định về quản lý tài sản công tại cơ quan. Chị thắc mắc liệu Nghị định sửa đổi Nghị định số 166/2017/NĐ-CP, nơi định nghĩa 'Cơ quan đại diện', có chỉ quy định về tài sản hay còn đề cập đến các vấn đề khác như quản lý quỹ đầu tư địa phương, và liệu 'Cơ quan đại diện' trong các ngữ cảnh khác (như đầu tư của doanh nghiệp nhà nước) có được hiểu tương tự không?”
Quản lý dự án khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên nền tảng số quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, đang làm nghiên cứu tại một trường đại học ở Quận 1, TP.HCM. Dự án của chúng tôi vừa được cấp kinh phí nhà nước và có liên quan đến công nghệ mới. Tôi nghe nói có 'Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia' nhưng không rõ liệu dự án của tôi có bắt buộc phải cập nhật thông tin lên đó hay không, đặc biệt là khi dự án có một số phần nhạy cảm, cần bảo mật.”
Đặc xá và đối tượng áp dụng
“Chồng tôi đang thụ án tù 5 năm về tội cố ý gây thương tích. Mấy hôm nay, tôi nghe nói Nhà nước sắp có đợt đặc xá. Tôi không rõ đặc xá là gì và liệu chồng tôi có thuộc diện được xem xét đặc xá hay không? Mong luật sư tư vấn giúp gia đình tôi.”
Trưng mua tài sản: Định nghĩa và quyền lợi liên quan
“Chị L.T.M ở Huyện Củ Chi, TP.HCM đây ạ. Gia đình tôi có mảnh đất nhỏ đang trồng rau sạch, nghe nói Nhà nước sắp mở rộng sân bay, có thể sẽ 'trưng mua tài sản'. Tôi không hiểu rõ 'trưng mua' là gì, liệu đất của tôi có bị lấy đi không và tôi có được đền bù thỏa đáng không? Tôi lo quá, mong Tuvannhanh.com giải thích giúp.”
Di sản tư liệu và quyền, nghĩa vụ của cá nhân
“Chào Tuvannhanh.com, gia đình tôi ở Huế có lưu giữ nhiều bộ tài liệu, thư từ, hình ảnh cổ của ông bà để lại từ thời nhà Nguyễn, trong đó có cả một số sắc phong, chiếu chỉ. Chúng tôi không biết những thứ này có được coi là di sản tư liệu theo luật không và nếu có thì gia đình tôi có quyền lợi và trách nhiệm gì trong việc bảo quản, khai thác chúng? Chúng tôi lo lắng không biết có bị Nhà nước thu hồi không.”
Quản lý và quyết toán kinh phí nhiệm vụ khoa học và công nghệ trong cơ sở giáo dục đại học
“Tôi là Chị Hằng, giảng viên tại Đại học Bách khoa Đà Nẵng. Hiện tại, tôi đang chủ trì một đề tài nghiên cứu về vật liệu mới, được tài trợ một phần từ ngân sách nhà nước và một phần từ nguồn xã hội hóa. Tôi đang rất băn khoăn về quy trình quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí cho đề tài này, đặc biệt là sự khác biệt giữa hai nguồn kinh phí. Tôi muốn biết cần tuân thủ những quy định nào để tránh sai sót và đảm bảo tuân thủ pháp luật.”
Chia sẻ dữ liệu số trong quản lý nhà nước
“Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM, đang gặp khó khăn khi xin giấy phép kinh doanh. Anh phải nộp đi nộp lại cùng một loại giấy tờ cho nhiều sở ban ngành khác nhau. Anh thắc mắc liệu các cơ quan nhà nước có quy định về chia sẻ dữ liệu số để doanh nghiệp đỡ phiền hà không?”
Nâng cao Năng lực số cho Giảng viên và Giáo viên
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giáo viên cấp 3 ở huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh. Dạo này trường tôi đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào giảng dạy, nhưng tôi thấy mình còn lúng túng lắm, nhất là khi phải dạy trực tuyến hay dùng các phần mềm mới. Tôi nghe nói Nhà nước có chính sách hỗ trợ nâng cao năng lực số cho giáo viên, không biết có đúng không và liệu tôi có được hưởng lợi gì không?”
Bán lẻ trái phiếu Chính phủ và các loại trái phiếu khác
“Chị H.T.L ở Quận 1, TP.HCM, chủ cửa hàng tạp hóa, đang có một khoản tiền nhàn rỗi và muốn tìm hiểu về việc đầu tư trái phiếu. Chị nghe nói có hình thức "bán lẻ trái phiếu" và muốn biết liệu chị có thể mua trực tiếp từ Nhà nước không, hay phải qua ngân hàng? Chị muốn hiểu rõ hơn về quy định này để có thể đầu tư an toàn và hiệu quả.”
Cụm công trình văn học, nghệ thuật trong xét tặng giải thưởng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà văn ở Quận 3, TP.HCM. Tôi có một tập truyện ngắn và một tiểu thuyết đều cùng chủ đề về cuộc sống người dân miền Tây, đã xuất bản trong 5 năm gần đây. Tôi đang định làm hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Không biết liệu tôi có thể gộp cả tập truyện ngắn và tiểu thuyết này lại thành một "cụm công trình văn học, nghệ thuật" để xét giải không? Hay tôi phải chọn một trong hai?”
Quy định về việc Nhà nước thu hồi đất và xác định giá trị bồi thường
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM có miếng đất nông nghiệp được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất từ năm 2005. Nay có thông báo Nhà nước sẽ thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi muốn hỏi là khi Nhà nước thu hồi đất, tiền bồi thường cho gia đình tôi sẽ được tính như thế nào, đặc biệt là khoản tiền sử dụng đất mà gia đình tôi đã nộp trước đây có được xem xét không?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và chính sách hỗ trợ
“Tôi là con gái của một cụ bà 80 tuổi ở TP.HCM. Mẹ tôi trước đây rất năng động, hay tham gia hội phụ nữ, nhưng giờ bà yếu đi, ít ra ngoài. Tôi muốn tìm hiểu xem có chính sách nào của nhà nước để hỗ trợ người cao tuổi như mẹ tôi duy trì các hoạt động xã hội, không bị cô lập không ạ? Tôi lo mẹ bị trầm cảm vì ít giao tiếp.”
Quy chuẩn kỹ thuật môi trường và nghĩa vụ của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói nhà nước siết chặt các quy định về môi trường, đặc biệt là về nước thải và khí thải. Tôi không rõ 'Quy chuẩn kỹ thuật môi trường' là gì, có áp dụng cho xưởng của tôi không và nếu không tuân thủ thì sẽ bị xử lý thế nào? Tôi muốn làm đúng luật nhưng thông tin nhiều quá, mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định pháp luật về Chất lượng Dân số
“Chào luật sư, tôi là giáo viên mầm non ở Đống Đa. Gần đây tôi đọc báo thấy nhắc nhiều đến việc nâng cao chất lượng dân số. Tôi băn khoăn không biết pháp luật Việt Nam định nghĩa 'chất lượng dân số' là gì và nhà nước mình có những quy định cụ thể nào để thực hiện việc này không? Đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay, việc này có ý nghĩa như thế nào với thế hệ trẻ?”
Quy định pháp luật về Tấn công mạng và trách nhiệm của cơ quan nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ gia dụng online ở Quận 1, TP.HCM. Mấy hôm trước, website của tôi bỗng dưng không truy cập được, sau đó thì phát hiện toàn bộ dữ liệu khách hàng bị xóa và có thông báo đòi tiền chuộc. Tôi không biết phải làm gì, liệu có luật nào bảo vệ tôi trong trường hợp này không và tôi cần liên hệ ai để được hỗ trợ?”
Điều chỉnh cơ cấu dân số và tác động đến doanh nghiệp
“Tôi là chủ xưởng may ở Bình Dương, thấy khu công nghiệp mình đang mở rộng nhiều, công nhân từ các tỉnh về đông lắm. Tôi nghe nói Nhà nước có chính sách điều chỉnh cơ cấu dân số gì đó. Không biết chính sách này có ảnh hưởng gì đến việc tuyển dụng lao động hay ổn định xã hội ở chỗ tôi không? Liệu có phải họ sẽ hạn chế người nhập cư hay khuyến khích người dân địa phương sinh thêm con không?”
Quy định về Công bố mở dữ liệu của cơ quan nhà nước
“Tôi là anh H.V.A, chủ một công ty công nghệ nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang muốn phát triển ứng dụng dựa trên dữ liệu giao thông công cộng do Sở Giao thông vận tải công bố. Tôi nghe nói có 'công bố mở' nhưng không rõ là văn bản gì và tôi cần tuân thủ những quy định nào để khai thác dữ liệu này một cách hợp pháp?”
Sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trong giao dịch
“Tôi là chủ một cửa hàng bán lẻ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy nhiều cơ quan nhà nước yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân của khách hàng để phục vụ các thủ tục hành chính, ví dụ như đăng ký khuyến mãi hay bảo hành. Tôi cũng nghe nói về Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Liệu tôi có thể sử dụng thông tin từ cơ sở dữ liệu này để xác minh danh tính khách hàng khi họ mua hàng hoặc khi tôi cần làm các thủ tục liên quan đến hóa đơn, chứng từ cho cơ quan thuế không? Tôi lo lắng về việc thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của khách hàng.”