Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chủ thể di sản văn hóa phi vật thể và vai trò của họ
“Tôi là ông Sáu, ở làng gốm Bát Tràng, Hà Nội. Tôi đã dành cả đời để giữ gìn và truyền dạy nghề làm gốm truyền thống của cha ông. Gần đây, có nhiều người đến học và muốn đưa sản phẩm của làng ra nước ngoài. Tôi muốn biết, với tư cách là người nắm giữ di sản này, tôi có quyền lợi và trách nhiệm gì để bảo vệ và phát huy giá trị của nó theo pháp luật không?”
Quy định pháp luật về Thiết bị mạng viễn thông
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ internet nhỏ ở huyện Lạc Thủy, Hòa Bình. Gần đây, tôi muốn nhập một số thiết bị mạng mới để nâng cấp hạ tầng nhưng không rõ các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn thông tin cho những thiết bị này như thế nào. Liệu có văn bản nào hướng dẫn cụ thể để tôi tránh vi phạm không?”
Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước
“Tôi là cán bộ tài chính ở một phường thuộc TP. Đà Nẵng. Gần đây, phường chúng tôi gặp khó khăn trong việc xin kinh phí để triển khai một số dự án cộng đồng nhỏ. Tôi muốn hiểu rõ hơn về việc **phân cấp quản lý ngân sách** để biết phường có thể chủ động được đến mức nào trong việc sử dụng ngân sách địa phương và quy trình để đề xuất, nhận được kinh phí từ cấp trên như thế nào.”
Quy định về Khu chuyển tải hàng hóa, hành khách
“Chào chuyên gia, tôi là thuyền trưởng của một tàu vận tải nhỏ thường xuyên hoạt động ở khu vực Hải Phòng. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'khu chuyển tải' khi cần chuyển hàng hóa hoặc hành khách giữa các tàu lớn và tàu nhỏ. Tôi muốn hỏi khu chuyển tải là gì và khi hoạt động ở đó thì có cần xin phép hay tuân thủ quy định gì đặc biệt không ạ?”
Trao đổi học thuật của công dân Việt Nam ở nước ngoài
“Chị H.T.L là giảng viên ở một trường đại học tại Hà Nội. Chị sắp tới có cơ hội tham gia một hội nghị khoa học quốc tế ở Nhật Bản trong 2 tuần để trình bày nghiên cứu và trao đổi chuyên môn. Chị nghe nói có quy định về "trao đổi học thuật" khi ra nước ngoài mà chị không rõ lắm. Chị muốn biết hoạt động của chị có được xem là "trao đổi học thuật" theo luật không và chị cần lưu ý gì về mặt pháp lý để chuyến đi được thuận lợi?”
Chống kỳ thị người nhiễm HIV
“Tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, có một nhân viên cũ của tôi bị phát tán thông tin là nhiễm HIV, dù bạn ấy đã nghỉ việc. Mấy ngày nay, tôi thấy khách hàng thưa thớt hẳn, có người còn nói thẳng là không muốn đến quán vì sợ lây bệnh từ nhân viên cũ. Tôi rất lo lắng không biết phải làm sao để bảo vệ uy tín quán và cả bản thân mình khỏi những lời đồn thổi ác ý này.”
Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) trong ứng phó biến đổi khí hậu
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất gạch ở Bình Dương. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về việc Việt Nam có những cam kết về khí hậu, trong đó có 'Đóng góp do quốc gia tự quyết định'. Tôi không rõ những cam kết này có ảnh hưởng gì đến hoạt động sản xuất của nhà máy tôi không, đặc biệt là về việc phát thải khí nhà kính?”
Quy định pháp luật về Thực phẩm biến đổi gen tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi nghe nhiều khách hàng bàn tán về thực phẩm biến đổi gen và lo ngại về độ an toàn của nó. Tôi muốn biết pháp luật Việt Nam quy định thế nào về loại thực phẩm này, liệu tôi có vô tình sử dụng nguyên liệu biến đổi gen mà không biết không? Và nếu có thì có bị phạt gì không?”
Danh tính điện tử của công dân
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, chủ cửa hàng tạp hóa ở phố Hàng Bông, Hà Nội. Gần đây tôi hay nghe nói về 'danh tính điện tử' của công dân mà không hiểu rõ nó là gì. Liệu nó có thay thế hoàn toàn thẻ Căn cước công dân của tôi không, và tôi có cần phải làm thủ tục gì để có được nó không?”
Khái niệm dân số và quyền công dân trong công tác dân số
“Chào luật sư, tôi là Chị T.T.M, một ngư dân ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Gần đây, xã tôi đang triển khai nhiều chương trình về dân số, như khám sức khỏe sinh sản miễn phí, tư vấn kế hoạch hóa gia đình. Tôi nghe nói Nhà nước đang muốn điều chỉnh 'quy mô dân số' và 'cơ cấu dân số' ở các vùng đặc thù như đảo chúng tôi. Tôi không hiểu rõ lắm 'dân số' trong pháp luật được hiểu như thế nào và những chương trình này có ảnh hưởng gì đến quyền của tôi không?”
Trách nhiệm của người điều khiển phương tiện giao thông
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là tài xế xe tải ở quận Long Biên, Hà Nội. Hôm trước tôi có tình huống vượt xe trên đường mà suýt gây tai nạn. Giờ tôi hơi hoang mang không biết chính xác mình là 'người điều khiển phương tiện' thì có những trách nhiệm gì, đặc biệt là khi vượt xe như thế nào cho đúng luật? Mong được tư vấn cụ thể ạ.”
Khái niệm Nhà thầu nội khối trong mua sắm công
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Hà Nội. Gần đây tôi thấy có một số gói thầu lớn của nhà nước yêu cầu các đối tác phải là 'nhà thầu nội khối'. Công ty tôi là của Việt Nam, nhưng tôi có hợp tác với một đối tác từ Đức. Liệu công ty tôi hoặc đối tác của tôi có được coi là 'nhà thầu nội khối' để tham gia các gói thầu này không? Tôi đang rất băn khoăn không biết mình có đủ điều kiện hay không.”
Xác định và thẩm quyền giải quyết vụ việc liên quan đến người không quốc tịch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là A.T.T, 35 tuổi, làm công nhân ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi kết hôn với một người đàn ông đã sống ở Việt Nam nhiều năm nhưng anh ấy không có giấy tờ quốc tịch nào cả, cả Việt Nam lẫn nước ngoài. Giờ vợ chồng tôi muốn ly hôn nhưng không biết phải làm thủ tục ở đâu, Tòa án có giải quyết được không khi chồng tôi không có quốc tịch?”
Phân biệt và giá trị pháp lý của bản sao y
“Chào chuyên gia, tôi đang làm hồ sơ xin giấy phép kinh doanh cho quán cà phê nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Bên cơ quan cấp phép yêu cầu nộp 'bản sao y' các giấy tờ như CCCD, sổ hộ khẩu, bằng cấp. Tôi chỉ có bản photo công chứng thôi, không biết 'bản sao y' có phải là bản công chứng không hay là một loại giấy tờ khác? Làm sao để có được 'bản sao y' hợp lệ để nộp hồ sơ ạ? Tôi năm nay 38 tuổi.”
Quy định về Mạng Liên Lạc Cơ Yếu và Bảo Vệ Bí Mật Nhà Nước
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư IT làm việc cho một đơn vị nhà nước ở Hà Nội. Gần đây, chúng tôi đang triển khai một hệ thống mạng mới để trao đổi thông tin nội bộ cực kỳ nhạy cảm. Tôi nghe nói về 'mạng liên lạc cơ yếu' và 'bí mật nhà nước' nhưng không rõ liệu hệ thống của chúng tôi có thuộc diện này không và cần phải bảo vệ như thế nào. Nếu vi phạm thì có bị xử lý gì không ạ?”
Giá trị pháp lý của văn bản chứng thực
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Sắp tới, tôi cần làm hồ sơ vay vốn ngân hàng và ký kết hợp đồng hợp tác với đối tác. Ngân hàng yêu cầu bản sao công chứng giấy phép kinh doanh, còn đối tác muốn hợp đồng được chứng thực. Tôi hơi băn khoăn về 'văn bản chứng thực' này có giá trị pháp lý như thế nào và liệu tôi có thể dùng chúng thay cho bản gốc hay không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Danh tính điện tử công dân Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Mai, bán hàng online ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'danh tính điện tử' theo Luật Căn cước mới. Tôi không hiểu rõ lắm nó là gì và có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh online hay các giao dịch của tôi trên mạng không? Liệu có phải tôi phải đăng ký gì thêm không?”
Xử lý vật liệu nổ quân dụng phát hiện trong phế liệu
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, làm nghề thu mua phế liệu ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Mới đây, trong lúc dọn dẹp một kho cũ mà tôi mua lại, tôi phát hiện một số vật thể lạ trông giống lựu đạn cũ và một vài khối kim loại có dây dẫn. Tôi không biết đây có phải là vật liệu nổ quân dụng không và nếu có thì tôi phải xử lý thế nào để không vi phạm pháp luật?”
Quy định về việc ngừng, giảm cung cấp điện cho khách hàng
“Chào chuyên gia, tôi là chủ quán cà phê nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Mấy hôm nay điện cứ chập chờn, có lúc mất đột ngột làm ảnh hưởng đến việc kinh doanh của quán tôi. Tôi muốn hỏi là bên điện lực có được tự ý cắt điện như vậy không, và nếu có thì họ phải thông báo trước như thế nào ạ?”
Xã hội hóa hoạt động thăm dò, khai quật khảo cổ
“Chào luật sư, tôi là ông T.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hội An, Quảng Nam. Vừa rồi, trong lúc cải tạo đất để xây dựng homestay, công nhân của tôi có phát hiện một số mảnh gốm cổ. Tôi rất đam mê lịch sử và muốn đóng góp vào việc bảo tồn, thậm chí là tài trợ cho việc khai quật khu vực này một cách bài bản. Không biết pháp luật có cho phép cá nhân, doanh nghiệp như chúng tôi tham gia vào hoạt động **thăm dò, khai quật khảo cổ** hay không, và nếu có thì cần làm những thủ tục gì?”
Quy định về xuất bản phẩm bản đồ và xử phạt vi phạm
“Tôi là chủ một cửa hàng lưu niệm nhỏ ở Hội An, chuyên bán các đồ thủ công mỹ nghệ và có in hình bản đồ du lịch lên áo phông, cốc sứ. Gần đây tôi nghe nói có quy định chặt chẽ về 'xuất bản phẩm bản đồ' và việc sử dụng hình ảnh bản đồ. Tôi lo lắng không biết liệu các sản phẩm của mình có vi phạm gì không và nếu có thì hậu quả sẽ ra sao?”
Thống kê tài nguyên biển và hải đảo
“Chào chuyên gia, tôi là Ông N.V.H, cán bộ phòng Tài nguyên và Môi trường tại Đà Nẵng. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị báo cáo về tình hình tài nguyên biển cho tỉnh nhưng tôi không rõ lắm về phạm vi và trách nhiệm cụ thể của địa phương mình trong việc thống kê tài nguyên biển và hải đảo. Liệu việc này có phải là một nhiệm vụ định kỳ hay chỉ thực hiện khi có yêu cầu từ cấp trên thôi ạ?”
Phân loại Người cư trú trong pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty xuất nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi thường xuyên có các giao dịch ngoại tệ với đối tác nước ngoài. Tôi đang băn khoăn không biết công ty mình có được xem là **người cư trú** hay **người không cư trú** theo quy định pháp luật Việt Nam, và việc phân loại này có ảnh hưởng gì đến các thủ tục giao dịch của chúng tôi không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Xác định Cơ quan chủ quản trong hoạt động quốc phòng, an ninh
“Tôi là anh Hùng, làm bên công ty vận tải ở Hải Phòng. Sắp tới bên tôi có hợp đồng vận chuyển một lô hàng quân sự ra nước ngoài cho Bộ Quốc phòng. Tôi đang thắc mắc không biết 'cơ quan chủ quản' trong trường hợp này là đơn vị nào để liên hệ làm thủ tục xuất cảnh cho cán bộ đi kèm hàng hóa. Liệu có phải là Cục Vận tải hay một đơn vị khác thuộc Bộ Quốc phòng không?”