Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Thửa đất chuẩn trong định giá đất bồi thường
“Chào luật sư, tôi là anh H. ở huyện Lạc Thủy, Hòa Bình. Gia đình tôi có mấy sào đất trồng cây ăn quả sắp bị thu hồi để làm dự án đường cao tốc. Tôi nghe cán bộ nói là họ sẽ dựa vào 'thửa đất chuẩn' để định giá đất của nhà tôi. Tôi không hiểu 'thửa đất chuẩn' là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến số tiền bồi thường mà gia đình tôi nhận được. Liệu giá đất của nhà tôi có bị thấp đi không?”
Quy định về Tài sản di chuyển khi xuất nhập cảnh
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, giáo viên ở TP.HCM. Gia đình tôi sắp sang Mỹ định cư, nên chúng tôi đang chuẩn bị các thủ tục. Tôi muốn hỏi những đồ dùng cá nhân, gia đình như quần áo, sách vở, đồ dùng nhà bếp mà chúng tôi mang theo có được coi là 'tài sản di chuyển' không? Và khi làm thủ tục hải quan xuất cảnh, chúng tôi cần lưu ý những gì để mọi việc được thuận lợi nhất?”
Hỗ trợ nạn nhân bom mìn vật nổ sau chiến tranh
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Quảng Trị. Con trai tôi không may bị thương tật vĩnh viễn do dẫm phải bom mìn còn sót lại từ chiến tranh khi đang làm ruộng. Gia đình tôi rất khó khăn, tôi muốn hỏi liệu có chính sách hỗ trợ nào cho trường hợp của con trai tôi không?”
Vành đai an toàn kho đạn dược
“Chào luật sư, tôi là chủ một trang trại nhỏ ở ngoại ô thành phố Biên Hòa. Gần đây, tôi thấy quân đội đang xây dựng thêm một số công trình bên trong khu vực kho đạn dược gần đất nhà tôi, và có vẻ họ đang mở rộng ranh giới tường rào bên trong. Tôi lo lắng không biết việc này có ảnh hưởng gì đến hoạt động canh tác của gia đình tôi không, và liệu có quy định nào về việc xây dựng, quản lý cái giới hạn trong của vành đai an toàn kho này không?”
Người chấp hành án: Định nghĩa và các vấn đề liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi làm nghề tài xế xe tải. Em trai tôi vừa bị Tòa án tuyên án tù giam và đang chờ thi hành án. Tôi không rõ người chấp hành án là gì và liệu em tôi có còn quyền gì không khi đã có quyết định thi hành án. Gia đình tôi rất lo lắng, mong luật sư giải đáp giúp.”
Nuôi trồng thủy sản bán thâm canh
“Chào luật sư, tôi là một người nuôi tôm ở Cà Mau. Gia đình tôi có một ao nuôi tôm sú theo kiểu bán thâm canh đã nhiều năm nay. Gần đây có nghe nói về các quy định mới về quản lý nuôi trồng thủy sản. Tôi không rõ liệu hình thức nuôi bán thâm canh của gia đình tôi có thuộc diện phải đăng ký hay tuân thủ những quy định đặc biệt nào không, và nếu có thì thủ tục ra sao? Tôi lo lắng nếu không nắm rõ có thể bị phạt.”
Quy định pháp luật về vườn ươm cây giống và tiền sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi đang tính mở một vườn ươm cây giống quy mô nhỏ trên mảnh đất gia đình để cung cấp cây con cho bà con trong vùng. Tôi nghe nói có nhiều quy định về đất đai, không biết vườn ươm của tôi có phải đóng tiền sử dụng đất hàng năm không, hay có được ưu đãi gì không?”
Quản lý và bảo vệ tri thức truyền thống về nguồn gen
“Tôi là ông Sáu, đang sống ở vùng núi Tây Nguyên. Gia đình tôi bao đời nay có kinh nghiệm trồng và sử dụng một loại cây dược liệu quý hiếm, chỉ mọc ở đây. Gần đây có mấy công ty dược đến hỏi mua cây và muốn tìm hiểu cách mình trồng. Tôi muốn biết liệu những kiến thức truyền thống của gia đình tôi có được pháp luật bảo vệ không và làm sao để mình không bị mất đi lợi ích từ nó?”
Quy định về rừng thứ sinh và tiêu chí xác định
“Gia đình tôi ở Lâm Đồng có một mảnh đất trước đây là rừng, sau đó chúng tôi làm nương rẫy. Giờ một phần đất đó cây cối mọc lại khá nhiều. Tôi không rõ liệu mảnh đất này có được coi là rừng thứ sinh theo quy định pháp luật không và điều này ảnh hưởng thế nào đến việc sử dụng đất của gia đình tôi?”
Chủ rừng và các quy định pháp luật liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, một nông dân ở huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông. Gia đình tôi vừa được Nhà nước giao cho một diện tích rừng để quản lý và phát triển. Tôi không rõ lắm về khái niệm 'Chủ rừng' theo luật thì mình có những quyền lợi và nghĩa vụ gì, liệu có được hỗ trợ gì không để phát triển rừng hiệu quả?”
Quy định về dân tộc thiểu số và chính sách dân tộc
“Tôi là A Vàng, người dân tộc Mông ở huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái. Tôi nghe nói có nhiều chính sách hỗ trợ cho người dân tộc thiểu số nhưng không rõ cụ thể 'dân tộc thiểu số' được định nghĩa thế nào trong luật. Liệu gia đình tôi có được hưởng các chính sách đó không, và làm sao để biết mình có thuộc đối tượng không?”
Quy định về Bảo vật quốc gia
“Gia đình tôi ở huyện Mộc Châu, Sơn La, vừa đào được một cái bình gốm cổ khi đang làm rẫy. Cái bình này nhìn rất lạ, có vẻ đã rất lâu đời rồi, không biết có phải là bảo vật quốc gia không và chúng tôi phải làm gì với nó ạ? Liệu có bị phạt nếu không báo cáo không?”
Quy định pháp luật về Bãi thải mỏ trong hoạt động khai thác khoáng sản
“Gia đình tôi có mảnh đất canh tác gần một khu mỏ khai thác đá mới được cấp phép ở huyện Thanh Sơn, Phú Thọ. Gần đây, họ bắt đầu đổ đất đá thải thành một đống lớn ngay sát ranh giới đất nhà tôi, gọi là 'bãi thải mỏ'. Tôi lo lắng về bụi bặm, ô nhiễm nguồn nước và cả nguy cơ sạt lở. Liệu việc này có đúng quy định không? 'Bãi thải mỏ' là gì và có những quy định nào về nó để bảo vệ người dân như chúng tôi?”
Khái niệm dân số và quyền công dân trong công tác dân số
“Chào luật sư, tôi là Chị T.T.M, một ngư dân ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Gần đây, xã tôi đang triển khai nhiều chương trình về dân số, như khám sức khỏe sinh sản miễn phí, tư vấn kế hoạch hóa gia đình. Tôi nghe nói Nhà nước đang muốn điều chỉnh 'quy mô dân số' và 'cơ cấu dân số' ở các vùng đặc thù như đảo chúng tôi. Tôi không hiểu rõ lắm 'dân số' trong pháp luật được hiểu như thế nào và những chương trình này có ảnh hưởng gì đến quyền của tôi không?”
Vành đai an toàn kho đạn dược
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất cạnh một khu đất ngày xưa là kho đạn cũ của quân đội. Giờ khu đó bỏ hoang lâu rồi, cỏ mọc um tùm. Tôi muốn mở rộng chuồng trại chăn nuôi sang phần đất trống đó nhưng nghe nói vẫn còn quy định về **vành đai an toàn kho đạn dược**. Không biết cái **giới hạn ngoài của vành đai an toàn** này được tính thế nào và liệu tôi có được phép canh tác, chăn nuôi ở đó không? Tôi lo lắm vì không biết có nguy hiểm gì không.”
Quyền sử dụng đất của người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, 45 tuổi, hiện đang sống ở California, Mỹ. Tôi sinh ra ở Việt Nam và đã từng có quốc tịch Việt Nam, gia đình tôi đã định cư ở Mỹ hơn 20 năm. Sắp tới tôi muốn về Việt Nam mua một mảnh đất ở Đà Nẵng để xây nhà cho bố mẹ và có thể đầu tư lâu dài. Tôi không rõ là với tư cách là người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài thì tôi có những quyền gì về đất đai ở Việt Nam không, và thủ tục có phức tạp không ạ?”
Động viên cục bộ trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Lạng Sơn. Gần đây tôi nghe loáng thoáng về việc có thể áp dụng 'động viên cục bộ' nếu tình hình biên giới căng thẳng. Tôi rất lo lắng không biết điều này có ảnh hưởng gì đến công việc kinh doanh, các công nhân của tôi và cả gia đình tôi không? Liệu tôi có phải đóng góp gì không?”
Đặc xá: Khoan hồng đặc biệt của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chị H. ở Quận 12, TP.HCM. Chồng tôi đang thụ án tù và gia đình tôi nghe nói về chính sách đặc xá. Tôi muốn hỏi, chồng tôi có cơ hội được đặc xá không và điều kiện để được đặc xá là gì ạ? Gia đình tôi rất mong chồng tôi sớm được về.”
Phân loại và tiêu chí rừng thứ sinh
“Chào luật sư, tôi là Hùng, một nông dân ở huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng. Gia đình tôi có một khoảnh đất rộng khoảng 2 hecta, trước đây là rừng nhưng đã bị khai thác để làm nương rẫy từ lâu. Hiện tại, cây cối ở đó đã mọc lại khá rậm rạp. Tôi muốn hỏi liệu khoảnh đất này có được coi là **rừng thứ sinh** theo quy định pháp luật không, và nếu là rừng thứ sinh thì tôi có thể xin chuyển đổi mục đích sử dụng để trồng cà phê lâu năm được không?”
Trích xuất phạm nhân
“Chào luật sư, tôi là chị N.T.H ở Hà Nội. Chú tôi đang chấp hành án tại một trại giam ở Hà Nội. Sắp tới, chú tôi cần được đưa về quê ở Thanh Hóa để tham gia một phiên tòa dân sự liên quan đến tranh chấp đất đai trước khi bị bắt. Gia đình tôi không rõ thủ tục để chú tôi được **trích xuất** về Thanh Hóa như thế nào và ai sẽ là người quyết định việc này. Luật sư có thể giải thích giúp tôi không?”
Hoạt động phát triển rừng và các quy định liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là Hùng, ở huyện Lâm Hà, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất trước đây là rừng nhưng giờ đã bị thoái hóa nặng, cây cối còi cọc. Tôi đang có ý định đầu tư trồng lại rừng, cải tạo đất để phục hồi lại hệ sinh thái. Tôi muốn hỏi, liệu hoạt động của tôi có được xem là **phát triển rừng** theo quy định pháp luật không, để tôi có thể tìm hiểu các chính sách hỗ trợ từ nhà nước?”
Bảo tồn loài di cư và quyền lợi người dân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Hà Tĩnh. Gần đây có nghe nói xã tôi sắp quy hoạch một khu vực làm khu bảo tồn vì có nhiều chim di cư về đây trú đông. Tôi muốn hỏi loài di cư là gì và việc này có ảnh hưởng gì đến đất đai canh tác của gia đình tôi không, liệu có được đền bù gì không ạ?”
Tổ chức cộng đồng đồng quản lý nguồn lợi thủy sản
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở huyện Vạn Ninh, Khánh Hòa. Gia đình tôi đã bám biển mấy đời rồi nhưng mấy năm nay thấy cá mú, tôm hùm ngày càng ít đi, đánh bắt khó khăn lắm. Tôi nghe nói có cái 'tổ chức cộng đồng' gì đó để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, không biết cái đó là gì và có giúp ích gì cho bà con ngư dân chúng tôi không? Liệu có cách nào để tham gia hoặc thành lập không ạ?”
Quy định về Bản sao hợp lệ trong thủ tục hành chính
“Chào luật sư, tôi là chị Lan ở Quận 1, TP.HCM. Con trai tôi vừa hoàn thành thời gian quản lý tại gia đình theo quyết định của phường. Tôi nghe nói sẽ được cấp Giấy chứng nhận đã chấp hành xong. Vậy cho tôi hỏi, khi nhận giấy này, tôi có cần xin bản sao nào không? Và bản sao hợp lệ có ý nghĩa gì, tôi có thể tự photo rồi công chứng được không?”