Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Đối tượng được bồi thường Nhà nước
“Chị N.T.T, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, đang rất lo lắng. Mấy hôm trước, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra đột xuất và thu giữ toàn bộ lô hàng bánh kẹo nhập khẩu của chị vì nghi ngờ không rõ nguồn gốc, dù chị đã xuất trình đầy đủ hóa đơn chứng từ. Giờ hàng hóa bị giữ, chị không có cái bán, thiệt hại kinh tế nặng nề mà không biết mình có phải là 'người bị thiệt hại' theo luật để được bồi thường không.”
Trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, quán của tôi bị đình chỉ hoạt động oan sai do quyết định của một cán bộ phường. Sau đó Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi nghe nói vị cán bộ đó sẽ phải 'hoàn trả' lại tiền cho Nhà nước. Điều này có đúng không và trách nhiệm 'hoàn trả' được quy định thế nào ạ? Tôi muốn biết liệu có phải tất cả các trường hợp cán bộ gây thiệt hại đều phải 'hoàn trả' không?”
Quản lý và Phòng chống Cạn kiệt Nguồn nước tại Khu vực Biên giới
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, sát con sông Tiền giáp Campuchia. Gần đây, có một công ty xây dựng công trình gì đó ở phía thượng nguồn trên đất mình. Tôi lo lắng công trình này sẽ làm thay đổi dòng chảy hoặc làm **cạn kiệt nguồn nước** tưới tiêu cho mấy hecta lúa của gia đình tôi và cả xóm. Nếu xảy ra thì thiệt hại lớn lắm. Tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Kiểm định thuốc thú y
“Chị Lan ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, là chủ một trang trại chăn nuôi heo quy mô lớn. Mới đây, chị nhập về một lô thuốc thú y từ nước ngoài, nhưng có thông tin đồn thổi về chất lượng không đảm bảo của nhà cung cấp này. Đợt trước trang trại chị từng bị thiệt hại nặng nề vì sử dụng thuốc kém chất lượng. Chị muốn biết làm thế nào để yêu cầu kiểm tra lại chất lượng lô thuốc thú y này một cách chính thức và cơ quan nào có thẩm quyền thực hiện việc đó để chị yên tâm sử dụng, đảm bảo an toàn cho đàn vật nuôi của mình?”
Người yêu cầu bồi thường Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Vừa rồi, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra và tịch thu toàn bộ lô hàng của tôi, nói là hàng không rõ nguồn gốc, nhưng thực tế tôi có đủ hóa đơn chứng từ. Sau đó, cơ quan cấp trên đã kết luận cán bộ kia làm sai. Giờ tôi muốn yêu cầu Nhà nước bồi thường thiệt hại thì ai sẽ là người đứng ra yêu cầu bồi thường đây ạ? Tôi có phải tự mình làm hay có thể ủy quyền cho người khác không?”
Trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ
“Chị Hạnh, là một cán bộ tư pháp tại phường X, quận Đống Đa, Hà Nội, đang rất lo lắng. Vừa rồi, trong quá trình giải quyết một vụ việc hành chính, chị đã có sai sót dẫn đến việc Nhà nước phải bồi thường cho một người dân số tiền 50 triệu đồng. Chị nghe nói sau khi Nhà nước bồi thường xong, người gây ra thiệt hại như chị sẽ phải "hoàn trả" lại tiền cho ngân sách nhà nước. Chị muốn biết cụ thể về trách nhiệm này, liệu có phải chị sẽ phải trả lại toàn bộ số tiền đó không và quy định ở đâu?”
Cơ quan giải quyết bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Vừa rồi, đội quản lý thị trường kiểm tra cửa hàng tôi và tịch thu một lô hàng mà sau đó hóa ra là hoàn toàn hợp pháp. Việc này khiến tôi thiệt hại nặng nề về doanh thu và uy tín. Tôi muốn được bồi thường nhưng không biết phải nộp đơn ở đâu, là cơ quan quản lý thị trường đó hay phải ra tòa án? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hệ thống trí tuệ nhân tạo gây ra
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công online ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có thuê một công ty công nghệ phát triển hệ thống AI để gợi ý sản phẩm cho khách hàng. Nhưng không hiểu sao hệ thống này lại đề xuất lung tung, thậm chí gợi ý những sản phẩm không còn hàng, làm khách hàng hủy đơn và tôi bị lỗ khá nhiều. Giờ tôi muốn biết ai sẽ phải chịu trách nhiệm cho những thiệt hại này?”
Quyền khiếu nại quyết định hành chính của cơ quan nhà nước
“Tôi là anh Hùng, làm nghề kinh doanh vận tải biển ở TP. Hải Phòng. Vừa rồi, công ty tôi có nhập khẩu một lô hàng hóa tại Cảng Hải Phòng nhưng lại bị Chi cục Hải quan cửa khẩu yêu cầu kiểm tra chuyên ngành và bổ sung giấy phép nhập khẩu tự động, một loại giấy tờ mà trước đây không hề có cho mặt hàng này. Tôi thấy quyết định này rất vô lý, làm chậm trễ công việc và gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Tôi có thể khiếu nại về việc này ở đâu và thủ tục thế nào?”
Định nghĩa và tác động của Thiên tai theo quy định pháp luật
“Chị L.T.M ở Hà Nội, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ, vừa qua bị thiệt hại nặng nề do trận mưa lớn kéo dài gây ngập lụt cục bộ. Chị đang rất hoang mang không biết trường hợp của mình có được coi là **thiên tai** theo luật không, và có cơ chế hỗ trợ nào cho những người như chị để khắc phục hậu quả không.”
Trách nhiệm Hoàn trả trong pháp luật
“Tôi là cán bộ công chức ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây tôi có nghe về trách nhiệm **hoàn trả** khi cán bộ công chức gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Tôi muốn hỏi là nếu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tôi có sơ suất gây ra thiệt hại thì liệu tôi có phải **hoàn trả** khoản tiền đó không và quy định pháp luật hiện hành về việc **hoàn trả** này như thế nào, đặc biệt là về trình tự và thời hạn?”
Bồi thường nhà nước do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, cán bộ phường đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do chính đáng, khiến cửa hàng phải đóng cửa hơn 2 tháng, thiệt hại rất lớn. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường cho hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ này không và phải làm thế nào?”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong tố tụng môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, một công ty lớn gần xưởng tôi xả thải gây ô nhiễm nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân và chất lượng sản phẩm của tôi. Tôi muốn kiện công ty đó nhưng không biết mình có được Tòa án chấp nhận tham gia tố tụng với tư cách 'người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan' hay không, vì tôi không phải là người trực tiếp bị xả thải vào đất mà là bị ảnh hưởng gián tiếp qua môi trường chung.”
Bồi thường nhà nước cho người bị thiệt hại
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận 10, TP.HCM. Tôi có một cửa hàng kinh doanh phụ tùng xe máy. Mấy tháng trước, công an phường đến kiểm tra đột xuất, thu giữ hết hàng của tôi vì nghi ngờ hàng giả, nhưng sau đó kết luận là hàng thật và trả lại. Tuy nhiên, việc này làm tôi mất uy tín, thiệt hại doanh thu rất lớn. Tôi có được coi là 'người bị thiệt hại' để yêu cầu Nhà nước bồi thường không?”
Bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Chú Ba ở Cần Thơ làm nghề buôn bán nông sản. Chú kể, vừa rồi có cán bộ kiểm tra thị trường đến kho hàng của chú, họ thu giữ một số mặt hàng mà không có biên bản hay quyết định nào cả, chỉ nói là 'vi phạm'. Chú muốn hỏi, nếu cán bộ làm sai quy định thì chú có thể làm gì để đòi lại công bằng và bồi thường thiệt hại không?”
Quy định về rừng trồng và thủ tục thanh lý rừng trồng bị thiệt hại
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai có vài hecta rừng keo trồng được 4 năm, giờ bị bão làm đổ gãy hết gần một nửa. Tôi không biết rừng của mình có được gọi là 'rừng trồng' theo luật không và có thể làm thủ tục thanh lý để trồng lại hay không? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Thủ tục bắt giữ tàu bay
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty cung cấp nhiên liệu hàng không ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP.HCM. Có một hãng hàng không nợ tôi rất nhiều tiền nhưng cứ chây ỳ không trả. Hôm nay tôi nghe tin chiếc máy bay của họ đã nhận lệnh cất cánh rồi. Giờ tôi muốn nộp đơn yêu cầu bắt giữ máy bay đó thì có kịp không, hay là đã quá muộn rồi ạ?”
Trách nhiệm hoàn trả trong bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Cách đây mấy tháng, xưởng của tôi bị đình chỉ hoạt động oan do một quyết định hành chính sai của cán bộ phường. Sau đó, Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi muốn hỏi, liệu cán bộ gây ra thiệt hại đó có phải chịu trách nhiệm gì không, cụ thể là có phải trả lại tiền bồi thường cho Nhà nước không?”
Xác định "Người bị thiệt hại" trong bồi thường của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng quần áo ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra và tịch thu toàn bộ lô hàng mới nhập của tôi, nói là hàng không rõ nguồn gốc, dù tôi đã xuất trình đầy đủ hóa đơn. Việc này làm tôi mất trắng cả vốn lẫn lãi, khách hàng cũng quay lưng. Tôi có phải là 'người bị thiệt hại' để yêu cầu Nhà nước bồi thường không ạ?”
Người được thi hành án trong thi hành án hành chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Thừa Thiên Huế. Cách đây mấy tháng, Tòa án đã ra phán quyết buộc UBND huyện phải bồi thường thiệt hại cho doanh nghiệp của tôi do một quyết định hành chính sai trái. Giờ tôi muốn biết, với tư cách là người được bồi thường, tôi có những quyền lợi và vị trí pháp lý như thế nào trong quá trình thi hành án này? Liệu tôi có được coi là 'đương sự' không và có được đảm bảo quyền lợi không?”
Xác định cơ quan giải quyết bồi thường nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, chuyên kinh doanh hàng hóa nhập khẩu. Vừa rồi, lô hàng của tôi bị một cán bộ hải quan trong quá trình kiểm tra gây hư hỏng nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh. Tôi muốn hỏi, tôi cần liên hệ với cơ quan nào để yêu cầu bồi thường thiệt hại trong trường hợp này?”
Bồi thường thiệt hại khi tàu cá va chạm trong luồng hàng hải
“Chào chuyên gia, tôi là một ngư dân ở Hải Phòng. Vừa rồi, thuyền đánh cá nhỏ của tôi bị một tàu hàng lớn va chạm nhẹ khi đang di chuyển trong luồng hàng hải công cộng gần cảng. Mặc dù không có thiệt hại về người, nhưng thuyền của tôi bị hư hỏng đáng kể và tôi không thể ra khơi đánh bắt được. Tôi muốn hỏi, trong trường hợp này, tôi có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại như thế nào và dựa trên quy định pháp luật nào ạ?”