Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Thù lao đối với tác phẩm nghệ thuật và quyền lợi tác giả
“Tôi là một nhiếp ảnh gia ở TP. Hồ Chí Minh, năm nay 32 tuổi. Vừa rồi, tôi có thực hiện một bộ ảnh quảng bá du lịch cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch của tỉnh. Trong hợp đồng có ghi rõ mức thù lao, nhưng khi nhận thanh toán, tôi thấy có một số khoản bị trừ và cách tính không giống như tôi nghĩ. Tôi muốn hỏi, liệu việc tính toán thù lao này có đúng quy định pháp luật không và tôi có quyền lợi gì khi làm việc với cơ quan nhà nước không ạ?”
Chuyển chất liệu tác phẩm nhiếp ảnh
“Chào chuyên gia, tôi là một nghệ sĩ nhiếp ảnh ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang có dự định thực hiện một dự án nghệ thuật công cộng, trong đó tôi muốn biến những bức ảnh của mình thành các bức tranh tường khổ lớn hoặc in lên các chất liệu đặc biệt để trưng bày ngoài trời. Tôi không rõ việc này có cần phải xin phép hay tuân thủ quy định nào về 'chuyển chất liệu' không, đặc biệt là khi tác phẩm của tôi sẽ được thể hiện dưới dạng khác và trưng bày công khai?”
Bảo hộ Tác phẩm điện ảnh và quyền tác giả
“Chào luật sư, tôi là một đạo diễn trẻ ở TP.HCM, vừa hoàn thành một phim ngắn độc lập và muốn biết liệu tác phẩm của mình có được pháp luật bảo hộ quyền tác giả hay không. Cụ thể, 'tác phẩm điện ảnh' được định nghĩa thế nào trong các quy định hiện hành và tôi cần làm gì để đăng ký bản quyền cho phim của mình? Ngoài ra, có những thủ tục hành chính chung nào mà một nhà làm phim độc lập như tôi cần lưu ý khi phát hành không?”
Quy định về Đồng tác giả trong Giải thưởng Văn học, Nghệ thuật
“Chị Linh ở Hà Nội, là một nhạc sĩ. Chị và một người bạn đã cùng sáng tác một ca khúc rất thành công. Giờ đây, ca khúc này được đề cử cho Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật. Chị Linh băn khoăn không biết liệu cả hai người có được công nhận là đồng tác giả và cùng được xét giải hay không, hay chỉ một người đại diện?”
Khuyến khích giới thiệu, quảng bá tác phẩm văn học
“Chào luật sư, tôi là chị M.T.H, hiện đang là chủ một nhà sách nhỏ ở quận 1, TP.HCM. Gần đây, nhà sách của tôi có tổ chức một vài buổi giao lưu, giới thiệu sách mới của các tác giả trẻ Việt Nam. Tôi cũng muốn đưa các tác phẩm này ra nước ngoài tham gia các hội chợ sách quốc tế nhưng không biết có chính sách hỗ trợ nào từ nhà nước không, hay có quy định gì mà tôi cần lưu ý để việc quảng bá được thuận lợi và đúng luật không?”
Quyền tác giả đối với tác phẩm di cảo
“Chào luật sư, bố tôi vừa mất cách đây 3 tháng. Ông là một nhà văn và để lại nhiều bản thảo chưa từng được công bố. Gia đình chúng tôi muốn xuất bản những tác phẩm này để tưởng nhớ ông và cũng để chia sẻ với độc giả. Tôi nghe nói về 'tác phẩm di cảo' nhưng không rõ liệu các bản thảo của bố tôi có được coi là di cảo không và chúng tôi cần làm gì để xuất bản hợp pháp? Chúng tôi ở quận Đống Đa, Hà Nội.”
Quy định pháp luật về chuyển chất liệu tác phẩm nhiếp ảnh
“Chị Mai, một họa sĩ tự do ở quận Tây Hồ, Hà Nội, năm nay 32 tuổi, đang rất tâm đắc với ý tưởng biến một bức ảnh phong cảnh nổi tiếng của một nhiếp ảnh gia Việt Nam thành một bức tranh sơn dầu khổ lớn để bán tại triển lãm cá nhân. Chị nghe nói việc này có thể liên quan đến bản quyền nhưng không rõ cụ thể phải làm thế nào để hợp pháp, đặc biệt là khi chị muốn bán tác phẩm này.”
Quy định về liên hoan tác phẩm nhiếp ảnh
“Tôi là Anh N.T.K, một nhiếp ảnh gia tự do ở TP.HCM, muốn tổ chức một buổi liên hoan tác phẩm nhiếp ảnh nhỏ cho cộng đồng yêu nhiếp ảnh tại quận 1. Tôi không biết liệu có cần phải thông báo hay xin phép gì không, và nếu không làm đúng thì có bị phạt không?”
Triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh
“Chào luật sư, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang có ý định tổ chức một triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh cá nhân, cả online lẫn offline, để giới thiệu bộ ảnh về đời sống đô thị. Tôi muốn hỏi là tôi cần chuẩn bị những giấy tờ gì, có cần xin phép không, và có những điều gì cần lưu ý để tránh vi phạm pháp luật khi trưng bày ảnh của mình?”
Cụm công trình văn học, nghệ thuật trong xét tặng giải thưởng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà văn ở Quận 3, TP.HCM. Tôi có một tập truyện ngắn và một tiểu thuyết đều cùng chủ đề về cuộc sống người dân miền Tây, đã xuất bản trong 5 năm gần đây. Tôi đang định làm hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Không biết liệu tôi có thể gộp cả tập truyện ngắn và tiểu thuyết này lại thành một "cụm công trình văn học, nghệ thuật" để xét giải không? Hay tôi phải chọn một trong hai?”
Quy định pháp luật về chuyển chất liệu tác phẩm nhiếp ảnh
“Tôi là một nhiếp ảnh gia ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi có một bức ảnh phong cảnh từng đoạt giải và muốn biến nó thành một bức tranh sơn dầu khổ lớn hoặc một tác phẩm điêu khắc kim loại để trưng bày trong triển lãm sắp tới. Tôi không rõ liệu việc 'chuyển chất liệu' này có được phép không, có cần xin giấy phép gì đặc biệt hay không, và liệu có vi phạm quy định nào về việc thay đổi tác phẩm gốc không?”
Cụm công trình văn học, nghệ thuật trong xét tặng giải thưởng
“Chào luật sư, tôi là một nhà văn ở TP.HCM, tôi có nhiều tác phẩm truyện ngắn và tiểu thuyết đã xuất bản trong nhiều năm. Sắp tới có đợt xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật, tôi muốn biết liệu tôi có thể gộp tất cả các tác phẩm của mình thành một "cụm công trình" để đề cử hay không, và cụm công trình này được hiểu như thế nào theo quy định pháp luật? Tôi lo lắng không biết các tác phẩm của mình có đủ điều kiện không.”
Quy định về liên hoan tác phẩm nhiếp ảnh và gửi ảnh ra nước ngoài
“Em là một nhiếp ảnh gia tự do ở TP.HCM. Sắp tới em muốn gửi một số tác phẩm dự thi một liên hoan nhiếp ảnh quốc tế. Em không rõ là mình có cần phải làm thủ tục gì hay có lưu ý gì về pháp luật Việt Nam khi mang ảnh đi thi ở nước ngoài không ạ? Em sợ lỡ vi phạm gì thì phiền phức lắm.”
Nhuận bút khuyến khích trong lĩnh vực nghệ thuật
“Chào chuyên gia, tôi là chị Mai, một tác giả truyện tranh thiếu nhi ở Hà Nội. Gần đây tôi có hợp tác với một nhà xuất bản để ra mắt bộ truyện mới. Tôi nghe nói có khoản 'nhuận bút khuyến khích' cho tác phẩm thiếu nhi nhưng không rõ điều kiện và cách thức nhận như thế nào. Liệu tác phẩm của tôi có đủ điều kiện không?”
Hoạt động trại sáng tác nhiếp ảnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng một câu lạc bộ nhiếp ảnh ở Hà Nội. Sắp tới, chúng tôi dự định tổ chức một trại sáng tác nhiếp ảnh tại một khu vực ngoại thành để các thành viên có cơ hội giao lưu, học hỏi và tạo ra những tác phẩm mới. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật liên quan đến việc tổ chức hoạt động này, đặc biệt là quyền và trách nhiệm của cả câu lạc bộ và các thành viên tham gia để đảm bảo mọi thứ diễn ra hợp pháp và suôn sẻ.”
Định nghĩa và quy định liên quan đến tác phẩm mỹ thuật
“Chào Tuvannhanh.com, em là một họa sĩ trẻ ở Quận 1, TP.HCM. Em vừa hoàn thành một bức tranh sơn dầu khá lớn và muốn mang đi triển lãm, có thể là bán nữa. Em đang thắc mắc không biết tác phẩm của em có được gọi là **tác phẩm mỹ thuật** theo luật không, và nếu có thì em cần lưu ý những gì ạ? Em nghe nói có nhiều quy định lắm nhưng không rõ lắm.”
Quyền và trách nhiệm khi sáng tác tác phẩm nhiếp ảnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở TP.HCM. Tôi thường xuyên chụp ảnh phong cảnh, chân dung và đăng lên mạng xã hội để quảng bá. Gần đây tôi thấy có nhiều trường hợp ảnh bị người khác tự ý sử dụng, thậm chí chỉnh sửa sai lệch nội dung mà không xin phép. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định gì về quyền của tôi đối với những tác phẩm nhiếp ảnh này không, và tôi cần lưu ý những trách nhiệm gì khi sáng tác và chia sẻ ảnh?”
Hoạt động Triển lãm Mỹ thuật
“Chào Tuvannhanh.com, em là họa sĩ tự do ở Quận 3, TP.HCM. Em và mấy bạn đang muốn tổ chức một buổi triển lãm mỹ thuật nhỏ ở một phòng tranh tư nhân để giới thiệu tác phẩm của tụi em đến công chúng. Tụi em không biết có cần phải xin phép hay làm thủ tục gì phức tạp không, hay chỉ cần thuê địa điểm là được? Đây là lần đầu tụi em làm nên hơi lo.”
Tác phẩm báo chí và hoạt động sản xuất nội dung số
“Chào luật sư, tôi là một nhà sáng tạo nội dung ở Hà Nội, chuyên làm các video phóng sự, tài liệu ngắn về các vấn đề xã hội cho một kênh tin tức online. Gần đây tôi nghe nói về 'tác phẩm báo chí' và không rõ liệu các video của tôi có được coi là loại hình này không? Nếu có thì tôi cần lưu ý gì về mặt pháp lý?”
Quyền tự do phê bình văn học
“Chị H.T.L ở quận Đống Đa, Hà Nội, là một giáo viên dạy Văn cấp 3, kiêm blogger chuyên viết review sách. Chị hay đăng các bài phê bình văn học trên trang cá nhân và diễn đàn. Gần đây, có một số người đọc không đồng tình, thậm chí còn dọa báo cáo chị vì "phê phán tác phẩm văn học Việt Nam". Chị lo lắng không biết việc mình làm có vi phạm pháp luật không và có được pháp luật bảo vệ không.”