Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chủ đầu tư theo quy định pháp luật
“Tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Hà Đông, Hà Nội. Gần đây tôi đang xem xét tham gia đấu thầu một dự án công cộng nhưng thấy trong hồ sơ mời thầu có nhắc nhiều đến 'Chủ đầu tư' với các quyền và nghĩa vụ khá phức tạp. Tôi muốn hỏi liệu công ty tôi có thể trở thành 'Chủ đầu tư' không, và nếu được thì cần lưu ý những gì về trách nhiệm pháp lý khi thực hiện dự án?”
Vốn đầu tư trong hoạt động kinh doanh
“Chào chuyên gia, tôi là một tiểu thương ở Quận 1, TP.HCM, chuyên kinh doanh đồ thủ công mỹ nghệ. Gần đây tôi muốn mở rộng xưởng sản xuất và nhập thêm máy móc hiện đại. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn về việc xác định **vốn đầu tư** cần thiết cho dự án này. Tôi có cần liệt kê cả giá trị mặt bằng thuê hay chỉ tính tiền mua máy móc, nguyên vật liệu thôi ạ?”
Hoạt động của Doanh nghiệp bảo hiểm và khái niệm Cơ sở thường trú
“Chào luật sư, tôi đang là chủ một doanh nghiệp nhỏ tại Hà Nội và đang tìm hiểu về việc hợp tác với một công ty bảo hiểm để cung cấp phúc lợi cho nhân viên. Tôi muốn hiểu rõ hơn về các loại hình doanh nghiệp bảo hiểm và liệu văn phòng mà tôi làm việc với họ có được coi là một 'cơ sở thường trú' theo quy định pháp luật hay không để tiện cho việc hoạch định chiến lược kinh doanh và thuế.”
Mô hình và Hoạt động của Chính phủ số
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh, chuyên cung cấp các giải pháp công nghệ thông tin cho các cơ quan nhà nước. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'Chính phủ số' và muốn hiểu rõ hơn về cách thức các hoạt động của cơ quan nhà nước được tổ chức và vận hành trên môi trường số, đặc biệt là những quy định liên quan đến việc triển khai các dự án công nghệ. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể về trách nhiệm của các bên khi thực hiện các hoạt động này không, và làm thế nào để doanh nghiệp như tôi có thể tham gia đóng góp?”
Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
“Chào luật sư, tôi là Chị Hạnh (38 tuổi, ở Bình Chánh, TP.HCM), làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi đã nhiều năm chạy chữa hiếm muộn nhưng không thành công, giờ chúng tôi đang tính đến phương án nhờ người thân mang thai hộ. Tôi muốn hỏi thủ tục cần những giấy tờ gì và liệu có phải xin phép ở đâu không, hay chỉ cần thỏa thuận là được ạ?”
Kinh doanh vận tải đa phương thức quốc tế
“Tôi là anh Q.V.P, giám đốc một công ty logistics nhỏ ở Hải Phòng. Công ty tôi đang muốn mở rộng sang mảng vận tải đa phương thức quốc tế để cạnh tranh tốt hơn, nhưng tôi không rõ về các điều kiện pháp lý cần thiết để kinh doanh dịch vụ này, đặc biệt là về giấy phép và tài sản tối thiểu. Liệu công ty tôi có đủ điều kiện không và cần chuẩn bị những gì?”
Quyền từ bỏ đối tượng bảo hiểm trong bảo hiểm hàng hải
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi tàu của tôi gặp một sự cố nghiêm trọng trên biển, có nguy cơ bị mất trắng. Tôi nghe nói trong bảo hiểm hàng hải có cái quyền gọi là 'từ bỏ đối tượng bảo hiểm' cho công ty bảo hiểm để đòi bồi thường toàn bộ. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi về cách thức và thời hạn để thực hiện quyền này không? Tôi đang rất lo lắng về thiệt hại và không biết phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Mạng bưu chính công cộng
“Chào Tuvannhanh. Tôi tên Cường, có một bưu cục tư nhân nhỏ ở quận 5, TP.HCM, chuyên nhận gửi hàng đi các tỉnh. Gần đây, tôi muốn mở rộng thêm dịch vụ phát thư tín nhưng nghe nói lĩnh vực này bị nhà nước quản lý chặt chẽ. Tôi không rõ liệu mình có được phép tham gia hay chỉ những đơn vị được chỉ định mới làm được? Mong luật sư tư vấn giúp tôi về 'mạng bưu chính công cộng' và liệu tôi có cơ hội không?”
Giải quyết tranh chấp bằng Thỏa thuận trọng tài
“Em là chủ một công ty cung cấp phần mềm ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Hồi đầu năm em có ký hợp đồng phát triển phần mềm với một đối tác, trong đó có một điều khoản về việc nếu có tranh chấp thì sẽ giải quyết bằng trọng tài. Bây giờ hợp đồng có vấn đề, đối tác đòi kiện ra tòa, nhưng em nhớ có thỏa thuận trọng tài. Vậy cái thỏa thuận trọng tài đấy có hiệu lực không, và em có bắt buộc phải ra trọng tài không?”
Doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi đang có dự định mở công ty sản xuất vật liệu xây dựng ở Bình Dương. Nghe nói có nhiều doanh nghiệp nhà nước cũng hoạt động trong ngành này và được ưu ái nhiều chính sách. Tôi muốn hỏi là doanh nghiệp nhà nước được định nghĩa thế nào, liệu có phải tất cả đều do Nhà nước nắm giữ 100% vốn không, và quyền lợi, nghĩa vụ của họ có khác gì so với doanh nghiệp tư nhân chúng tôi không? Tôi hơi lo lắng về sự cạnh tranh không công bằng.”
Quy hoạch xây dựng và quyền lợi đất đai
“Chào luật sư, tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có miếng đất nông nghiệp rộng 2ha đã canh tác lâu năm. Gần đây, tôi nghe nói khu vực này sắp có dự án khu công nghiệp và đất của tôi có thể nằm trong vùng quy hoạch. Tôi không biết **quy hoạch xây dựng** này sẽ ảnh hưởng thế nào đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi và liệu tôi có được đền bù thỏa đáng không. Mong luật sư tư vấn.”
Phạm vi giám sát, kiểm tra vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là ông P.V.T, giám đốc một doanh nghiệp nhà nước tại TP.HCM. Sắp tới, doanh nghiệp của tôi sẽ phải trải qua đợt giám sát, kiểm tra về việc quản lý vốn nhà nước theo Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Tôi khá lo lắng và không rõ phạm vi giám sát, kiểm tra sẽ bao gồm những gì, từ đối tượng đến thời gian cụ thể. Luật sư có thể giải thích rõ hơn để tôi chuẩn bị tốt nhất được không?”
Cơ quan chủ quản trong quản lý đầu tư công
“Công ty tôi đang chuẩn bị tham gia đấu thầu một dự án hạ tầng công cộng ở TP. Hồ Chí Minh. Trong hồ sơ dự thầu có nhắc đến vai trò của "Cơ quan chủ quản" trong việc phê duyệt các giai đoạn của dự án. Tôi không rõ "Cơ quan chủ quản" ở đây cụ thể là ai và phạm vi trách nhiệm của họ trong một dự án đầu tư công như thế nào để công ty tôi phối hợp cho đúng.”
Công nghệ chiến lược trong đầu tư PPP
“Anh N.V.H, 45 tuổi, là giám đốc một công ty khởi nghiệp công nghệ ở Đà Nẵng, chuyên về phát triển vật liệu mới cho năng lượng tái tạo. Anh ấy vừa được biết rằng một dự án của công ty có thể được xem xét theo hình thức đối tác công tư (PPP). Anh ấy đang rất quan tâm liệu việc công ty sở hữu "công nghệ chiến lược" có giúp ích gì trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư cho dự án PPP này không?”
Khu phi thuế quan trong khu kinh tế
“Chị Hằng ở Đồng Nai, chủ một doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử, đang muốn mở rộng nhà máy vào một khu kinh tế mới. Chị nghe nói có khu phi thuế quan trong đó và muốn biết liệu doanh nghiệp của chị có được hưởng ưu đãi gì khi đặt nhà máy ở đây không, và quy hoạch khu này sẽ được xác định như thế nào để chị có thể tìm hiểu thêm?”
Giám định tổn thất bảo hiểm và chi phí liên quan
“Chào luật sư, tôi là Ông T.V.H, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở khu công nghiệp Cái Răng, Cần Thơ. Vừa rồi xưởng tôi bị chập điện gây cháy một phần máy móc, tôi đã báo bảo hiểm. Bên bảo hiểm nói sẽ cử người đến 'giám định tổn thất bảo hiểm'. Tôi nghe từ này lạ quá, không biết hoạt động này cụ thể là làm gì, có phải tôi phải trả chi phí cho việc này không? Và quy trình thường diễn ra như thế nào ạ?”
Nguyên tắc chống khóa công nghệ trong phát triển đô thị thông minh
“Tôi là ông N.V.H, giám đốc một công ty phần mềm nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Công ty tôi đang rất muốn tham gia vào các dự án phát triển đô thị thông minh của thành phố nhưng tôi lo ngại các yêu cầu kỹ thuật sẽ bị ràng buộc vào một vài nhà cung cấp lớn, khiến các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi khó cạnh tranh hoặc bị phụ thuộc. Liệu có quy định nào để đảm bảo tính mở và chống 'khóa công nghệ' trong các dự án này không?”
Kinh doanh đường sắt đô thị: Khung pháp lý và quy định đầu tư
“Chị H.T.L ở Hà Đông, Hà Nội, đang cân nhắc đầu tư vào một dự án đường sắt đô thị mới. Chị muốn biết liệu việc này có liên quan đến các quy định về xây dựng và huy động vốn không, và nếu có tranh chấp phát sinh thì sẽ giải quyết theo luật nào? Chị lo lắng về sự phức tạp của các quy định pháp luật.”
Báo điện tử và Trách nhiệm của Cơ quan Báo chí
“Tôi là chủ một cửa hàng online nhỏ ở quận Ba Đình, Hà Nội. Gần đây, tôi có gửi một thông cáo báo chí về sản phẩm mới của mình tới một trang báo điện tử để hy vọng được đăng tải. Tuy nhiên, sau nhiều ngày vẫn không thấy tin tức gì, cũng không nhận được phản hồi. Tôi muốn biết liệu các trang báo điện tử có bắt buộc phải đăng tin của tôi hay không và nếu không đăng thì họ có trách nhiệm gì với người gửi thông tin như tôi không?”
Cộng đồng dân cư tham gia quản lý rừng và cơ chế hưởng lợi
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở xã Hướng Việt, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Thôn tôi có nhiều bà con sinh sống gần khu rừng tự nhiên. Chúng tôi nghe nói có chương trình quản lý rừng và nhận được tiền từ việc bảo vệ rừng, nhưng không rõ 'cộng đồng dân cư tham gia hoạt động quản lý rừng' được định nghĩa thế nào và thôn tôi có thể tham gia, hưởng lợi ra sao? Chúng tôi mong muốn được tham gia để bảo vệ rừng và có thêm thu nhập.”
Quản lý tuân thủ trong quản lý thuế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp thương mại điện tử nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'quản lý tuân thủ trong quản lý thuế' và không rõ nó là gì, liệu doanh nghiệp của tôi có được hưởng ưu tiên gì nếu tôi luôn kê khai thuế đúng hạn không? Tôi cũng lo lắng không biết cơ quan thuế sẽ dựa vào đâu để đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp tôi.”
Vốn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho địa phương
“Chị L.T.M, một cán bộ quản lý dự án tại phòng Kế hoạch và Đầu tư thuộc UBND Quận Hoàng Mai, Hà Nội, đang gặp vướng mắc về thủ tục xin cấp **vốn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho địa phương** cho dự án xây dựng trường học mới. Chị muốn biết các quy định pháp luật liên quan đến loại vốn này để chuẩn bị hồ sơ cho đúng.”
Chủ đầu tư trong lĩnh vực đầu tư công
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà thầu xây dựng nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi đang tìm hiểu để tham gia đấu thầu các dự án hạ tầng công cộng. Tôi nghe nói về khái niệm **Chủ đầu tư** nhưng chưa rõ ai sẽ là chủ thể này và họ có vai trò gì trong các dự án mà Nhà nước cấp vốn. Liệu tôi có thể biết thêm chi tiết về cơ quan, tổ chức nào sẽ đóng vai trò này không?”
Thuế và Nghĩa Vụ Hải Quan Đối Với Hàng Hóa Nhập Khẩu
“Chị M. là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên nhập khẩu phụ tùng máy móc. Gần đây, chị gặp vướng mắc khi muốn nhập một lô hàng mới, bao gồm cả nhiên liệu dự trữ cho tàu vận chuyển. Chị không rõ liệu nhiên liệu này có phải chịu thuế nhập khẩu hay không, và các loại phụ tùng chị nhập có cần kiểm tra chuyên ngành gì đặc biệt không?”