Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hàng rào phi thuế quan trong thương mại quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu các mặt hàng thực phẩm đóng gói từ nước ngoài. Gần đây, tôi gặp rất nhiều khó khăn khi đưa hàng về cảng vì phải trải qua quá nhiều thủ tục kiểm tra chuyên ngành phức tạp, tốn kém thời gian và chi phí. Có phải đây là một dạng 'hàng rào phi thuế quan' mà tôi hay nghe không? Và làm sao để tôi có thể hiểu rõ hơn và đối phó với những quy định này để việc nhập khẩu được thuận lợi hơn?”
Phán quyết trọng tài và tính chung thẩm
“Chị là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, vừa trải qua một tranh chấp hợp đồng thương mại với đối tác. Hai bên đã thỏa thuận giải quyết bằng trọng tài và Hội đồng trọng tài vừa ra phán quyết. Chị nghe nói phán quyết trọng tài là "chung thẩm" nhưng vẫn lo lắng không biết có cách nào để kháng cáo hay yêu cầu Tòa án xem xét lại nếu chị không đồng ý với kết quả không?”
Công ty nhà nước độc lập theo Luật Doanh nghiệp nhà nước 2003
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ ở Hà Nội. Gần đây tôi có cơ hội hợp tác với một doanh nghiệp nhà nước, nhưng khi tìm hiểu thì thấy có chỗ ghi là 'công ty nhà nước độc lập', chỗ khác lại nói 'tổng công ty nhà nước'. Tôi không rõ hai loại này khác nhau thế nào, và liệu công ty độc lập có quyền tự chủ hơn không để việc hợp tác của tôi được thuận lợi hơn?”
Cơ quan được giao kế hoạch đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi có tham gia đấu thầu một số dự án công nhưng thấy có nhiều bên tham gia quá, từ các Sở ban ngành đến cả các đơn vị trực thuộc. Tôi không rõ chính xác 'Bộ, cơ quan trung ương và địa phương' trong các văn bản về đầu tư công là những ai, và làm sao để biết được cơ quan nào có thẩm quyền giao kế hoạch đầu tư công để doanh nghiệp tôi dễ tiếp cận hơn? Liệu có phải chỉ những cơ quan lớn mới được giao không?”
Hoạt động Đại lý phát hành chứng khoán
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang có kế hoạch mở rộng và muốn huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu ra công chúng. Tôi nghe nói có 'đại lý phát hành chứng khoán' nhưng không rõ họ là ai và vai trò cụ thể của họ trong quá trình này như thế nào. Liệu công ty của tôi có cần đến họ không và làm thế nào để tìm được một đại lý phù hợp?”
Cơ quan có thẩm quyền trong lựa chọn nhà đầu tư
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Bình Dương chuyên về sản xuất đồ gỗ. Gần đây, tôi đang tìm hiểu để đầu tư vào một dự án khu dân cư sinh thái ở địa phương. Dự án này khá lớn, nghe nói phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Tôi không rõ mình cần liên hệ với 'Cơ quan có thẩm quyền' nào để nộp hồ sơ và làm thủ tục, đặc biệt nếu dự án này cần sự chấp thuận của cả Quốc hội hay Thủ tướng thì phải làm sao? Liệu có phải tôi phải lên tận trung ương để làm việc không?”
Chỉ tiêu sử dụng đất trong quy hoạch xây dựng khu vực cải tạo
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tôi đang có ý định cải tạo lại một khu chung cư cũ thành tổ hợp thương mại - căn hộ. Tôi nghe nói về 'chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch xây dựng' nhưng không rõ nó bao gồm những gì và được xác định như thế nào, đặc biệt là các chỉ số về mật độ và chiều cao. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể về vấn đề này không?”
Phương án chuyển giao bắt buộc đối với ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi có đầu tư một khoản tiền khá lớn vào cổ phiếu của Ngân hàng X. Gần đây, tôi nghe tin Ngân hàng X bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt và có thể phải thực hiện 'phương án chuyển giao bắt buộc'. Tôi lo lắng quá, không biết 'phương án chuyển giao bắt buộc' này là gì, và nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến khoản đầu tư của tôi? Liệu tôi có mất trắng số cổ phiếu đó không?”
Phạm vi tư vấn hoạt động ngân hàng và kinh doanh khác
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, giám đốc một công ty tư vấn tài chính nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh. Công ty tôi chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư, quản lý tài chính và giới thiệu các sản phẩm ngân hàng phù hợp cho doanh nghiệp. Gần đây tôi nghe nói có Nghị định 329/2025/NĐ-CP mới liên quan đến Trung tâm Tài chính Quốc tế và có nhắc đến 'Tư vấn về hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh khác'. Tôi không rõ liệu hoạt động của công ty tôi có bị điều chỉnh bởi Nghị định này không và cần phải lưu ý gì để đảm bảo tuân thủ pháp luật?”
Cụm công nghiệp và quy định di dời cơ sở sản xuất
“Tôi là chủ một xưởng mộc nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, phường yêu cầu xưởng tôi phải di dời vì gây tiếng ồn và bụi ảnh hưởng đến khu dân cư. Tôi nghe nói có các cụm công nghiệp dành cho các doanh nghiệp nhỏ như tôi, nhưng không rõ cụ thể 'cụm công nghiệp' là gì và liệu xưởng của tôi có được phép vào đó không. Tôi đang rất lo lắng không biết phải làm sao.”
Giấy tờ xác định tư cách pháp lý trong đăng ký giao dịch bảo đảm
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi đang muốn thế chấp quyền sử dụng đất của công ty để vay vốn ngân hàng, nhưng tôi không rõ cần chuẩn bị những giấy tờ gì để chứng minh tư cách pháp lý của công ty mình khi đi đăng ký giao dịch bảo đảm. Liệu tôi có cần cả giấy phép đầu tư không, hay chỉ cần đăng ký kinh doanh là đủ?”
Dự án điện lực và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Bình Thuận, đang có ý định đầu tư xây dựng một trang trại điện mặt trời quy mô khoảng 5ha. Tôi đang băn khoăn không biết dự án của tôi có được xem là dự án điện lực theo quy định pháp luật không và liệu có những quy định đặc thù nào về đất đai mà tôi cần lưu ý khi triển khai không? Tôi cũng nghe nói có luật mới về điện lực, không biết có ảnh hưởng gì không?”
Chủ nợ có bảo đảm một phần trong phá sản
“Chị L.T.M ở Quận 1, TP.HCM, là chủ một xưởng may nhỏ. Chị có cho một công ty đối tác vay 500 triệu đồng để nhập vải, có thế chấp bằng một lô hàng thành phẩm trị giá khoảng 300 triệu đồng. Nay công ty đó tuyên bố mất khả năng thanh toán, đã quá 4 tháng rồi mà họ không trả nợ. Chị muốn biết liệu chị có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với công ty đó không, và quyền lợi của chị sẽ được giải quyết thế nào khi tài sản thế chấp không đủ bù đắp khoản nợ?”
Trị giá hải quan và quy định liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM chuyên nhập khẩu phụ tùng điện tử từ Trung Quốc. Gần đây, tôi thấy hải quan tính thuế nhập khẩu cho lô hàng của tôi cao hơn dự kiến, họ nói là do 'trị giá hải quan' của hàng hóa. Tôi không rõ 'trị giá hải quan' là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc tính thuế. Mong được tư vấn ạ.”
Hoạt động cho thuê tài chính
“Chào luật sư, tôi đang có một xưởng sản xuất nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi muốn đầu tư máy móc mới để mở rộng sản xuất nhưng vốn còn hạn chế. Tôi nghe nói về hình thức **cho thuê tài chính**, không biết hình thức này hoạt động như thế nào, có phù hợp với doanh nghiệp nhỏ như tôi không và có rủi ro gì cần lưu ý không ạ?”
Chi phí phá sản doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM chuyên về may mặc. Tình hình kinh doanh khó khăn quá, tôi đang nghĩ đến việc nộp đơn xin phá sản. Tuy nhiên, tôi nghe nói chi phí phá sản rất cao, không biết liệu doanh nghiệp của tôi có đủ khả năng chi trả không. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về các loại chi phí này và liệu có cách nào để giảm bớt gánh nặng không ạ?”
Bảo đảm dự thầu trong dự án đầu tư PPP
“Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM, đang tìm hiểu để tham gia đấu thầu một dự án hạ tầng nông thôn theo hình thức PPP. Anh nghe nói phải nộp khoản bảo đảm dự thầu khá lớn và đang lo lắng về chi phí này. Anh muốn biết liệu tất cả các dự án PPP đều yêu cầu bảo đảm dự thầu hay có trường hợp nào được miễn không?”
Vai trò của Nhà cung cấp eContract trong hợp đồng lao động điện tử
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây tôi đang tìm hiểu về việc chuyển đổi hợp đồng lao động sang dạng điện tử để tiết kiệm chi phí và thủ tục. Tôi có nghe nói đến 'Nhà cung cấp eContract' nhưng không rõ họ là ai, có bắt buộc phải sử dụng dịch vụ của họ không, và họ sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tôi những gì trong quá trình này?”
Hoạt động can thiệp thị trường của Ngân hàng Nhà nước
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tỷ giá ngoại tệ biến động mạnh quá, làm ảnh hưởng lớn đến chi phí nhập hàng của tôi. Tôi nghe nói Ngân hàng Nhà nước có thể 'can thiệp thị trường' để ổn định tỷ giá. Không biết họ làm thế nào và có đúng là họ có quyền đó không? Việc này có giúp ổn định giá vàng không, vì tôi cũng có đầu tư vàng để giữ tài sản?”
Cộng sinh công nghiệp trong khu công nghiệp
“Công ty tôi đang sản xuất linh kiện điện tử tại Khu công nghiệp Sóng Thần 3, Bình Dương. Chúng tôi có một lượng lớn phế liệu đồng và nhựa có thể tái chế, nhưng hiện tại đang tốn chi phí xử lý. Tôi nghe nói về 'cộng sinh công nghiệp' và muốn biết liệu có chính sách gì khuyến khích việc hợp tác với các doanh nghiệp khác trong khu công nghiệp để tận dụng những phế liệu này không, và công ty chúng tôi có được hưởng lợi ích gì không?”
Quy định chung về Họp báo và cung cấp thông tin cho báo chí
“Anh T.V.K, Giám đốc một công ty công nghệ tại TP. Hồ Chí Minh, đang dự định tổ chức một buổi họp báo để công bố sản phẩm mới và giải đáp thắc mắc từ truyền thông. Anh băn khoăn về các quy định pháp luật liên quan đến việc tổ chức họp báo và trách nhiệm của công ty khi cung cấp thông tin cho báo chí. Anh muốn biết cần lưu ý những gì để buổi họp báo diễn ra đúng luật.”
Quy định pháp luật về nước khoáng thiên nhiên và khai thác khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện Lâm Hà, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất có suối tự nhiên chảy qua, nước rất trong và mát. Nhiều người dân địa phương nói nước này uống rất tốt cho sức khỏe. Tôi đang tính đầu tư làm cơ sở đóng chai để bán ra thị trường nhưng không rõ nước suối nhà tôi có được gọi là 'nước khoáng' không và nếu là nước khoáng thì có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không ạ? Tôi chỉ là doanh nghiệp nhỏ thôi.”
Tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên sản xuất các linh kiện cơ khí cho ngành công nghiệp. Gần đây, tôi nghe nói Nhà nước có chính sách giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng cho các doanh nghiệp Việt Nam cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt. Công ty tôi muốn thử sức ở mảng này nhưng không rõ liệu có đủ điều kiện để được giao nhiệm vụ hay đặt hàng không, đặc biệt là các tiêu chí về năng lực tài chính và ngành nghề kinh doanh. Mong được tư vấn cụ thể.”
Giám sát tài chính đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là một doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tình hình tài chính của công ty gặp nhiều khó khăn, có nguy cơ mất an toàn. Tôi nghe nói về việc 'giám sát tài chính đặc biệt' và rất lo lắng không biết điều này sẽ ảnh hưởng đến công ty như thế nào và chúng tôi cần chuẩn bị những gì?”