Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Đầu tư trồng cây thuốc lá
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, ở huyện Krông Năng, Đắk Lắk. Gia đình tôi có truyền thống trồng cà phê nhưng năm nay cà phê mất mùa quá. Tôi đang tính chuyển đổi một phần diện tích sang trồng cây thuốc lá để cung cấp nguyên liệu cho một công ty thuốc lá lớn. Tôi muốn hỏi là việc tôi đầu tư vào trồng cây thuốc lá như vậy có được pháp luật quy định cụ thể không, và có cần phải tuân thủ điều kiện gì đặc biệt không?”
Quy định pháp luật về lối đi tự mở qua đường sắt
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Nhà tôi gần đường sắt, mấy chục năm nay bà con trong xóm vẫn đi tắt qua một lối đi nhỏ tự mở để ra đường lớn cho tiện. Gần đây thấy có nhiều tai nạn quá, với lại cán bộ địa phương cũng nhắc nhở về việc này. Tôi không biết lối đi này có hợp pháp không, và nếu không thì có bị xử lý gì không ạ?”
Thời gian đóng bảo hiểm xã hội và nghĩa vụ quân sự
“Tôi là anh Hùng, 45 tuổi, hiện đang là lái xe tải ở Hà Nội. Tôi có một thắc mắc về thời gian đóng bảo hiểm xã hội của mình. Trước đây, tôi có đi nghĩa vụ quân sự 2 năm. Sau khi xuất ngũ, tôi làm cho một công ty và đóng BHXH được 5 năm thì nghỉ việc tự do một thời gian. Gần đây tôi đi làm lại ở công ty khác và đã đóng thêm được 3 năm nữa. Tôi muốn hỏi tổng thời gian đóng BHXH của tôi được tính như thế nào để tôi có thể ước tính điều kiện hưởng lương hưu sau này?”
Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chị H.T.L ở Hà Giang, là nông dân, năm nay 32 tuổi. Chị đã có 2 con gái và chồng chị muốn có thêm con trai để "nối dõi tông đường", nhưng chị cảm thấy sức khỏe không đảm bảo và muốn dừng lại. Chị không biết liệu mình có quyền được quyết định số con hay không, hay phải theo ý chồng và gia đình chồng.”
Nghĩa vụ và rủi ro liên quan đến Hồ sơ thuế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Năm ngoái do bận rộn và thiếu kinh nghiệm, tôi đã khai một số thông tin trong hồ sơ thuế không được chính xác lắm, đặc biệt là các khoản giảm trừ. Giờ tôi lo lắng không biết nếu cơ quan thuế kiểm tra thì có bị phạt nặng không, và liệu họ có tự động ấn định số thuế tôi phải nộp không? Tôi nên làm gì để tránh rủi ro này?”
Phương án chuyển giao bắt buộc đối với ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi có đầu tư một khoản tiền khá lớn vào cổ phiếu của Ngân hàng X. Gần đây, tôi nghe tin Ngân hàng X bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt và có thể phải thực hiện 'phương án chuyển giao bắt buộc'. Tôi lo lắng quá, không biết 'phương án chuyển giao bắt buộc' này là gì, và nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến khoản đầu tư của tôi? Liệu tôi có mất trắng số cổ phiếu đó không?”
Quyền và nghĩa vụ của Bên mua bảo hiểm khi chấm dứt hợp đồng
“Chào chuyên gia, tôi là chị N.T.H, chủ một cửa hàng nhỏ ở quận Hải Châu, Đà Nẵng. Năm ngoái tôi có mua bảo hiểm cháy nổ cho cửa hàng của mình, nhưng giờ do tình hình kinh doanh khó khăn nên tôi muốn chấm dứt hợp đồng sớm để cắt giảm chi phí. Công ty bảo hiểm nói tôi sẽ không được hoàn lại phí nhiều như tôi nghĩ. Tôi muốn hỏi, với tư cách là bên mua bảo hiểm, tôi có quyền gì khi muốn chấm dứt hợp đồng và liệu tôi có được hoàn lại phí không?”
Nhiệm vụ cần thiết khác trong chi ngân sách nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng ở một cơ quan cấp quận tại Hà Nội. Hiện tại, chúng tôi đang gặp một tình huống khẩn cấp cần phải xử lý ngay trong năm nay, nhưng lại chưa có trong kế hoạch ngân sách đã được duyệt. Cụ thể là cần nâng cấp gấp một số thiết bị y tế đã cũ hỏng để phục vụ công tác khám chữa bệnh cho người dân, nếu không sẽ ảnh hưởng lớn. Tôi nghe nói có khái niệm 'nhiệm vụ cần thiết khác' để giải quyết các trường hợp này, vậy làm sao để cơ quan tôi có thể xin được kinh phí cho nhiệm vụ này một cách hợp lệ theo quy định pháp luật?”
Chính sách trợ cấp hưu trí xã hội
“Bác Ba ở huyện Củ Chi, TP.HCM, năm nay đã 78 tuổi, cả đời làm nông không có lương hưu. Bác nghe nói có chính sách **trợ cấp hưu trí xã hội** cho người cao tuổi, không biết bác có được hưởng không và nếu có thì sẽ được những quyền lợi gì?”
Điều kiện kinh doanh của nhà đầu tư nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là Việt kiều Mỹ, muốn về Hải Phòng mở một công ty chuyên về dịch vụ hậu cần cảng biển, đặc biệt là bốc dỡ hàng hóa. Bạn bè tôi bảo là tôi sẽ bị coi là 'nhà đầu tư nước ngoài' và có nhiều quy định riêng. Tôi không rõ liệu mình có được thành lập công ty 100% vốn nước ngoài không, hay phải liên doanh với đối tác Việt Nam? Và có cần phải tuân thủ điều kiện gì đặc biệt không? Tôi năm nay 45 tuổi, đang làm quản lý chuỗi cung ứng ở Mỹ.”
Ảnh hưởng của biện pháp xử lý hành chính đến quyền tham gia hoạt động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị M., giám đốc một startup công nghệ ở TP.HCM. Tôi đang rất muốn đăng ký tham gia chương trình thử nghiệm có kiểm soát của nhà nước cho sản phẩm mới của mình. Tuy nhiên, năm ngoái tôi có bị xử phạt hành chính vì vi phạm quy định về an toàn mạng khi phát triển ứng dụng. Tôi lo lắng không biết liệu việc này có ảnh hưởng đến cơ hội của startup tôi không, đặc biệt là nếu tôi vẫn đang trong thời gian 'chưa được coi là chưa bị xử phạt' theo quy định.”
Phục hồi doanh nghiệp, hợp tác xã sau mất khả năng thanh toán
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ. Năm ngoái do dịch bệnh và khó khăn kinh tế, công ty tôi gần như phá sản, phải nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. May mắn là sau đó chúng tôi đã tìm được đối tác mới và có nguồn vốn để vực dậy. Tòa án cũng đã có quyết định đình chỉ thủ tục phá sản và phục hồi hoạt động. Tôi muốn hỏi, cụ thể thì tình trạng 'phục hồi' này có ý nghĩa pháp lý như thế nào đối với công ty của tôi? Liệu có còn rủi ro gì không và chúng tôi cần lưu ý điều gì?”
Khoán trắng đất nông, lâm nghiệp
“Anh N.V.T ở Di Linh, Lâm Đồng, có mảnh đất được công ty lâm nghiệp địa phương giao khoán từ nhiều năm nay. Ban đầu tưởng sẽ được hỗ trợ đầu tư nhưng thực tế anh phải tự bỏ vốn, tự lo sản xuất từ cây giống đến thu hoạch. Công ty thì không đầu tư gì nhưng vẫn yêu cầu anh phải nộp sản phẩm theo hợp đồng. Anh T. muốn biết liệu việc "khoán trắng" như vậy có đúng quy định pháp luật không và anh có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Hệ thống giao dịch các-bon tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất gạch ở Bình Dương. Năm nay, nhà máy của tôi được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, và tôi nghe nói có cái 'hệ thống giao dịch các-bon' gì đó để mua bán hạn ngạch này. Tôi đang băn khoăn không biết hệ thống này hoạt động như thế nào, ai quản lý và liệu nhà máy của tôi có thể tham gia để mua thêm hạn ngạch nếu cần không? Tôi cũng muốn biết các nguyên tắc khi giao dịch trên đó để tránh vi phạm.”
Nâng cấp phần mềm sử dụng ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là trưởng phòng IT của Sở Xây dựng tỉnh Y. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch nâng cấp phần mềm quản lý hồ sơ công việc đã dùng được 5 năm nay. Kinh phí nâng cấp sẽ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho sở. Tôi băn khoăn không biết việc nâng cấp này có phải tuân thủ các quy định về đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin không, đặc biệt là Nghị định 45/2026/NĐ-CP?”