Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Nợ và Điều kiện kinh doanh dịch vụ mua bán nợ
“Chào Tuvannhanh, tôi tên H.T.K, đang là chủ một doanh nghiệp nhỏ tại Hà Nội. Gần đây, công ty của tôi gặp khó khăn khi thu hồi một khoản nợ lớn từ một đối tác. Tôi nghe nói có dịch vụ mua bán nợ, và tôi đang cân nhắc bán khoản nợ này để có dòng tiền xoay sở. Tuy nhiên, tôi không rõ 'nợ' được hiểu thế nào theo pháp luật, và liệu việc bán nợ có hợp pháp, có điều kiện gì không? Tôi lo lắng không biết nên bắt đầu từ đâu.”
Phân biệt hoạt động mua bán nợ kinh doanh và không kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là Lan, sống ở Quận 3, TP.HCM. Tôi có một vài lần giúp bạn bè đòi nợ hoặc mua lại một khoản nợ nhỏ của người quen đang khó khăn để giúp họ có tiền trang trải, hoàn toàn không vì mục đích kiếm lời hay làm thường xuyên. Tôi nghe nói có quy định về kinh doanh mua bán nợ nên hơi lo lắng không biết những việc tôi làm có bị coi là kinh doanh và phải đăng ký gì không?”
Quy định về Mua bán nợ tại Trung tâm Tài chính Quốc tế
“Tôi là giám đốc một ngân hàng thành viên tại Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam. Chúng tôi đang xem xét việc mua lại một số khoản nợ xấu từ một tổ chức khác trong Trung tâm. Tôi muốn biết liệu hoạt động mua bán nợ này có được phép không và cần tuân thủ những quy định nào theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP?”
Quy định pháp luật về Bên bán nợ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Trần Văn H., chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại công ty tôi có một số khoản nợ khó đòi, tôi đang tính bán lại cho một công ty chuyên mua bán nợ để thu hồi vốn nhanh hơn. Tôi nghe nói việc này cũng có nhiều quy định pháp luật phức tạp. Vậy tôi cần lưu ý gì khi là bên bán nợ để không bị vướng vào các rắc rối pháp lý ạ?”
Vay thương mại trong quản lý nợ công của chính quyền địa phương
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ tài chính ở Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B. Chúng tôi đang xem xét một phương án vay vốn từ một ngân hàng thương mại cổ phần để xây dựng một số tuyến đường giao thông trọng điểm của tỉnh. Khoản vay này có lãi suất và các điều kiện hoàn toàn theo thị trường, không có ưu đãi gì đặc biệt. Tôi băn khoăn liệu khoản vay này có được coi là 'vay thương mại' theo Luật Quản lý nợ công sửa đổi 2025 không, và nếu có thì nó sẽ được quản lý như thế nào trong cơ cấu nợ công của tỉnh?”
Nghĩa vụ trả nợ gốc của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Do ảnh hưởng dịch bệnh, công ty tôi gặp khó khăn trong việc trả nợ gốc một khoản vay lớn từ một ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Tôi muốn hỏi về trách nhiệm của mình khi không thể trả nợ gốc đúng hạn và liệu có phương án nào để đàm phán với ngân hàng không? Tôi rất lo lắng về tài sản thế chấp.”
Quy định về Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, làm nông nghiệp ở huyện Châu Thành, Tiền Giang. Tổ hợp tác của chúng tôi bị thu hồi **Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác** cách đây vài tháng do không còn hoạt động. Giờ cơ quan thuế thông báo chúng tôi vẫn còn nợ thuế và không biết có được xóa nợ không. Luật sư cho hỏi trường hợp này có được khoanh nợ thuế không?”
Điều kiện đối với người quản lý doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ mua bán nợ
“Anh Hùng ở quận 1, TP.HCM, đang có ý định thành lập một công ty chuyên về mua bán nợ. Anh ấy từng là giám đốc chi nhánh ngân hàng nhưng giờ muốn ra làm riêng. Anh Hùng thắc mắc không biết liệu kinh nghiệm của mình có đủ để làm người quản lý công ty mua bán nợ hay không, và cần những điều kiện gì khác để đảm bảo công ty hoạt động đúng luật.”
Chủ nợ có bảo đảm một phần trong phá sản
“Chị L.T.M ở Quận 1, TP.HCM, là chủ một xưởng may nhỏ. Chị có cho một công ty đối tác vay 500 triệu đồng để nhập vải, có thế chấp bằng một lô hàng thành phẩm trị giá khoảng 300 triệu đồng. Nay công ty đó tuyên bố mất khả năng thanh toán, đã quá 4 tháng rồi mà họ không trả nợ. Chị muốn biết liệu chị có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với công ty đó không, và quyền lợi của chị sẽ được giải quyết thế nào khi tài sản thế chấp không đủ bù đắp khoản nợ?”
Xác định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong thi hành án
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, ở quận 7, TP.HCM. Tôi có một căn nhà đang cho thuê, nhưng gần đây tôi nghe nói người thuê nhà của tôi đang bị thi hành án một khoản nợ lớn. Tôi lo lắng không biết tài sản của tôi có bị ảnh hưởng gì không, và tôi có được tham gia vào quá trình thi hành án đó để bảo vệ quyền lợi của mình không? Tôi làm nghề kinh doanh tự do, khoảng 45 tuổi.”
Quy định về Bên nợ trong hoạt động mua bán nợ
“Tôi là chị Lan, chủ tiệm tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Tôi có vay ngân hàng một khoản tiền để nhập hàng nhưng giờ kinh doanh khó khăn, khả năng trả nợ đúng hạn đang gặp vấn đề. Tôi nghe nói ngân hàng có thể bán các khoản nợ của khách hàng cho công ty khác. Tôi lo lắng không biết nếu khoản nợ của tôi bị bán thì nghĩa vụ của tôi với tư cách là bên nợ có thay đổi không, và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Công trái xây dựng Tổ quốc và vai trò trong nợ công
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi thấy báo đài hay nói về việc Chính phủ phát hành **công trái xây dựng Tổ quốc** để huy động vốn cho các dự án lớn. Tôi muốn hỏi là loại công trái này hoạt động như thế nào, nó có phải là một hình thức nợ công không, và liệu người dân như tôi có thể tham gia mua để đóng góp và có lợi ích gì không?”
Quản lý và trích lập dự phòng cho tài sản có là nợ của tổ chức tín dụng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh T.V.K, cán bộ tín dụng tại một chi nhánh ngân hàng ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang băn khoăn về cách xác định các khoản cho vay nào của ngân hàng mình thuộc diện "tài sản có (nợ)" theo quy định mới. Tôi muốn biết cụ thể cách tính toán mức dự phòng rủi ro cho các khoản này, đặc biệt là sau khi Nghị định 86/2024 có hiệu lực.”
Điều kiện kinh doanh môi giới mua bán nợ
“Tôi là Anh Hùng ở TP.HCM, hiện đang làm môi giới bất động sản tự do. Gần đây tôi thấy nhiều người có nhu cầu sang nhượng các khoản nợ xấu, nợ khó đòi và tôi muốn thử sức làm trung gian cho các giao dịch này. Tôi muốn hỏi là liệu tôi có thể làm **môi giới mua bán nợ** cá nhân được không hay phải thành lập công ty, và cần những điều kiện gì?”
Xác định chi trả nợ lãi ngân sách địa phương
“Chào chuyên gia, tôi là kế toán ngân sách tỉnh Hưng Yên. Tỉnh chúng tôi đang lên kế hoạch ngân sách cho năm tới và có một số khoản vay cần chi trả. Tôi muốn hỏi rõ hơn về khái niệm 'chi trả nợ lãi' trong ngân sách tỉnh. Đặc biệt, những khoản lãi phát sinh từ việc tỉnh vay tiền rồi cho các đơn vị sự nghiệp công lập vay lại thì có được tính vào khoản 'chi trả nợ lãi' của ngân sách tỉnh không? Chúng tôi cần phân biệt rõ để hạch toán đúng.”
Quy định về Bên bán nợ và chuyển nhượng khoản nợ
“Tôi là chị Hạnh, ở Quận 1, TP.HCM, có một khoản nợ khó đòi từ đối tác cũ. Tôi nghe nói có thể bán khoản nợ này cho công ty chuyên mua bán nợ để thu hồi vốn nhanh hơn. Vậy tôi có thể làm bên bán nợ được không và cần lưu ý gì khi thực hiện việc này?”
Doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản trong quá trình phá sản
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM đang là chủ nợ của một công ty xây dựng đã bị Tòa án mở thủ tục phá sản. Gần đây, tôi thấy có một đơn vị tự xưng là 'doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản' đến làm việc với ngân hàng của công ty con nợ để yêu cầu ngừng các giao dịch thanh toán. Tôi không rõ đơn vị này có thẩm quyền gì và liệu họ có thể phong tỏa tài khoản của con nợ như vậy không? Tôi lo lắng về khả năng thu hồi nợ của mình.”
Các bên tham gia thủ tục phục hồi, phá sản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.T, chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên cung cấp linh kiện điện tử ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, công ty đối tác lớn mà tôi thường xuyên cung cấp hàng đang gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng và có nguy cơ phá sản. Tôi lo lắng không biết mình có thể làm gì để đòi lại khoản nợ gần 500 triệu đồng và vai trò của tôi trong quá trình này sẽ như thế nào.”
Định nghĩa Khách hàng trong hoạt động tín dụng và trích lập dự phòng rủi ro
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có vay một khoản tiền từ ngân hàng để mở rộng kinh doanh, nhưng do tình hình khó khăn nên việc trả nợ đang gặp chút trục trặc. Ngân hàng vừa thông báo họ sẽ trích lập dự phòng rủi ro cho khoản vay của tôi. Tôi không hiểu rõ "khách hàng" trong trường hợp này được định nghĩa thế nào theo luật, và việc này ảnh hưởng đến tôi ra sao?”
Mua bán nợ
“Tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng ở Quận Ba Đình, Hà Nội. Gần đây, tôi có một khoản nợ khó đòi từ một đối tác cũ, số tiền cũng khá lớn. Tôi nghe nói có dịch vụ mua bán nợ, không biết liệu tôi có thể bán khoản nợ này để thu hồi vốn nhanh hơn không và quy trình pháp lý sẽ như thế nào?”
Chuyển đổi nợ thành vốn góp của DATC
“Chào Tuvannhanh.com, công ty sản xuất của tôi ở Hà Nội đang gặp khó khăn về tài chính, có khoản nợ khá lớn với một ngân hàng. Gần đây, tôi nghe nói khoản nợ này đã được Công ty Mua bán nợ Việt Nam (DATC) mua lại. Bây giờ, DATC đang đề xuất phương án 'chuyển nợ thành vốn góp' vào công ty tôi. Tôi không hiểu rõ 'chuyển nợ thành vốn góp' là gì và nếu chấp nhận thì công ty tôi sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Liệu đây có phải là một giải pháp tốt cho công ty tôi không?”
Tái cơ cấu doanh nghiệp qua mua nợ của DATC
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ ở Quận 12, TP.HCM. Công ty tôi đang gặp khó khăn tài chính, nợ nần chồng chất. Tôi có nghe nói về DATC và một cái gọi là 'phương án tái cơ cấu doanh nghiệp thông qua hoạt động mua nợ'. Liệu công ty của tôi có thể được DATC hỗ trợ bằng cách này không và quy trình nó diễn ra như thế nào?”
Phá sản doanh nghiệp và nghĩa vụ tài chính liên quan
“Chào chuyên gia, công ty tôi chuyên về nhập khẩu hàng hóa ở Hà Nội đang gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng. Chúng tôi đã không thể thanh toán được các khoản nợ đến hạn trong vài tháng nay. Tôi nghe nói về việc **phá sản** nhưng không rõ tình trạng này sẽ ảnh hưởng đến công ty và bản thân tôi như thế nào, và liệu có cách nào để giải quyết không?”
Cho vay lại vốn ODA và ưu đãi nước ngoài
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một đơn vị sự nghiệp công lập ở Bình Dương. Đơn vị chúng tôi đang có kế hoạch triển khai một dự án hạ tầng quan trọng, dự kiến sẽ được Chính phủ cho vay lại nguồn vốn ODA từ nước ngoài. Tôi muốn hỏi, khi đơn vị chúng tôi nhận khoản vay lại này thì có những nghĩa vụ gì, đặc biệt là về các loại phí quản lý cho vay lại? Liệu có phải nợ này sẽ tính vào nợ công của tỉnh không?”