Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định về Chủ đầu tư dự án sử dụng đất
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Công ty tôi muốn phát triển một dự án nhà ở thương mại trên khu đất mà chúng tôi đã thỏa thuận nhận chuyển nhượng. Tuy nhiên, tôi nghe nói Luật Đất đai sửa đổi có nhiều điểm mới về "chủ đầu tư". Tôi không rõ công ty tôi có đủ điều kiện để được coi là chủ đầu tư của dự án này và liệu có gặp vướng mắc gì trong quá trình xin giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất hay không?”
Trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp
“Chào luật sư, tôi là chủ một shop nhỏ chuyên bán đồ thủ công mỹ nghệ do mình tự làm qua một nền tảng website riêng tại nhà ở quận Hoàn Kiếm. Gần đây tôi có nghe nói về Luật Thương mại điện tử mới có hiệu lực. Tôi không rõ liệu nền tảng của tôi có bị coi là 'nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp' không và tôi cần phải tuân thủ những quy định nào để không bị vướng mắc pháp lý. Mong luật sư tư vấn giúp tôi những trách nhiệm chính mà tôi phải thực hiện.”
Cung ứng dịch vụ trong hoạt động thương mại
“Tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên nhận may đồng phục cho các công ty. Gần đây, tôi có một khách hàng lớn đặt may số lượng lớn nhưng hợp đồng không ghi rõ ràng về tiến độ thanh toán và chất lượng vải. Giờ họ chậm thanh toán, mà vải tôi dùng cũng cao cấp hơn ban đầu thỏa thuận miệng. Tôi muốn biết quyền và nghĩa vụ của mình khi 'cung ứng dịch vụ' như vậy là gì để đòi tiền và tránh rắc rối sau này.”
Kinh doanh lưu động và cá nhân hoạt động thương mại độc lập
“Chào luật sư, tôi là chú Ba, 58 tuổi, hiện đang bán vé số dạo ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi thường xuyên di chuyển qua các quận để bán hàng. Gần đây, tôi nghe nói có các quy định về kinh doanh lưu động, tôi không rõ mình có cần phải đăng ký kinh doanh hay không và liệu có cần tuân thủ những quy định đặc biệt nào khác cho người bán hàng rong như tôi không?”
Quản lý tuân thủ trong quản lý thuế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp thương mại điện tử nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'quản lý tuân thủ trong quản lý thuế' và không rõ nó là gì, liệu doanh nghiệp của tôi có được hưởng ưu tiên gì nếu tôi luôn kê khai thuế đúng hạn không? Tôi cũng lo lắng không biết cơ quan thuế sẽ dựa vào đâu để đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp tôi.”
Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại 1994 (GATT 1994)
“Chào chuyên gia, tôi là một doanh nghiệp nhập khẩu nông sản ở TP. Hồ Chí Minh. Thời gian gần đây, tôi gặp khá nhiều vướng mắc về thủ tục hải quan và các loại thuế khi đưa hàng về. Tôi nghe nói về GATT 1994 nhưng không rõ nó có liên quan gì đến việc kinh doanh của tôi và liệu có cách nào để hiểu rõ hơn về các quy định này để tránh phát sinh chi phí không đáng có không ạ?”
Quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử trung gian
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, chủ một cửa hàng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên bán đồ thủ công mỹ nghệ. Tôi đang muốn mở rộng kinh doanh bằng cách xây dựng một trang web để không chỉ bán hàng của mình mà còn cho phép các nghệ nhân khác đăng ký gian hàng và bán sản phẩm của họ. Tôi nghe nói có liên quan đến "nền tảng thương mại điện tử trung gian" gì đó, vậy tôi cần phải làm những thủ tục gì để trang web của tôi hoạt động hợp pháp?”
Thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ
“Chị Lan, chủ một startup công nghệ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về phần mềm quản lý nông nghiệp thông minh, đang muốn đưa sản phẩm của mình ra thị trường nhưng không biết bắt đầu từ đâu về mặt pháp lý. Chị nghe nói phải 'thương mại hóa kết quả nghiên cứu' nhưng không rõ quy trình và các hình thức chuyển giao công nghệ được pháp luật quy định như thế nào để đảm bảo quyền lợi cho startup của mình.”
Trách nhiệm của Chủ quản nền tảng thương mại điện tử
“Chào luật sư, tôi đang là chủ một sàn thương mại điện tử chuyên bán đồ thủ công mỹ nghệ ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi nghe nói về việc phải cung cấp thông tin cho cơ sở dữ liệu quốc gia về thương mại điện tử. Tôi không rõ liệu sàn của tôi có phải là 'chủ quản nền tảng thương mại điện tử' theo quy định không và nếu có thì tôi cần làm những gì để tuân thủ?”
Thi hành hình phạt cấm huy động vốn đối với pháp nhân thương mại
“Công ty tôi ở TP. Hồ Chí Minh, chuyên về công nghệ. Mới đây, Tòa án ra phán quyết cấm công ty tôi huy động vốn trong 3 năm do một số sai phạm trước đây. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch mở rộng và phát triển sản phẩm mới của chúng tôi. Tôi muốn biết cụ thể hình phạt này được thi hành như thế nào và công ty tôi cần làm gì để tuân thủ?”
Thi hành hình phạt cấm kinh doanh đối với pháp nhân thương mại
“Chị H.T.L ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, là chủ một công ty chuyên sản xuất và phân phối thực phẩm chức năng. Công ty chị vừa nhận được bản án có hiệu lực pháp luật, trong đó có hình phạt cấm kinh doanh trong lĩnh vực thực phẩm chức năng trong 2 năm. Chị đang rất hoang mang không biết hình phạt này có ý nghĩa cụ thể như thế nào đối với hoạt động của công ty và làm sao để tuân thủ đúng quy định.”
Hàng rào kỹ thuật trong thương mại và giải pháp cho doanh nghiệp nhập khẩu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM chuyên nhập khẩu đồ chơi trẻ em từ Thái Lan về bán. Gần đây, tôi gặp khó khăn khi làm thủ tục hải quan vì bên kiểm định yêu cầu phải có chứng nhận hợp quy theo một tiêu chuẩn kỹ thuật mới của Việt Nam, trong khi hàng của tôi đã có chứng nhận của Thái Lan rồi. Điều này làm chậm trễ hàng hóa và tăng chi phí. Tôi muốn hỏi liệu có cách nào để giảm bớt các yêu cầu về hàng rào kỹ thuật trong thương mại này không, vì tôi thấy Thái Lan cũng là thành viên ASEAN?”
Giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây, tôi có tranh chấp hợp đồng với một nhà cung cấp linh kiện. Chúng tôi đã thử hòa giải nhưng không thành công. Tôi nghe nói có phương thức giải quyết tranh chấp bằng **trọng tài thương mại** nhưng không rõ lắm về nó. Liệu trọng tài có phải là lựa chọn tốt hơn ra tòa không, và quy trình thế nào ạ?”
Hoạt động tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng. Gần đây, tôi có nghe nói về việc Ngân hàng Nhà nước thực hiện 'tái cấp vốn' cho các ngân hàng thương mại. Tôi không rõ hoạt động này là gì và liệu nó có ảnh hưởng hay mang lại lợi ích gì cho các doanh nghiệp như chúng tôi không?”
Các biện pháp hạn chế ngoại hối và tác động đến thương mại
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện điện tử ở TP.HCM. Gần đây, tôi muốn thanh toán cho đối tác nước ngoài nhưng ngân hàng báo có một số quy định mới về hạn mức chuyển ngoại tệ, khiến việc thanh toán bị chậm trễ và ảnh hưởng đến tiến độ nhập hàng. Liệu có phải đây là các biện pháp hạn chế ngoại hối không và tôi cần làm gì để giải quyết?”
Vay thương mại trong quản lý nợ công của chính quyền địa phương
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ tài chính ở Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B. Chúng tôi đang xem xét một phương án vay vốn từ một ngân hàng thương mại cổ phần để xây dựng một số tuyến đường giao thông trọng điểm của tỉnh. Khoản vay này có lãi suất và các điều kiện hoàn toàn theo thị trường, không có ưu đãi gì đặc biệt. Tôi băn khoăn liệu khoản vay này có được coi là 'vay thương mại' theo Luật Quản lý nợ công sửa đổi 2025 không, và nếu có thì nó sẽ được quản lý như thế nào trong cơ cấu nợ công của tỉnh?”
Hạn chế định lượng trong thương mại quốc tế
“Anh N.V.H ở Hải Phòng, là chủ doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm. Anh đang gặp khó khăn khi nhập một lô hàng sữa bột từ nước ngoài. Mặc dù đã có giấy phép, nhưng Cục Hải quan yêu cầu kiểm tra chuyên ngành rất gắt gao, thời gian kéo dài và phát sinh nhiều chi phí không lường trước, khiến hàng hóa bị ùn ứ và có nguy cơ hết hạn. Anh muốn biết liệu những yêu cầu này có phải là một dạng "hạn chế định lượng" không và doanh nghiệp có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi.”
Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước trong thi hành án đối với pháp nhân thương mại
“Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, công ty bị Tòa án tuyên phạt một hình phạt liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tôi không rõ liệu cơ quan nào sẽ giám sát việc chấp hành án của công ty và họ có quyền hạn gì trong quá trình này. Liệu có phải là Sở Kế hoạch và Đầu tư hay một cơ quan khác không?”
Hòa giải thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng ở Quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi có tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa với một nhà cung cấp lớn về chất lượng sản phẩm. Tôi nghe nói có phương thức 'hòa giải thương mại' nhưng không rõ nó là gì và có áp dụng được cho trường hợp của tôi không? Liệu tôi có thể dùng cách này để giải quyết mà không cần ra tòa không?”
Nghĩa vụ trả nợ gốc của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Do ảnh hưởng dịch bệnh, công ty tôi gặp khó khăn trong việc trả nợ gốc một khoản vay lớn từ một ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Tôi muốn hỏi về trách nhiệm của mình khi không thể trả nợ gốc đúng hạn và liệu có phương án nào để đàm phán với ngân hàng không? Tôi rất lo lắng về tài sản thế chấp.”
Ngân hàng thương mại: Khái niệm và hoạt động
“Chị H.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, đang muốn mở rộng kinh doanh thời trang online và cần vay vốn. Chị nghe nói có nhiều loại ngân hàng nhưng không rõ **ngân hàng thương mại** là gì, có khác gì với các tổ chức tín dụng khác không, và liệu cửa hàng của chị có thể tiếp cận nguồn vốn từ loại hình ngân hàng này không. Chị muốn hiểu rõ hơn để lựa chọn đối tác tài chính phù hợp.”
Xử lý vi phạm hợp đồng thương mại
“Chị là chủ tiệm may ở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Tháng trước chị có đặt một lô vải cao cấp từ một nhà cung cấp ở Sài Gòn để kịp may áo dài cho mùa cưới. Hợp đồng ghi rõ ngày giao hàng là 15/11, nhưng đến giờ vẫn chưa thấy đâu, gọi điện thì họ cứ hẹn. Khách hàng của chị thì đang giục, chị lo quá không biết phải làm sao để đòi quyền lợi và bồi thường thiệt hại bây giờ?”
Quan hệ ngân hàng đại lý và các quy định phòng, chống rửa tiền
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ tuân thủ tại một ngân hàng thương mại lớn ở TP. Hồ Chí Minh. Ngân hàng chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng quan hệ ngân hàng đại lý với một số đối tác nước ngoài. Tôi đang rất lo lắng về các quy định liên quan đến phòng, chống rửa tiền (AML) và các rủi ro pháp lý tiềm ẩn. Cụ thể, nếu chúng tôi không tuân thủ đúng các quy định khi thiết lập và duy trì quan hệ này, ngân hàng và bản thân tôi có thể phải đối mặt với những chế tài nào?”
Quy định pháp luật về livestream bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử
“Chào luật sư, tôi là chị Lan Anh, ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Tôi hay livestream bán quần áo trên TikTok và Facebook. Gần đây tôi nghe nói sắp có luật mới về livestream bán hàng, không biết tôi cần phải chuẩn bị những gì để không bị phạt? Tôi thấy nhiều người bán hàng online khác cũng lo lắng lắm.”