Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Rút khỏi thỏa thuận quốc tế: Quy trình và ảnh hưởng pháp lý
“Công ty tôi đang nhập khẩu nguyên liệu từ một nước đối tác theo một hiệp định thương mại tự do. Gần đây tôi nghe nói có khả năng Việt Nam sẽ rút khỏi hiệp định này. Tôi rất lo lắng không biết quy trình rút khỏi thỏa thuận quốc tế diễn ra như thế nào và liệu công ty tôi có bị ảnh hưởng ngay lập tức không? Liệu có cơ quan nào thông báo cho doanh nghiệp chúng tôi không? Tôi ở TP.HCM.”
Quy định về người thành lập doanh nghiệp và đặt tên công ty
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng ở quận 1, TP.HCM. Tôi đang tính mở một công ty dịch vụ IT nhưng nghe nói tên doanh nghiệp dễ bị trùng lắm. Với lại, tôi với mấy người bạn hùn vốn thì ai mới là 'người thành lập doanh nghiệp' đúng nghĩa pháp lý? Liệu có rắc rối gì không nếu tên công ty tôi bị trùng với công ty khác đã có?”
Động viên công nghiệp và nghĩa vụ của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất cơ khí ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có nghe nói về 'Động viên công nghiệp' và thấy khá lo lắng không biết nếu có lệnh thì xưởng của tôi có bị huy động để sản xuất gì đó cho quân đội không? Và nếu có thì quy trình sẽ như thế nào, quyền lợi của tôi ra sao?”
Hàng rào phi thuế quan trong thương mại quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu các mặt hàng thực phẩm đóng gói từ nước ngoài. Gần đây, tôi gặp rất nhiều khó khăn khi đưa hàng về cảng vì phải trải qua quá nhiều thủ tục kiểm tra chuyên ngành phức tạp, tốn kém thời gian và chi phí. Có phải đây là một dạng 'hàng rào phi thuế quan' mà tôi hay nghe không? Và làm sao để tôi có thể hiểu rõ hơn và đối phó với những quy định này để việc nhập khẩu được thuận lợi hơn?”
Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các quy định liên quan
“Chị Mai, một kế toán đang làm việc tại Đại sứ quán Việt Nam ở Paris, đang tìm hiểu các quy định về quản lý tài sản công tại cơ quan. Chị thắc mắc liệu Nghị định sửa đổi Nghị định số 166/2017/NĐ-CP, nơi định nghĩa 'Cơ quan đại diện', có chỉ quy định về tài sản hay còn đề cập đến các vấn đề khác như quản lý quỹ đầu tư địa phương, và liệu 'Cơ quan đại diện' trong các ngữ cảnh khác (như đầu tư của doanh nghiệp nhà nước) có được hiểu tương tự không?”
Phán quyết trọng tài và tính chung thẩm
“Chị là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, vừa trải qua một tranh chấp hợp đồng thương mại với đối tác. Hai bên đã thỏa thuận giải quyết bằng trọng tài và Hội đồng trọng tài vừa ra phán quyết. Chị nghe nói phán quyết trọng tài là "chung thẩm" nhưng vẫn lo lắng không biết có cách nào để kháng cáo hay yêu cầu Tòa án xem xét lại nếu chị không đồng ý với kết quả không?”
Công ty nhà nước độc lập theo Luật Doanh nghiệp nhà nước 2003
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ ở Hà Nội. Gần đây tôi có cơ hội hợp tác với một doanh nghiệp nhà nước, nhưng khi tìm hiểu thì thấy có chỗ ghi là 'công ty nhà nước độc lập', chỗ khác lại nói 'tổng công ty nhà nước'. Tôi không rõ hai loại này khác nhau thế nào, và liệu công ty độc lập có quyền tự chủ hơn không để việc hợp tác của tôi được thuận lợi hơn?”
Hạn mức bảo lãnh Chính phủ và ảnh hưởng đến doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp sản xuất ở Bình Dương. Chúng tôi đang có dự án mở rộng nhà máy, cần một khoản vay lớn và đang tìm hiểu khả năng được Chính phủ bảo lãnh. Tôi nghe nói có cái gọi là 'hạn mức bảo lãnh Chính phủ', không biết nó là gì và liệu có ảnh hưởng đến việc doanh nghiệp tôi có được bảo lãnh hay không, nhất là khi nợ công đang được kiểm soát chặt chẽ?”
Viện trợ đột xuất của Việt Nam cho nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp ở TP.HCM. Gần đây, một nước láng giềng gặp thiên tai nghiêm trọng và tôi muốn đóng góp một khoản viện trợ khẩn cấp. Tôi nghe nói có hình thức 'viện trợ đột xuất' với thủ tục nhanh gọn hơn. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi về quy trình và điều kiện để thực hiện khoản viện trợ này không ạ?”
Chứng thư số và dịch vụ chứng thực chữ ký số
“Chị N.T.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang gặp khó khăn trong việc ký kết hợp đồng điện tử và nộp các hồ sơ thuế online. Chị nghe nói về "Chứng thư số" nhưng không hiểu chính xác nó là gì, tại sao doanh nghiệp của chị lại cần nó và làm thế nào để có được. Chị lo lắng việc thiếu công cụ này có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.”
Cơ quan được giao kế hoạch đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi có tham gia đấu thầu một số dự án công nhưng thấy có nhiều bên tham gia quá, từ các Sở ban ngành đến cả các đơn vị trực thuộc. Tôi không rõ chính xác 'Bộ, cơ quan trung ương và địa phương' trong các văn bản về đầu tư công là những ai, và làm sao để biết được cơ quan nào có thẩm quyền giao kế hoạch đầu tư công để doanh nghiệp tôi dễ tiếp cận hơn? Liệu có phải chỉ những cơ quan lớn mới được giao không?”
Hoạt động Đại lý phát hành chứng khoán
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang có kế hoạch mở rộng và muốn huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu ra công chúng. Tôi nghe nói có 'đại lý phát hành chứng khoán' nhưng không rõ họ là ai và vai trò cụ thể của họ trong quá trình này như thế nào. Liệu công ty của tôi có cần đến họ không và làm thế nào để tìm được một đại lý phù hợp?”
Phân loại thống kê và ứng dụng trong quản lý doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Anh H.V.A, chủ một cửa hàng bán lẻ nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi đang cố gắng sắp xếp lại các loại hàng hóa và doanh thu để làm báo cáo thuế và quản lý kho hiệu quả hơn. Tôi nghe nói đến khái niệm 'phân loại thống kê' và không biết liệu việc tôi đang làm có phải là 'phân loại thống kê' không, và liệu có quy định pháp luật nào về việc này mà tôi cần tuân thủ không, đặc biệt là khi làm việc với cơ quan hải quan hay thuế?”
Cơ quan có thẩm quyền trong lựa chọn nhà đầu tư
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Bình Dương chuyên về sản xuất đồ gỗ. Gần đây, tôi đang tìm hiểu để đầu tư vào một dự án khu dân cư sinh thái ở địa phương. Dự án này khá lớn, nghe nói phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Tôi không rõ mình cần liên hệ với 'Cơ quan có thẩm quyền' nào để nộp hồ sơ và làm thủ tục, đặc biệt nếu dự án này cần sự chấp thuận của cả Quốc hội hay Thủ tướng thì phải làm sao? Liệu có phải tôi phải lên tận trung ương để làm việc không?”
Chỉ tiêu sử dụng đất trong quy hoạch xây dựng khu vực cải tạo
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tôi đang có ý định cải tạo lại một khu chung cư cũ thành tổ hợp thương mại - căn hộ. Tôi nghe nói về 'chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch xây dựng' nhưng không rõ nó bao gồm những gì và được xác định như thế nào, đặc biệt là các chỉ số về mật độ và chiều cao. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể về vấn đề này không?”
Phương án chuyển giao bắt buộc đối với ngân hàng thương mại được kiểm soát đặc biệt
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi có đầu tư một khoản tiền khá lớn vào cổ phiếu của Ngân hàng X. Gần đây, tôi nghe tin Ngân hàng X bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt và có thể phải thực hiện 'phương án chuyển giao bắt buộc'. Tôi lo lắng quá, không biết 'phương án chuyển giao bắt buộc' này là gì, và nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến khoản đầu tư của tôi? Liệu tôi có mất trắng số cổ phiếu đó không?”
Phạm vi tư vấn hoạt động ngân hàng và kinh doanh khác
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, giám đốc một công ty tư vấn tài chính nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh. Công ty tôi chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư, quản lý tài chính và giới thiệu các sản phẩm ngân hàng phù hợp cho doanh nghiệp. Gần đây tôi nghe nói có Nghị định 329/2025/NĐ-CP mới liên quan đến Trung tâm Tài chính Quốc tế và có nhắc đến 'Tư vấn về hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh khác'. Tôi không rõ liệu hoạt động của công ty tôi có bị điều chỉnh bởi Nghị định này không và cần phải lưu ý gì để đảm bảo tuân thủ pháp luật?”
Phí dịch vụ công và các quy định liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, khi tôi đi làm thủ tục gia hạn giấy phép kinh doanh, có một khoản 'phí dịch vụ' mới phát sinh mà trước đây tôi chưa từng thấy. Cơ quan yêu cầu đóng khoản này nhưng tôi không rõ đây có phải là khoản phí hợp lệ không, hay chỉ là một loại chi phí phát sinh không rõ ràng. Xin hỏi 'phí' theo quy định pháp luật là gì và làm sao để tôi biết khoản phí này có đúng luật không?”
Quy định pháp luật về Bến cảng và hoạt động tại cảng biển
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên nhập khẩu hàng hóa qua cảng Hải Phòng. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về các quy định an ninh cảng biển mới và cũng có ý định mở rộng kho bãi gần khu vực cảng. Tôi không rõ liệu khu vực kho bãi của tôi có được coi là một phần của **bến cảng** hay không, và những quy định nào sẽ áp dụng cho hoạt động của tôi, đặc biệt là về an ninh và thủ tục hải quan. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Giải quyết khiếu nại về quyết định hành chính hải quan
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, tôi có lô hàng sữa bột bị hải quan giữ lại để kiểm tra chuyên ngành, và sau đó bị áp mức thuế mà tôi cho là không hợp lý. Tôi muốn khiếu nại về quyết định này nhưng không rõ quy trình giải quyết khiếu nại diễn ra như thế nào, ai sẽ thụ lý và tôi cần chuẩn bị những gì. Liệu có cơ quan nào ở cấp tỉnh có thể giúp tôi không?”
Cụm công nghiệp và quy định di dời cơ sở sản xuất
“Tôi là chủ một xưởng mộc nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, phường yêu cầu xưởng tôi phải di dời vì gây tiếng ồn và bụi ảnh hưởng đến khu dân cư. Tôi nghe nói có các cụm công nghiệp dành cho các doanh nghiệp nhỏ như tôi, nhưng không rõ cụ thể 'cụm công nghiệp' là gì và liệu xưởng của tôi có được phép vào đó không. Tôi đang rất lo lắng không biết phải làm sao.”
Giấy tờ xác định tư cách pháp lý trong đăng ký giao dịch bảo đảm
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi đang muốn thế chấp quyền sử dụng đất của công ty để vay vốn ngân hàng, nhưng tôi không rõ cần chuẩn bị những giấy tờ gì để chứng minh tư cách pháp lý của công ty mình khi đi đăng ký giao dịch bảo đảm. Liệu tôi có cần cả giấy phép đầu tư không, hay chỉ cần đăng ký kinh doanh là đủ?”
Quy định pháp luật về Sản phẩm phần mềm và kinh doanh phần mềm
“Chào chuyên gia, tôi là H.T.L, chủ một công ty phần mềm nhỏ ở Hà Nội. Công ty tôi vừa phát triển xong một phần mềm quản lý kho và đang muốn bán cho các doanh nghiệp khác. Tôi nghe nói có khái niệm 'sản phẩm phần mềm' trong luật, không biết nó được định nghĩa thế nào và việc bán phần mềm của tôi có được coi là bán 'sản phẩm phần mềm' không? Có cần lưu ý gì đặc biệt về mặt pháp lý khi kinh doanh loại sản phẩm này không?”
Quyền bảo lưu điều ước quốc tế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu ở Hải Phòng. Gần đây, công ty tôi gặp vướng mắc về thuế nhập khẩu cho một lô hàng từ nước ngoài. Phía hải quan có nhắc đến một điều ước quốc tế nhưng lại áp dụng khác với những gì tôi hiểu. Tôi muốn hỏi, liệu Việt Nam có quyền 'bảo lưu' một số điều khoản trong các hiệp định thương mại quốc tế không, và điều này ảnh hưởng thế nào đến việc áp dụng thuế của công ty tôi?”