Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
“Chào luật sư, tôi là Chị Hạnh (38 tuổi, ở Bình Chánh, TP.HCM), làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi đã nhiều năm chạy chữa hiếm muộn nhưng không thành công, giờ chúng tôi đang tính đến phương án nhờ người thân mang thai hộ. Tôi muốn hỏi thủ tục cần những giấy tờ gì và liệu có phải xin phép ở đâu không, hay chỉ cần thỏa thuận là được ạ?”
Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt
“Tôi là chuyên viên xuất nhập khẩu cho một công ty ở Hà Nội, chuyên nhập khẩu các mặt hàng công nghệ cao. Gần đây, tôi thấy một số mặt hàng trong danh mục nhập khẩu của công ty có vẻ tương tự với các mặt hàng lưỡng dụng mà Bộ Công Thương quản lý. Tôi lo ngại không biết công ty mình có đang vô tình vi phạm quy định về **phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt** hay không và cần làm gì để đảm bảo tuân thủ pháp luật?”
Quyết định đặc xá
“Chào luật sư, chồng tôi tên là Trần Văn A, đang thụ án 5 năm tù tại Trại giam X ở tỉnh Thanh Hóa. Chúng tôi có hai con nhỏ và anh ấy là lao động chính. Gần đây, tôi nghe nói nhà nước sắp có đợt đặc xá. Tôi không rõ trường hợp của chồng tôi có được xem xét không và thủ tục như thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp gia đình tôi.”
Bảo vệ nguồn nước dưới đất và chống cạn kiệt
“Chú Tám ở xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày Nam, Bến Tre có 2 hecta vườn dừa. Mấy năm nay, nguồn nước ngọt để tưới dừa cứ cạn dần, nước giếng khoan cũng nhiễm mặn, làm dừa chết nhiều. Chú Tám muốn biết nhà nước có quy định gì để bảo vệ nguồn nước ngầm, giúp người dân như chú có nước ngọt sản xuất không?”
Kinh doanh vận tải đa phương thức quốc tế
“Tôi là anh Q.V.P, giám đốc một công ty logistics nhỏ ở Hải Phòng. Công ty tôi đang muốn mở rộng sang mảng vận tải đa phương thức quốc tế để cạnh tranh tốt hơn, nhưng tôi không rõ về các điều kiện pháp lý cần thiết để kinh doanh dịch vụ này, đặc biệt là về giấy phép và tài sản tối thiểu. Liệu công ty tôi có đủ điều kiện không và cần chuẩn bị những gì?”
Phòng, Chống Bệnh Không Lây Nhiễm Theo Luật Định
“Tôi là Chị H.T.L, một công nhân may ở Quận 7, TP.HCM, năm nay 45 tuổi. Gần đây tôi thấy sức khỏe đi xuống, hay mệt mỏi và bác sĩ nói có dấu hiệu tiền tiểu đường. Tôi lo lắng không biết mình có được nhà nước hỗ trợ gì trong việc phòng ngừa và điều trị các bệnh mãn tính như vậy không, nhất là các quy định pháp luật liên quan đến 'bệnh không lây nhiễm'?”
Quy trình Giám định tư pháp và Nghĩa vụ Người giám định
“Tôi là một giám định viên tư pháp tại TP. Hồ Chí Minh, năm nay tôi 48 tuổi. Với các quy định mới ban hành gần đây, tôi hơi bối rối không biết các **quy trình giám định tư pháp** đã thay đổi như thế nào và liệu mình có còn đáp ứng đủ các **nghĩa vụ** để thực hiện công việc hay không. Tôi cần biết rõ hơn về các yêu cầu pháp lý hiện hành để đảm bảo công việc của mình luôn tuân thủ đúng quy định.”
Giấy Đăng Ký Hoạt Động Của Tổ Chức Phi Chính Phủ Nước Ngoài Tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một tư vấn viên hỗ trợ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (NGO) muốn hoạt động ở Việt Nam. Hiện tôi đang làm hồ sơ cho một tổ chức ở Hà Nội và họ muốn hiểu rõ hơn về Giấy đăng ký. Cụ thể là có những loại giấy tờ nào và quy trình xin cấp ra sao để họ có thể yên tâm triển khai các dự án hỗ trợ cộng đồng tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Liệu có rủi ro gì nếu không có Giấy đăng ký không ạ?”
Xác định lại dân tộc
“Chào luật sư, tôi tên Nguyễn Thị Hằng, 28 tuổi, hiện đang làm nông nghiệp ở huyện Mộc Châu, Sơn La. Hồi nhỏ tôi được khai sinh là dân tộc Kinh theo mẹ, nhưng thực tế bố tôi là người dân tộc Mông và từ bé tôi sống trong cộng đồng người Mông, nói tiếng Mông và theo phong tục Mông. Giờ tôi muốn chính thức được công nhận là dân tộc Mông trong giấy tờ tùy thân thì phải làm thế nào? Tôi nghe nói thủ tục này khá phức tạp.”
Quyền từ bỏ đối tượng bảo hiểm trong bảo hiểm hàng hải
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi tàu của tôi gặp một sự cố nghiêm trọng trên biển, có nguy cơ bị mất trắng. Tôi nghe nói trong bảo hiểm hàng hải có cái quyền gọi là 'từ bỏ đối tượng bảo hiểm' cho công ty bảo hiểm để đòi bồi thường toàn bộ. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi về cách thức và thời hạn để thực hiện quyền này không? Tôi đang rất lo lắng về thiệt hại và không biết phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ
“Chị là cán bộ phụ trách hồ sơ đấu thầu tại sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai. Mới đây, có một đơn vị cung cấp thắc mắc về kết quả đấu thầu, yêu cầu giải thích rõ ràng lý do họ không được chọn. Chị cần biết cách xử lý việc này sao cho đúng quy định, tránh bị khiếu nại hay hiểu lầm.”
Mạng bưu chính công cộng
“Chào Tuvannhanh. Tôi tên Cường, có một bưu cục tư nhân nhỏ ở quận 5, TP.HCM, chuyên nhận gửi hàng đi các tỉnh. Gần đây, tôi muốn mở rộng thêm dịch vụ phát thư tín nhưng nghe nói lĩnh vực này bị nhà nước quản lý chặt chẽ. Tôi không rõ liệu mình có được phép tham gia hay chỉ những đơn vị được chỉ định mới làm được? Mong luật sư tư vấn giúp tôi về 'mạng bưu chính công cộng' và liệu tôi có cơ hội không?”
Giải quyết tranh chấp bằng Thỏa thuận trọng tài
“Em là chủ một công ty cung cấp phần mềm ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Hồi đầu năm em có ký hợp đồng phát triển phần mềm với một đối tác, trong đó có một điều khoản về việc nếu có tranh chấp thì sẽ giải quyết bằng trọng tài. Bây giờ hợp đồng có vấn đề, đối tác đòi kiện ra tòa, nhưng em nhớ có thỏa thuận trọng tài. Vậy cái thỏa thuận trọng tài đấy có hiệu lực không, và em có bắt buộc phải ra trọng tài không?”
Doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi đang có dự định mở công ty sản xuất vật liệu xây dựng ở Bình Dương. Nghe nói có nhiều doanh nghiệp nhà nước cũng hoạt động trong ngành này và được ưu ái nhiều chính sách. Tôi muốn hỏi là doanh nghiệp nhà nước được định nghĩa thế nào, liệu có phải tất cả đều do Nhà nước nắm giữ 100% vốn không, và quyền lợi, nghĩa vụ của họ có khác gì so với doanh nghiệp tư nhân chúng tôi không? Tôi hơi lo lắng về sự cạnh tranh không công bằng.”
Quy hoạch xây dựng và quyền lợi đất đai
“Chào luật sư, tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có miếng đất nông nghiệp rộng 2ha đã canh tác lâu năm. Gần đây, tôi nghe nói khu vực này sắp có dự án khu công nghiệp và đất của tôi có thể nằm trong vùng quy hoạch. Tôi không biết **quy hoạch xây dựng** này sẽ ảnh hưởng thế nào đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi và liệu tôi có được đền bù thỏa đáng không. Mong luật sư tư vấn.”
Phạm vi giám sát, kiểm tra vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là ông P.V.T, giám đốc một doanh nghiệp nhà nước tại TP.HCM. Sắp tới, doanh nghiệp của tôi sẽ phải trải qua đợt giám sát, kiểm tra về việc quản lý vốn nhà nước theo Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Tôi khá lo lắng và không rõ phạm vi giám sát, kiểm tra sẽ bao gồm những gì, từ đối tượng đến thời gian cụ thể. Luật sư có thể giải thích rõ hơn để tôi chuẩn bị tốt nhất được không?”
Khái niệm Dữ liệu số theo quy định pháp luật
“Tôi là anh Hùng, 35 tuổi, làm quản lý IT tại một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một ứng dụng mới và sếp yêu cầu tôi phải hiểu rõ 'dữ liệu số' được định nghĩa thế nào trong luật Việt Nam để đảm bảo tuân thủ. Tôi muốn biết liệu có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể về khái niệm này không và nó bao gồm những loại dữ liệu nào?”
Thủ tục thành lập Cơ quan lãnh sự danh dự nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là đại diện của một nước nhỏ ở châu Phi, hiện đang muốn thiết lập một Cơ quan lãnh sự danh dự tại Đà Nẵng để tăng cường quan hệ thương mại và văn hóa. Chúng tôi không rõ cần bắt đầu từ đâu và quy trình thành lập như thế nào để được phía Việt Nam chấp thuận. Liệu có cần nhiều thủ tục phức tạp không?”
Quản lý và Bảo vệ Cây Xanh Cách Ly trong Quy Hoạch Đô Thị
“Tôi là anh Nguyễn Văn Minh, ở phường Long Thạnh Mỹ, Quận 9, TP.HCM. Gần nhà tôi có một dự án khu dân cư mới đang triển khai. Tôi thấy họ đang chuẩn bị đốn hạ một hàng cây xanh khá lớn mà tôi nghĩ là hàng cây cách ly giữa khu dân cư hiện hữu và công trường. Tôi lo lắng việc này sẽ gây bụi, tiếng ồn và ảnh hưởng đến không khí. Tôi muốn hỏi liệu việc chặt bỏ cây này có tuân thủ đúng quy định về cây xanh cách ly hay không, và tôi có quyền hay cách nào để phản ánh, bảo vệ hàng cây này không?”
Cơ quan chủ quản trong quản lý đầu tư công
“Công ty tôi đang chuẩn bị tham gia đấu thầu một dự án hạ tầng công cộng ở TP. Hồ Chí Minh. Trong hồ sơ dự thầu có nhắc đến vai trò của "Cơ quan chủ quản" trong việc phê duyệt các giai đoạn của dự án. Tôi không rõ "Cơ quan chủ quản" ở đây cụ thể là ai và phạm vi trách nhiệm của họ trong một dự án đầu tư công như thế nào để công ty tôi phối hợp cho đúng.”
Quản lý và Phòng chống Cạn kiệt Nguồn nước tại Khu vực Biên giới
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, sát con sông Tiền giáp Campuchia. Gần đây, có một công ty xây dựng công trình gì đó ở phía thượng nguồn trên đất mình. Tôi lo lắng công trình này sẽ làm thay đổi dòng chảy hoặc làm **cạn kiệt nguồn nước** tưới tiêu cho mấy hecta lúa của gia đình tôi và cả xóm. Nếu xảy ra thì thiệt hại lớn lắm. Tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Thu hồi chứng thư số
“Chị H. ở Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, đang làm chủ một cửa hàng kinh doanh online. Tuần trước, chị làm mất USB chứa **chứng thư số** của công ty. Chị đang rất lo lắng không biết phải làm sao để thu hồi chứng thư số đó để tránh bị kẻ xấu lợi dụng. Liệu có quy định pháp luật nào hướng dẫn chị trong trường hợp này không?”
Quy định về Hệ đơn vị đo quốc tế (SI) trong hoạt động xuất khẩu
“Chị L.T.M, chủ một cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu ở Quận 1, TP.HCM, đang gặp khó khăn trong việc đảm bảo **chất lượng sản phẩm** theo tiêu chuẩn quốc tế. Một số đối tác nước ngoài yêu cầu sản phẩm phải được đo lường và ghi nhãn theo Hệ đơn vị đo quốc tế (SI), nhưng chị không rõ các quy định pháp lý nào áp dụng để đảm bảo việc này, đặc biệt khi có các vấn đề liên quan đến hải quan và kiểm định. Chị cần được tư vấn về trách nhiệm pháp lý và các quy định cần tuân thủ.”
Tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật
“Tôi là anh Hùng, cán bộ tại Phòng Tư pháp huyện Bình Chánh, TP.HCM. Sếp tôi vừa giao nhiệm vụ rà soát lại các văn bản quy phạm pháp luật do huyện ban hành trong năm vừa qua. Tôi đang băn khoăn không biết quy trình tự kiểm tra này phải làm những gì, và những văn bản nào thuộc diện phải kiểm tra. Nhờ luật sư tư vấn giúp tôi!”