Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Rủi ro trong hoạt động hải quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh H.V.A, chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử ở Hải Phòng. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'rủi ro hải quan' và lo lắng không biết doanh nghiệp mình có đang đối mặt với những nguy cơ nào không. Tôi muốn hiểu rõ hơn về khái niệm này và làm sao để tránh được các vấn đề pháp lý khi làm thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là khi có những thay đổi trong quy định.”
Quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác theo Luật Phòng không nhân dân
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên chụp ảnh bất động sản bằng drone ở Đà Nẵng. Gần đây tôi nghe nói có Luật Phòng không nhân dân sửa đổi 2025 có nhắc đến việc quản lý tàu bay không người lái. Tôi không rõ liệu drone của tôi có bị ảnh hưởng không và tôi cần lưu ý gì để hoạt động hợp pháp?”
Trách nhiệm hoàn trả trong bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Cách đây mấy tháng, xưởng của tôi bị đình chỉ hoạt động oan do một quyết định hành chính sai của cán bộ phường. Sau đó, Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi muốn hỏi, liệu cán bộ gây ra thiệt hại đó có phải chịu trách nhiệm gì không, cụ thể là có phải trả lại tiền bồi thường cho Nhà nước không?”
Hoạt động của Chi nhánh cơ sở văn hóa nước ngoài tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc một cơ sở văn hóa nước ngoài tại Hà Nội. Hiện tại, chúng tôi muốn mở rộng hoạt động và thành lập một chi nhánh tại Đà Nẵng để tổ chức thêm các sự kiện giao lưu văn hóa. Tôi đang băn khoăn không biết chi nhánh của chúng tôi sẽ được định nghĩa như thế nào theo pháp luật Việt Nam và cần những điều kiện gì để có thể hoạt động hợp pháp?”
Hoạt động chiết khấu của tổ chức tín dụng
“Chào luật sư, công ty tôi ở TP. Hồ Chí Minh chuyên về thương mại, gần đây có nhận được một số hối phiếu từ khách hàng nhưng chưa đến hạn thanh toán mà công ty lại đang cần gấp tiền mặt để nhập hàng. Tôi nghe nói ngân hàng có dịch vụ 'chiết khấu', không biết hình thức này có phải là giống như giảm giá khi mua hàng không, hay là một dạng vay vốn? Tôi hơi bối rối về thuật ngữ này.”
Chủ thể giám sát, kiểm tra vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội. Gần đây, tôi thấy có nhiều đoàn công tác đến làm việc, yêu cầu cung cấp đủ loại báo cáo, tài liệu liên quan đến hoạt động của công ty. Tôi không rõ chính xác những cơ quan nào có thẩm quyền giám sát, kiểm tra doanh nghiệp của tôi theo quy định mới? Liệu có phải tất cả các cơ quan nhà nước đều có thể đến kiểm tra không? Việc này làm tôi khá bối rối và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh.”
Quy định về hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng
“Chào chuyên gia, tôi là Anh T.V.K, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM. Gần đây, tôi có nhu cầu vay vốn để mở rộng sản xuất nhưng khi làm hồ sơ tại một ngân hàng, tôi được thông báo là không thể vay được vì vợ tôi là Phó Giám đốc chi nhánh ngân hàng đó. Tôi không hiểu tại sao lại có quy định này, và "cấp tín dụng" cụ thể là những hoạt động gì mà lại bị hạn chế như vậy?”
Ảnh hưởng của biện pháp xử lý hành chính đến quyền tham gia hoạt động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị M., giám đốc một startup công nghệ ở TP.HCM. Tôi đang rất muốn đăng ký tham gia chương trình thử nghiệm có kiểm soát của nhà nước cho sản phẩm mới của mình. Tuy nhiên, năm ngoái tôi có bị xử phạt hành chính vì vi phạm quy định về an toàn mạng khi phát triển ứng dụng. Tôi lo lắng không biết liệu việc này có ảnh hưởng đến cơ hội của startup tôi không, đặc biệt là nếu tôi vẫn đang trong thời gian 'chưa được coi là chưa bị xử phạt' theo quy định.”
Vốn đầu tư và hoạt động kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.T, chủ một trang trại cây ăn trái ở Châu Đốc, An Giang. Gần đây tôi muốn mở rộng diện tích trồng sầu riêng và bưởi da xanh, nên đang tìm hiểu các thủ tục vay vốn và đăng ký kinh doanh. Tôi nghe nói nhiều về 'vốn đầu tư' nhưng không rõ chính xác 'vốn đầu tư' bao gồm những gì? Liệu tiền mua đất, cây giống, phân bón hay máy móc có được tính là vốn đầu tư không?”
Giải mã công nghệ và các quy định pháp luật liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một công ty khởi nghiệp ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về thiết bị điện tử thông minh. Công ty tôi đang muốn phát triển một sản phẩm mới có tính năng tương tự một thiết bị nhập khẩu nhưng với chi phí thấp hơn. Tôi nghe nói về việc 'giải mã công nghệ' để hiểu cách hoạt động của thiết bị đó nhưng không rõ liệu việc này có hợp pháp không và có những quy định gì cần lưu ý, đặc biệt là về chi phí và cơ chế hỗ trợ từ nhà nước.”
Quản lý hoạt động ngoại hối và thanh toán bằng ngoại tệ
“Tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng kinh doanh đồ thủ công mỹ nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có khách nước ngoài muốn thanh toán bằng ngoại tệ trực tiếp tại cửa hàng, hoặc chuyển khoản từ nước ngoài về. Tôi không rõ việc này có được phép không, và nếu có thì cần lưu ý gì để không vi phạm quy định pháp luật về hoạt động ngoại hối?”
Phạm vi điều chỉnh của Công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, đang ở TP.HCM và muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực thiết kế chip bán dẫn. Tôi nghe nói đây là ngành được nhà nước quan tâm nhưng không rõ có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể về việc phát triển ngành này không, đặc biệt là những hoạt động như thiết kế hay sản xuất thiết bị. Liệu có luật nào điều chỉnh các hoạt động của công ty tôi không?”
Công ước STCW và quy định đào tạo, cấp chứng chỉ thuyền viên
“Anh N.V.T, chủ một trung tâm đào tạo thuyền viên nhỏ ở Hải Phòng, đang tìm hiểu về các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động của mình. Anh nghe nói nhiều về 'Công ước STCW' và Nghị định 69/2022/NĐ-CP. Anh T. muốn biết liệu trung tâm của anh có thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Nghị định này không, và 'Công ước STCW' có ý nghĩa gì đối với việc cấp chứng chỉ cho thuyền viên sau khi đào tạo.”
Nền tảng thương mại điện tử tích hợp: Quy định pháp lý
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một nền tảng mới cho phép các sàn thương mại điện tử nhỏ hơn kết nối và bán hàng chung trên đó. Tôi nghe nói có quy định mới về 'nền tảng thương mại điện tử tích hợp' mà phải đăng ký gì đó. Luật sư cho tôi hỏi, nền tảng của tôi có thuộc loại này không và tôi cần làm những thủ tục gì để hoạt động hợp pháp?”
Dịch vụ phi tư vấn trong hoạt động đấu thầu
“Chào chuyên gia, tôi là chị H.T.L, chủ một doanh nghiệp ở Hà Nội chuyên về bảo trì, sửa chữa máy móc công nghiệp. Công ty tôi đang xem xét tham gia một gói thầu lớn từ một nhà máy, trong đó có nhắc đến yêu cầu về 'dịch vụ phi tư vấn'. Tôi không rõ liệu các hoạt động bảo trì, sửa chữa mà công ty tôi cung cấp có được coi là dịch vụ phi tư vấn hay không và tôi cần lưu ý gì để chuẩn bị hồ sơ đấu thầu cho đúng quy định?”
Khu vực biển liên vùng và hoạt động khai thác
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.T, một ngư dân lâu năm ở Bà Rịa - Vũng Tàu. Vùng biển tôi thường xuyên đánh bắt cá và hải sản nằm gần khu vực giáp ranh với tỉnh Bình Thuận. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về khái niệm 'khu vực biển liên vùng' và tôi không chắc liệu vùng biển tôi đang hoạt động có thuộc diện này không. Nếu đúng như vậy, việc xin giấy phép khai thác hoặc tuân thủ các quy định pháp luật có gì khác biệt không? Tôi lo lắng không biết phải liên hệ cơ quan nào để được hướng dẫn cụ thể.”
Phục hồi doanh nghiệp, hợp tác xã sau mất khả năng thanh toán
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ. Năm ngoái do dịch bệnh và khó khăn kinh tế, công ty tôi gần như phá sản, phải nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. May mắn là sau đó chúng tôi đã tìm được đối tác mới và có nguồn vốn để vực dậy. Tòa án cũng đã có quyết định đình chỉ thủ tục phá sản và phục hồi hoạt động. Tôi muốn hỏi, cụ thể thì tình trạng 'phục hồi' này có ý nghĩa pháp lý như thế nào đối với công ty của tôi? Liệu có còn rủi ro gì không và chúng tôi cần lưu ý điều gì?”
Quy định chuyển tiếp đối với giấy phép hoạt động và dự án điện lực
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty điện lực nhỏ ở Bình Dương chuyên lắp đặt điện mặt trời áp mái. Công ty tôi mới được cấp phép hoạt động điện lực năm ngoái. Nghe nói sắp có Luật Điện lực 2024 thay đổi nhiều thứ, tôi lo không biết giấy phép của công ty có còn hiệu lực không, hay có phải làm lại thủ tục gì không? Các dự án đang triển khai có bị ảnh hưởng gì không?”
Hoạt động kiểm tra trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc tài chính của một doanh nghiệp nhà nước lớn ở TP.HCM. Sắp tới, doanh nghiệp chúng tôi sẽ đón một đoàn kiểm tra về việc quản lý và đầu tư vốn nhà nước. Tôi đang khá lo lắng không biết phạm vi kiểm tra sẽ bao gồm những gì và chúng tôi cần chuẩn bị những hồ sơ, tài liệu nào để làm việc với đoàn kiểm tra cho hiệu quả? Mong được tư vấn cụ thể.”
Cộng đồng dân cư theo Nghị định 93/2023/NĐ-CP
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một nghệ nhân làm nón lá ở Huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Tôi nghe nói có Nghị định mới về xét tặng danh hiệu nghệ nhân, trong đó có nhắc đến 'cộng đồng dân cư'. Tôi muốn biết 'cộng đồng dân cư' được hiểu là gì để xem liệu những người cùng làng, cùng xã với tôi có được coi là một cộng đồng để cùng tham gia vào các hoạt động bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể không?”
Phân biệt triển lãm thương mại và phi thương mại theo pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị M.T.A, chủ một phòng tranh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới tôi muốn tổ chức một buổi trưng bày các tác phẩm nghệ thuật của các họa sĩ trẻ để giới thiệu đến công chúng. Tôi có được phép bán một vài tác phẩm nhỏ, hoặc nhận đặt hàng tại chỗ cho các tác phẩm lớn hơn không? Tôi nghe nói có loại 'triển lãm không vì mục đích thương mại' nhưng không rõ liệu hoạt động của tôi có bị coi là thương mại không nếu tôi bán hàng.”
Hoạt động và Lao động của Tổ chức nước ngoài tại Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, hiện đang làm quản lý dự án cho một tổ chức phi chính phủ nước ngoài có trụ sở tại Mỹ, hoạt động tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật mà tổ chức của tôi phải tuân thủ khi làm việc ở Việt Nam, cũng như quyền lợi và nghĩa vụ của tôi với tư cách là người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức này. Liệu có sự khác biệt nào so với làm việc cho công ty trong nước không?”
Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho giải pháp công nghệ tài chính
“Chị Mai, giám đốc một công ty khởi nghiệp công nghệ ở Quận 1, TP.HCM, đang phát triển một nền tảng cho vay ngang hàng. Chị muốn biết làm thế nào để được cấp Giấy chứng nhận tham gia Cơ chế thử nghiệm của Ngân hàng Nhà nước để hợp pháp hóa hoạt động và thu hút đầu tư. Chị nghe nói có cơ chế này nhưng không rõ quy trình và điều kiện.”
Hoạt động thông tin cơ sở qua tin nhắn viễn thông
“Chị H.T.L, cán bộ văn hóa xã ở huyện miền núi Mường Lát, Thanh Hóa, đang băn khoăn về việc sử dụng tin nhắn điện thoại để thông báo các chính sách, lịch tiêm chủng hay các sự kiện quan trọng của xã. Chị muốn biết liệu việc này có được pháp luật cho phép không, và cần tuân thủ những nguyên tắc nào để đảm bảo thông tin đến người dân một cách hiệu quả và đúng quy định. Nhiều người dân ở đây không có internet, nên tin nhắn là phương tiện rất hữu ích.”