Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Xử lý tài sản do phạm tội mà có
“Chị Hạnh ở TP.HCM, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ, đang rất lo lắng. Mấy tháng trước, chị được người em họ cho một khoản tiền lớn để mở rộng kinh doanh. Gần đây, chị nghe tin người em đó bị bắt vì liên quan đến một vụ án lừa đảo. Chị sợ số tiền mình đang dùng có thể bị coi là tài sản do phạm tội mà có và bị thu hồi.”
Xác định thiệt hại đáng kể trong chống bán phá giá
“Chào luật sư, xưởng gốm sứ của tôi ở Bát Tràng, Hà Nội đang gặp khó khăn lớn. Gần đây, hàng gốm sứ nhập khẩu từ Trung Quốc tràn vào thị trường với giá rất rẻ, khiến sản phẩm của chúng tôi khó cạnh tranh. Sản lượng bán ra giảm mạnh, lợi nhuận sụt giảm và chúng tôi đang phải cân nhắc cắt giảm nhân công. Tình trạng này có được coi là 'thiệt hại đáng kể' để nhà nước có thể áp dụng các biện pháp chống bán phá giá không?”
Thống kê đất đai và vai trò quản lý của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm nghề nông ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi nghe nói Nhà nước mình hay có đợt thống kê đất đai. Tôi không hiểu rõ lắm việc này là gì và nó có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi không, đặc biệt là khi đất nhà tôi có một phần đang chờ cấp sổ đỏ. Liệu việc thống kê này có làm chậm trễ hay thay đổi gì không?”
Đơn vị sản phẩm/công việc chuẩn trong đánh giá công chức
“Chị Lan, chuyên viên tại Phòng Nội vụ quận Hà Đông, Hà Nội, đang lo lắng về cách thức đánh giá mới theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP. Chị nghe nói nhiều về "đơn vị sản phẩm/công việc chuẩn" nhưng không rõ những công việc hàng ngày của chị như xử lý văn bản, tiếp dân sẽ được quy đổi và đánh giá như thế nào. Chị muốn hiểu rõ hơn để chuẩn bị cho việc đánh giá sắp tới.”
Quy định về vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt
“Tôi là chị Hạnh, chủ một quán ăn nhỏ ở ven sông Sài Gòn, thuộc Quận 2, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói có quy định về 'vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt' và lo lắng không biết quán của mình có nằm trong vùng đó không. Nếu có thì tôi cần phải làm gì để không vi phạm pháp luật, đặc biệt là về việc xả thải, vì quán tôi có hệ thống xử lý nước thải nhưng không biết đã đủ tiêu chuẩn chưa?”
Cơ chế mua bán điện trực tiếp từ năng lượng tái tạo
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất giày da ở Bình Dương. Năm nay, tôi muốn tìm hiểu về cơ chế mua bán điện trực tiếp từ năng lượng tái tạo để giảm chi phí và thân thiện môi trường. Tôi đọc Nghị định 80/2024/NĐ-CP thấy có nhắc đến 'Năm N' nhưng không rõ nó có ý nghĩa gì cụ thể trong việc áp dụng các quy định này, ví dụ như về thời điểm nộp hồ sơ hay hiệu lực của hợp đồng. Liệu tôi có thể bắt đầu ngay trong năm nay không?”
Giá Đề Nghị Trúng Thầu Trong Đấu Thầu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty xây dựng nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Công ty tôi vừa tham gia một gói thầu xây lắp quy mô nhỏ và nhận được thông báo kết quả. Trong thông báo có nhắc đến 'giá đề nghị trúng thầu' nhưng tôi thấy giá này khác với giá chúng tôi đã dự thầu ban đầu. Tôi muốn hỏi liệu công ty tôi có thể khiếu nại về sự chênh lệch này không, và 'giá đề nghị trúng thầu' được tính như thế nào là đúng pháp luật?”
Chính sách Bảo hiểm y tế toàn dân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây tôi nghe nhiều về chính sách **Bảo hiểm y tế toàn dân**. Tôi không rõ chính sách này có nghĩa là tất cả mọi người, kể cả tôi và gia đình, đều bắt buộc phải tham gia không? Và nếu tham gia thì quyền lợi của chúng tôi sẽ như thế nào?”
Dự án đối ứng trong hợp đồng BT
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc một công ty xây dựng ở TP.HCM. Hiện tại, công ty tôi đang xem xét một dự án BT xây dựng cầu đường ở Bình Dương, đổi lại sẽ được thanh toán bằng quỹ đất để phát triển khu dân cư. Tôi nghe nói đến khái niệm 'dự án đối ứng' nhưng không rõ lắm về quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là các bước thực hiện và những rủi ro cần lưu ý. Liệu công ty tôi có cần phải thực hiện 'dự án đối ứng' này không và quy trình nó như thế nào?”
Đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.T, một ngư dân và cũng là trưởng thôn ở xã Vạn Thắng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Vùng biển của chúng tôi đang bị khai thác quá mức, bà con ngư dân rất lo lắng cho tương lai. Chúng tôi nghe nói có hình thức **đồng quản lý** để cộng đồng cùng Nhà nước bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Vậy, chuyên gia có thể cho biết, cộng đồng của chúng tôi cần làm những gì để được tham gia vào việc **đồng quản lý** này không ạ?”
Tai biến y khoa và trách nhiệm bảo hiểm
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Vừa rồi tôi có phẫu thuật ruột thừa tại một bệnh viện tư nhân, nhưng sau phẫu thuật tôi bị nhiễm trùng nặng, phải nằm viện lâu hơn dự kiến và tốn rất nhiều chi phí. Tôi nghe nói có khái niệm 'tai biến y khoa', vậy trường hợp của tôi có phải là tai biến y khoa không? Tôi có thể làm gì để đòi lại quyền lợi của mình?”
Quy định về chi phí cho người làm chứng trong tố tụng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Hiện tại tôi đang có một vụ kiện tranh chấp hợp đồng với đối tác. Tôi cần triệu tập một người làm chứng để làm rõ một số tình tiết. Tôi nghe nói phải trả chi phí cho người làm chứng, nhưng tôi không rõ khoản chi phí này là gì, ai phải chịu và nếu lời khai của họ không có lợi cho tôi thì sao? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Khái niệm và quy định về khoáng sản đi kèm
“Công ty tôi ở Quảng Ninh chuyên khai thác than. Gần đây, trong quá trình khai thác, chúng tôi phát hiện một lượng lớn đất sét cao lanh có giá trị kinh tế cao nằm lẫn trong vỉa than chính. Tôi muốn hỏi liệu công ty có được phép khai thác loại khoáng sản này cùng với than không và cần làm những thủ tục gì để tránh vi phạm pháp luật?”
Điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tôi đang tính lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng để tự dùng cho sản xuất, giảm bớt tiền điện hàng tháng. Tôi nghe nói có quy định về "điện tự sản xuất, tự tiêu thụ" nhưng không rõ là có được phép không, và nếu được thì có cần thủ tục gì đặc biệt không? Tôi cũng băn khoăn nếu sau này có dư điện thì có bán lại được không.”
Quy định về Kỳ kế toán và Lưu trữ tài liệu kế toán
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Tôi nghe nói về 'kỳ kế toán' nhưng không rõ nó là gì và áp dụng cho cửa hàng của tôi như thế nào. Đặc biệt, tôi rất lo lắng về việc phải lưu giữ các hóa đơn, sổ sách bao lâu và nếu lỡ làm mất thì có bị phạt không? Mong được tư vấn cụ thể.”
Quy mô dân số trong quy hoạch và phát triển
“Anh Hùng, một chủ xưởng sản xuất tại Huyện Bình Chánh, TP.HCM, đang muốn mở rộng quy mô kinh doanh. Anh nghe nói việc mở rộng có thể bị ảnh hưởng bởi quy mô dân số và quy hoạch của địa phương. Anh không rõ quy mô dân số được định nghĩa và sử dụng trong các quy định pháp luật như thế nào để anh có thể lập kế hoạch phù hợp.”
Phát triển nhà ở
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Gia đình tôi đang muốn xây thêm tầng hoặc cải tạo lại căn nhà hiện tại để vừa mở rộng diện tích kinh doanh, vừa có thêm không gian sống. Tôi nghe nói có khái niệm 'phát triển nhà ở' nhưng không rõ việc này có liên quan gì đến các quy định pháp luật hay không, và liệu tôi có cần xin phép gì đặc biệt không?”
Định nghĩa và vai trò của Thử nghiệm viên
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kỹ sư thử nghiệm sản phẩm tại một trung tâm kiểm định ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi mới vào nghề nên còn bỡ ngỡ về các quy định pháp luật liên quan đến công việc của mình. Cụ thể, tôi muốn biết chính xác "Thử nghiệm viên" được định nghĩa như thế nào trong luật và vai trò của tôi có ý nghĩa pháp lý ra sao trong quá trình kiểm định sản phẩm?”
Quy định về việc táng người chết và xây dựng công trình liên quan
“Gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM có mảnh đất rộng muốn xây một khu lăng mộ riêng cho dòng họ. Tôi muốn hỏi việc xây dựng này có cần xin phép hay phải tuân thủ quy định gì về quy hoạch không? Liệu có được phép tự ý xây không, hay phải theo chuẩn nào đó ạ? Tôi là nông dân, không rành luật pháp.”
Dự án đầu tư tổng thể và quy định pháp luật liên quan
“Anh Hùng, giám đốc một công ty xây dựng ở Đà Nẵng, đang tham gia một dự án phát triển du lịch và hạ tầng ven biển kéo dài qua nhiều tỉnh miền Trung. Anh ấy không chắc liệu dự án này có được coi là 'Dự án đầu tư tổng thể' theo quy định pháp luật hay không và điều đó có ảnh hưởng gì đến quy trình thực hiện và phê duyệt dự án của công ty anh.”
Chu kỳ giao dịch trong mua bán điện trực tiếp
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Tràng Duệ, Hải Phòng. Công ty tôi đang tìm hiểu để tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp với một đơn vị phát điện năng lượng tái tạo. Tôi thấy trong dự thảo Nghị định có nhắc đến thuật ngữ 'chu kỳ giao dịch' là 30 phút. Tôi muốn hỏi 'chu kỳ giao dịch' này có ý nghĩa gì đối với hoạt động sản xuất và việc thanh toán tiền điện của công ty tôi?”
Sinh phẩm tương tự (Thuốc sinh học tương tự)
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM đang có kế hoạch nhập khẩu một loại thuốc sinh học tương tự từ nước ngoài. Chúng tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về định nghĩa và các quy định pháp lý liên quan đến loại sinh phẩm này để đảm bảo tuân thủ. Liệu có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không ạ?”
Giá trúng thầu trong hoạt động đấu thầu
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM vừa trúng thầu một dự án xây dựng nhỏ. Tôi là giám đốc công ty xây dựng, năm nay 40 tuổi. Chúng tôi nhận được thông báo về 'giá trúng thầu', nhưng tôi không rõ liệu đây có phải là con số cuối cùng chúng tôi sẽ nhận được không, hay còn phải thương thảo gì nữa không? Liệu giá này có thể thay đổi trong quá trình ký hợp đồng không?”
Quy định về Hóa chất mới và thủ tục đăng ký
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một xưởng sản xuất sơn ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, tôi có tìm hiểu và muốn nhập khẩu một loại dung môi mới từ nước ngoài để cải thiện chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, tôi không rõ loại dung môi này có được coi là **hóa chất mới** hay không và nếu có thì tôi cần làm những thủ tục gì để có thể sử dụng hợp pháp. Rất mong chuyên gia tư vấn giúp.”