Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Định nghĩa và phân loại xe thô sơ
“Chào luật sư, tôi là chị Hoa, bán rau ở chợ Long Biên, Hà Nội. Tôi hay dùng xe đạp thồ hàng hoặc xe kéo tay để chở rau từ ngoại thành vào. Gần đây thấy công an hay kiểm tra, tôi không rõ xe của tôi có được coi là phương tiện giao thông không và có bị cấm đi vào một số đường không. Luật sư giải thích giúp tôi với ạ.”
Vi phạm về phương tiện giao thông đường sắt tự tạo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, làm công nhân đường sắt ở TP.HCM. Gần đây, tôi thấy một vài người dân ở khu vực quận 9, gần đường ray cũ không còn sử dụng thường xuyên, tự chế tạo một chiếc xe nhỏ có động cơ rồi cho chạy trên đường ray để chở hàng hoặc đi lại. Tôi lo ngại việc này có thể gây nguy hiểm và không biết pháp luật có cho phép không, nếu vi phạm thì sẽ bị xử lý như thế nào?”
Quản lý công trình thiết yếu cảng hàng không
“Chào luật sư, công ty tôi đang triển khai dự án nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất. Chúng tôi đang vướng mắc trong việc xác định phạm vi và trách nhiệm quản lý các công trình thiết yếu của cảng hàng không để đảm bảo tuân thủ quy định và duy trì khai thác. Cụ thể, chúng tôi muốn biết liệu các công trình như đường giao thông nội cảng, hệ thống cấp điện, nước có được xem là công trình thiết yếu và ai sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng, bảo trì chúng theo quy định pháp luật hiện hành không?”
Đơn vị quản lý thu trong thanh toán điện tử giao thông đường bộ
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Hà Nội. Mấy nay nghe nói về việc thu phí tự động trên đường cao tốc, rồi có thuật ngữ 'đơn vị quản lý thu'. Tôi không rõ đơn vị này là ai, có quyền hạn gì và liệu doanh nghiệp của tôi có phải làm việc trực tiếp với họ không? Tôi lo lắng về các quy định mới này sẽ ảnh hưởng đến chi phí và hoạt động của công ty.”
Quy định về thời gian đi tàu của thuyền viên
“Tôi là thuyền viên làm việc cho một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi, tôi có chuyến đi tàu dài ngày và đã xuống tàu ở một cảng nước ngoài. Trên đường về sân bay để làm thủ tục hồi hương thì không may tôi bị tai nạn giao thông. Giờ tôi không biết liệu trường hợp này có được coi là xảy ra trong **thời gian đi tàu** để chủ tàu có trách nhiệm chi trả chi phí điều trị hay không?”
Dự án sử dụng vốn nhà nước và các quy định liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Công ty tôi đang xem xét đấu thầu một dự án cải tạo đường giao thông nông thôn ở ngoại thành. Tôi nghe nói dự án này có dùng vốn nhà nước nên quy định rất chặt chẽ. Tôi muốn hỏi làm sao để biết chính xác dự án đó có phải là "dự án sử dụng vốn nhà nước" không và các quy định liên quan có gì đặc biệt để công ty tôi chuẩn bị hồ sơ cho đúng?”
Đề xuất chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi
“Chào chuyên gia, tôi là giám đốc Sở Giao thông Vận tải ở một tỉnh miền núi. Tỉnh chúng tôi đang rất cần xây dựng một cây cầu mới để kết nối các xã vùng sâu, vùng xa, tạo điều kiện phát triển kinh tế. Tôi nghe nói có thể xin vốn ODA hoặc vốn vay ưu đãi nước ngoài. Vậy, theo Luật Đầu tư công 2024 mới, chúng tôi cần chuẩn bị một cái 'Đề xuất chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài' như thế nào để được cấp trên phê duyệt?”
Quy định pháp luật về Kho chứa nổi trong hoạt động dầu khí
“Tôi là Anh P.V.T, giám đốc một công ty thăm dò dầu khí nhỏ ở Vũng Tàu. Công ty tôi đang có kế hoạch triển khai một **kho chứa nổi** để thử nghiệm sơ chế dầu tại một mỏ mới gần bờ biển. Tôi lo lắng về các quy định pháp luật liên quan đến an toàn vận hành, đặc biệt là khi kho chứa này sẽ hoạt động gần khu vực có cả giao thông đường thủy nội địa và hàng hải. Tôi muốn biết liệu có những yêu cầu đặc biệt nào cần tuân thủ để đảm bảo hoạt động hợp pháp và an toàn không.”
Quy định về Công bố mở dữ liệu của cơ quan nhà nước
“Tôi là anh H.V.A, chủ một công ty công nghệ nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang muốn phát triển ứng dụng dựa trên dữ liệu giao thông công cộng do Sở Giao thông vận tải công bố. Tôi nghe nói có 'công bố mở' nhưng không rõ là văn bản gì và tôi cần tuân thủ những quy định nào để khai thác dữ liệu này một cách hợp pháp?”
Quy định về hành lý trong giao thông đường bộ
“Chị Hạnh, một tiểu thương ở Quận 10, TP.HCM, thường xuyên đi xe khách về quê ở Bến Tre để lấy hàng hóa. Chị đang băn khoăn không biết những kiện hàng lớn mà chị mang theo có được coi là 'hành lý' theo quy định pháp luật không và có bị hạn chế về kích thước, trọng lượng hay không.”
Xác định chết não và quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người
“Chào luật sư, gia đình tôi đang rất hoang mang. Con trai tôi, 22 tuổi, vừa bị tai nạn giao thông nghiêm trọng ở quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Các bác sĩ thông báo cháu đã "chết não" và có đề cập đến việc hiến tạng. Tôi không hiểu rõ "chết não" là gì theo pháp luật và liệu gia đình có quyền quyết định việc hiến tạng của cháu hay không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Nhà thầu trong nước trong dự án PPP
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Công ty tôi mới thành lập được 2 năm, chuyên về thi công hạ tầng giao thông. Sắp tới có một dự án PPP lớn ở tỉnh Đồng Nai mà tôi rất muốn tham gia. Tôi nghe nói dự án này ưu tiên nhà thầu trong nước, nhưng tôi không rõ tiêu chí cụ thể để được coi là "nhà thầu trong nước" là gì, và liệu công ty tôi có đủ điều kiện không?”
Lựa chọn nhà đầu tư trong dự án PPP
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng ở TP.HCM. Công ty tôi đang muốn tham gia vào các dự án đầu tư công theo hình thức PPP, đặc biệt là các dự án về hạ tầng giao thông. Tôi nghe nói về quy trình 'lựa chọn nhà đầu tư' nhưng không rõ cụ thể là gì và làm sao để công ty tôi có thể đáp ứng các tiêu chí để được chọn. Liệu có cơ hội nào cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ như chúng tôi không, hay chỉ dành cho các "ông lớn" thôi?”
Hoạt động và quản lý giao thông đường thủy nội địa
“Tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên vận chuyển nông sản bằng ghe từ Cần Thơ đi các tỉnh lân cận. Gần đây tôi thấy có nhiều quy định mới về việc khai thác các tuyến sông, rạch. Tôi muốn hỏi các tuyến đường sông, kênh, rạch mà tôi đang đi có được coi là đường thủy nội địa không và tôi cần lưu ý những gì để hoạt động kinh doanh của mình được an toàn và đúng pháp luật?”
Quy định về đoàn lai và bằng thuyền trưởng trong giao thông đường thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Cần Thơ, chuyên chở hàng hóa bằng đường thủy. Hiện tại, tôi đang có một đoàn lai với tổng trọng tải toàn phần khoảng 350 tấn. Tôi nghe nói có quy định về bằng thuyền trưởng cho từng loại đoàn lai, vậy với đoàn lai của tôi thì cần bằng hạng mấy? Sắp tới tôi muốn mở rộng lên khoảng 600 tấn thì có cần đổi bằng không?”
Hồ sơ mời quan tâm và hồ sơ mời sơ tuyển trong đấu thầu PPP
“Tôi là nhà thầu xây dựng ở Hà Nội, đang muốn tham gia một dự án PPP về hạ tầng giao thông. Bên mời thầu vừa yêu cầu chúng tôi nộp hồ sơ mời quan tâm và hồ sơ mời sơ tuyển. Tôi hơi băn khoăn không biết hai loại hồ sơ này có gì khác nhau và cần chuẩn bị những gì để đáp ứng yêu cầu. Liệu có quy định pháp luật nào hướng dẫn cụ thể về việc này không?”
Chế độ tử tuất và đối tượng thân nhân hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội
“Chào chuyên gia, chồng tôi vừa mất đột ngột tháng trước do tai nạn giao thông ở Đồng Nai. Anh ấy làm công nhân ở khu công nghiệp Biên Hòa và có đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ. Giờ tôi và hai con nhỏ (một cháu 5 tuổi, một cháu 8 tuổi) có được hưởng chế độ tử tuất từ bảo hiểm xã hội của chồng không? Tôi muốn biết liệu chúng tôi có được coi là **thân nhân** theo quy định để nhận trợ cấp không ạ?”
Quy định về chốt gác an toàn giao thông đường sắt
“Gia đình tôi sống ở gần một lối đi tự mở qua đường sắt tại quận Thủ Đức, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có một số tai nạn nhỏ xảy ra do người dân không chú ý tàu đến. Tôi nghe nói có quy định về 'chốt gác' ở những điểm nguy hiểm. Vậy cơ quan nào có trách nhiệm thiết lập và vận hành chốt gác này để đảm bảo an toàn cho bà con chúng tôi?”
Hành lý trong giao thông đường bộ
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.H, làm nghề tài xế xe khách tuyến Hà Nội - Thanh Hóa. Vừa rồi có khách gửi tôi một thùng hàng lớn, họ bảo là 'hành lý' nhưng tôi thấy nó cồng kềnh quá. Tôi không biết liệu có đúng là hành lý không và nếu có vấn đề gì thì trách nhiệm của tôi thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Khái niệm Bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng kế hoạch của một Ban quản lý dự án ở tỉnh Đồng Nai. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ cho một dự án giao thông trọng điểm của tỉnh. Tôi đang băn khoăn không biết Ban quản lý của chúng tôi có được coi là 'cơ quan địa phương' theo quy định về kế hoạch đầu tư công hay không, vì có vẻ như chỉ các sở, ban ngành cấp tỉnh mới được gọi như vậy. Nếu không phải, vậy những đơn vị nào mới thực sự thuộc nhóm 'Bộ, cơ quan trung ương và địa phương' trong bối cảnh này để nhận kế hoạch đầu tư công từ Thủ tướng Chính phủ?”
Phân cấp quản lý nhà nước về đầu tư công
“Chị H.T.L, cán bộ quản lý dự án tại Huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh, đang phụ trách một dự án hạ tầng giao thông trọng điểm. Chị đang rất băn khoăn không biết ở cấp huyện thì ai có thẩm quyền quyết định phê duyệt các giai đoạn của dự án, đặc biệt là việc phân bổ vốn và điều chỉnh dự án. Chị muốn biết làm sao để xác định rõ ràng quyền hạn và trách nhiệm của từng cấp để tránh sai sót và chậm trễ.”
Niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt nhập khẩu
“Anh N.V.T, giám đốc một công ty chuyên nhập khẩu thiết bị đường sắt tại Hà Nội, đang có kế hoạch nhập khẩu một số đầu máy và toa xe đã qua sử dụng từ Nhật Bản. Anh T. băn khoăn không biết liệu có quy định nào về tuổi của các phương tiện này khi nhập khẩu vào Việt Nam hay không, vì anh nghe nói có khái niệm "niên hạn sử dụng" cho phương tiện đường sắt. Anh muốn biết liệu các phương tiện anh định nhập có bị giới hạn về thời gian đã sử dụng trước đó không.”
Quy định về Người vận tải trong giao thông đường thủy nội địa
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Cần Thơ. Công ty tôi có vài chiếc ghe, tàu nhỏ chuyên chở hàng hóa nông sản đi các tỉnh miền Tây, đôi khi cũng chở thêm vài người đi cùng. Tôi đang băn khoăn không biết liệu doanh nghiệp của tôi có được xem là 'người vận tải' theo quy định pháp luật không và nếu có thì tôi phải chịu những trách nhiệm gì. Gần đây thấy có nhiều đoàn kiểm tra nên tôi hơi lo lắng.”
Quy định pháp luật về phương tiện giao thông thô sơ đường bộ
“Chào luật sư, tôi là tài xế xích lô ở khu phố cổ Hà Nội. Gần đây tôi nghe nói có nhiều quy định mới về giao thông, tôi không rõ là chiếc xích lô của tôi có được coi là 'phương tiện giao thông thô sơ đường bộ' không và tôi có phải tuân thủ những quy định gì đặc biệt không? Tôi lo lắng không biết có vi phạm gì mà không hay.”