Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn và quyền lợi của nạn nhân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Vĩnh Linh, Quảng Trị. Vùng đất nhà tôi mới được rà phá bom mìn xong, giờ canh tác cũng yên tâm hơn. Nhưng mẹ tôi ngày xưa không may bị tai nạn bom mìn, giờ sức khỏe yếu đi nhiều, chi phí khám chữa bệnh tốn kém quá. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ cho nạn nhân bom mìn, không biết mẹ tôi có được hưởng gì không, và những hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn này bao gồm những gì để tôi tìm hiểu thêm?”
Điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nem chua nhỏ ở Biên Hòa, Đồng Nai. Dạo gần đây, tôi nghe nói nhiều về các quy định an toàn thực phẩm nhưng không biết chính xác "điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm" là gì và xưởng của tôi cần phải đáp ứng những gì để sản xuất hợp pháp. Tôi sợ lỡ vi phạm thì bị phạt hoặc phải đóng cửa xưởng.”
Hiểu định nghĩa 'Người chơi' và văn bản pháp luật liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một quán internet nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh, đang có ý định mở thêm khu vực trò chơi điện tử có thưởng để thu hút khách. Tôi có tìm hiểu về định nghĩa 'Người chơi' và thấy nó được quy định là 'các cá nhân thuộc đối tượng được phép chơi các loại hình trò chơi điện tử có thưởng tại Điểm kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng quy định tại Điều 9 của Nghị định này'. Tuy nhiên, văn bản tôi tìm được lại là Thông tư số 163/2006/NĐ-CP sửa đổi Thông tư số 226/2010/TT-BTC, mà đây lại là 'Thông tư' chứ không phải 'Nghị định'. Vậy tôi phải tìm 'Điều 9 của Nghị định này' ở đâu để biết chính xác ai là 'Người chơi' hợp lệ?”
Hoạt động và quản lý giao thông đường thủy nội địa
“Tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên vận chuyển nông sản bằng ghe từ Cần Thơ đi các tỉnh lân cận. Gần đây tôi thấy có nhiều quy định mới về việc khai thác các tuyến sông, rạch. Tôi muốn hỏi các tuyến đường sông, kênh, rạch mà tôi đang đi có được coi là đường thủy nội địa không và tôi cần lưu ý những gì để hoạt động kinh doanh của mình được an toàn và đúng pháp luật?”
Giám sát thông tin số và quyền riêng tư
“Chào luật sư, tôi là một lập trình viên ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi thấy có nhiều tin tức về việc thông tin cá nhân bị thu thập, giám sát trên mạng. Tôi muốn hỏi liệu **thông tin số** của tôi có bị ai đó theo dõi một cách hợp pháp không, và tôi có quyền gì để bảo vệ nó không? Tôi lo lắng về các dữ liệu tôi tạo ra hàng ngày trên máy tính và điện thoại.”
Bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Chú Ba ở Cần Thơ làm nghề buôn bán nông sản. Chú kể, vừa rồi có cán bộ kiểm tra thị trường đến kho hàng của chú, họ thu giữ một số mặt hàng mà không có biên bản hay quyết định nào cả, chỉ nói là 'vi phạm'. Chú muốn hỏi, nếu cán bộ làm sai quy định thì chú có thể làm gì để đòi lại công bằng và bồi thường thiệt hại không?”
Niêm phong, mở niêm phong vật chứng trong tố tụng hình sự
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng điện thoại ở Quận 1, TP.HCM. Vừa rồi cửa hàng tôi bị trộm đột nhập, mất nhiều tài sản. Công an đã đến khám nghiệm hiện trường và thu giữ một số vật chứng như camera an ninh, dấu vân tay trên cửa. Tôi thấy họ có niêm phong mấy cái hộp đựng vật chứng đó. Tôi thắc mắc là ai là người có quyền thực hiện việc niêm phong, mở niêm phong những vật chứng này? Liệu tôi có được biết hay tham gia vào quá trình đó không?”
Quy định về Vành đai an toàn kho
“Chào chuyên gia, tôi là Ông Tám, một nông dân ở Đồng Nai. Tôi đang muốn xây thêm chuồng trại chăn nuôi sát ranh đất nhà mình để mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, tôi nghe nói khu vực đó gần một kho đạn quân sự cũ và có "giới hạn ngoài của Vành đai an toàn kho" gì đó. Tôi không biết liệu tôi có được xây dựng không và cần phải làm gì để tránh vi phạm pháp luật?”
Khai thác và sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử
“Tôi là chủ một công ty khởi nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Chúng tôi đang tính chuyển sang dùng hợp đồng lao động điện tử để tiết kiệm giấy tờ và thời gian. Tôi muốn hỏi, việc chúng tôi truy cập, tải dữ liệu hợp đồng lên hệ thống, rồi dùng các chức năng quản lý nhân sự trên đó có được gọi là 'khai thác, sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử' theo quy định mới không? Liệu có cần lưu ý gì đặc biệt không?”
Giá dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện
“Tôi là quản lý vận hành tại một nhà máy điện ở tỉnh Đồng Nai. Gần đây, chúng tôi thấy có khoản phí 'giá dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện' trong các hóa đơn. Tôi muốn biết chính xác khoản phí này là gì, ai quy định và nhà máy của chúng tôi có quyền lợi hay nghĩa vụ gì liên quan đến nó không?”
Quy định về đoàn lai và bằng thuyền trưởng trong giao thông đường thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Cần Thơ, chuyên chở hàng hóa bằng đường thủy. Hiện tại, tôi đang có một đoàn lai với tổng trọng tải toàn phần khoảng 350 tấn. Tôi nghe nói có quy định về bằng thuyền trưởng cho từng loại đoàn lai, vậy với đoàn lai của tôi thì cần bằng hạng mấy? Sắp tới tôi muốn mở rộng lên khoảng 600 tấn thì có cần đổi bằng không?”
Vai trò của Bộ, ngành, địa phương trong đầu tư công
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây tôi thấy nhiều dự án hạ tầng công cộng được triển khai ở địa phương. Tôi muốn tìm hiểu xem 'địa phương' ở đây cụ thể là cơ quan nào và làm sao để doanh nghiệp tôi có thể tham gia vào các dự án đầu tư công này, đặc biệt là khi nghe nói 'Bộ, ngành và địa phương' được giao kế hoạch đầu tư công?”
Quy định về người đang chấp hành án phạt tù và phương tiện vận chuyển
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, chủ một công ty vận tải nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi có cơ hội đấu thầu một hợp đồng vận chuyển **phạm nhân** cho một trại giam gần đó. Tôi muốn hỏi liệu có quy định cụ thể nào về việc xác định ai là **phạm nhân** và loại xe nào được phép sử dụng để vận chuyển họ không, vì tôi lo lắng về các yêu cầu đặc biệt của loại hình vận tải này và các chi phí liên quan.”
Vai trò và trách nhiệm của Người đại diện Văn phòng Tổ chức phi chính phủ nước ngoài
“Tôi là anh Hùng, vừa được bổ nhiệm làm Trưởng Văn phòng đại diện của một tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại TP. Hồ Chí Minh. Trước đây người tiền nhiệm là người nước ngoài, giờ tôi là người Việt Nam. Tôi muốn hỏi về trách nhiệm pháp lý của tôi với tư cách là Người đại diện và những hoạt động nào bị cấm đối với văn phòng của tôi theo quy định của pháp luật Việt Nam?”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học và công nghệ
“Chị M. là chủ một startup công nghệ ở TP.HCM, đang tìm kiếm thông tin về các nghiên cứu mới nhất để phát triển sản phẩm. Chị nghe nói có "Cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học và công nghệ" nhưng không biết nó chứa những gì, có thể truy cập được không và làm sao để khai thác hiệu quả cho công việc của mình. Chị muốn biết liệu thông tin trong đó có đáng tin cậy không.”
Duy trì mức sinh thay thế
“Chào luật sư, tôi là cán bộ dân số ở phường An Bình, quận 10, TP.HCM. Gần đây, chúng tôi đang triển khai các chương trình vận động nhằm duy trì **mức sinh thay thế** theo chủ trương của thành phố. Tôi muốn hiểu rõ hơn về khái niệm này và các quy định pháp luật liên quan để có thể tư vấn chính xác cho người dân và xây dựng kế hoạch hiệu quả hơn. Đặc biệt, tôi muốn biết liệu có luật nào quy định cụ thể về việc duy trì mức sinh này không, và làm thế nào để áp dụng các quy định này vào thực tiễn công việc của tôi?”
Xử lý thông tin nội bộ trong công ty niêm yết
“Tôi là nhân viên kế toán ở một công ty niêm yết trên sàn chứng khoán tại Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, tôi tình cờ đọc được một email nội bộ về việc công ty sắp công bố lợi nhuận quý thấp hơn dự kiến rất nhiều. Tôi lo lắng không biết thông tin này có phải là **thông tin nội bộ** mà tôi không được tiết lộ hay không, và nếu tôi lỡ nói ra cho bạn bè thì có bị phạt gì không?”
Quy định về người sử dụng trái phép chất ma túy
“Chào luật sư, em có một người bạn ở Hà Nội. Gần đây bạn ấy có vẻ sa sút và em nghi ngờ bạn ấy có sử dụng ma túy. Em muốn biết, theo pháp luật Việt Nam, thế nào thì được coi là **người sử dụng trái phép chất ma túy** và nếu bị phát hiện thì quy trình xác định sẽ diễn ra như thế nào ạ? Em lo cho tương lai của bạn ấy quá.”
Hợp tác với tổ chức quốc tế trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử
“Tôi là anh Hùng, một nhà nghiên cứu tại Viện Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân ở Hà Nội. Viện chúng tôi đang có kế hoạch hợp tác với một tổ chức quốc tế chuyên về năng lượng nguyên tử để triển khai dự án nghiên cứu ứng dụng công nghệ bức xạ trong y tế tại Việt Nam. Tôi muốn hỏi là liệu tổ chức quốc tế này có được công nhận và hoạt động theo quy định pháp luật Việt Nam không, và có những quy định nào liên quan đến việc hợp tác với họ?”
Nhuận bút khuyến khích trong lĩnh vực nghệ thuật
“Chào chuyên gia, tôi là chị Mai, một tác giả truyện tranh thiếu nhi ở Hà Nội. Gần đây tôi có hợp tác với một nhà xuất bản để ra mắt bộ truyện mới. Tôi nghe nói có khoản 'nhuận bút khuyến khích' cho tác phẩm thiếu nhi nhưng không rõ điều kiện và cách thức nhận như thế nào. Liệu tác phẩm của tôi có đủ điều kiện không?”
Hệ thống mật mã không đối xứng và vai trò trong chữ ký số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi phải dùng chữ ký số để nộp thuế online và đăng ký kinh doanh và nghe nói về 'khóa bí mật', 'khóa công khai' gì đó nhưng không hiểu rõ lắm. Tại sao chữ ký số lại an toàn và được pháp luật công nhận như vậy? Liệu có rủi ro gì không khi sử dụng hệ thống này?”
Dịch vụ bưu chính công ích và vai trò của Nhà nước
“Chị Hạnh, một người bán khô cá qua mạng ở Cà Mau, đang rất băn khoăn. Chị thấy cước phí gửi hàng hóa đến các huyện đảo hay vùng sâu vùng xa qua bưu điện thường rẻ hơn nhiều so với các dịch vụ chuyển phát tư nhân. Chị muốn biết liệu chất lượng dịch vụ có đảm bảo không và nếu có sự cố thì chị có thể khiếu nại ở đâu để được giải quyết.”
Ưu đãi và Hỗ trợ cho Doanh nghiệp Phát triển Công nghệ cao
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, đang là founder một startup ở Hà Nội chuyên phát triển các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng trong nông nghiệp thông minh. Sản phẩm của chúng tôi giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và tăng năng suất cây trồng. Tôi muốn hỏi liệu dự án của mình có được coi là 'công nghệ cao' theo quy định pháp luật Việt Nam không và có cơ hội nhận được các chính sách hỗ trợ nào không? Tôi đang rất cần nguồn lực để phát triển.”
Nghi lễ đối ngoại cho các sự kiện kỷ niệm
“Tôi là cán bộ văn phòng Sở Ngoại vụ TP.HCM. Sắp tới, thành phố có kế hoạch tổ chức kỷ niệm 10 năm (năm tròn) thiết lập quan hệ ngoại giao với một thành phố của Nhật Bản, và cũng có một sự kiện kỷ niệm 7 năm (năm khác) hợp tác hữu nghị với một tỉnh của Hàn Quốc. Tôi đang băn khoăn không biết theo Nghị định 18/2022/NĐ-CP, liệu các nghi lễ đối ngoại cho hai sự kiện này có khác nhau về quy mô, cách thức tổ chức hay không, đặc biệt là khi một bên là 'năm tròn' và một bên là 'năm khác'?”