Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Thi hành án tử hình và các trường hợp không thi hành
“Chị H.T.L ở TP.HCM, một người nội trợ 30-35 tuổi, có người thân bị kết án tử hình. Chị ấy đang lo lắng vì người thân đó vừa phát hiện có thai. Chị muốn biết liệu án tử hình có còn được thi hành trong trường hợp này không?”
Quy định pháp luật về khai thác nước dưới đất
“Chào chuyên gia, tôi là Anh T.V.K, chủ một xưởng sản xuất nước đá nhỏ ở TP. Thủ Đức, TP.HCM. Tôi đang có ý định khoan thêm một giếng để lấy nước phục vụ sản xuất. Tôi có nghe nói rằng nước dưới đất không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Tài nguyên nước 2012. Vậy có phải tôi không cần phải xin phép hay tuân thủ quy định gì khi khai thác nước dưới đất không? Tôi hơi băn khoăn vì thấy có chỗ lại nói phải quản lý tổng hợp cả nước mặt và nước dưới đất.”
Bảo đảm dự thầu trong dự án đầu tư PPP
“Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM, đang tìm hiểu để tham gia đấu thầu một dự án hạ tầng nông thôn theo hình thức PPP. Anh nghe nói phải nộp khoản bảo đảm dự thầu khá lớn và đang lo lắng về chi phí này. Anh muốn biết liệu tất cả các dự án PPP đều yêu cầu bảo đảm dự thầu hay có trường hợp nào được miễn không?”
Trách nhiệm khi sử dụng nền tảng bên thứ ba gửi thông điệp dữ liệu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công online ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có sử dụng một nền tảng bên thứ ba để tự động gửi xác nhận đơn hàng và hóa đơn điện tử cho khách. Có khách hàng nói họ không nhận được xác nhận, nhưng nền tảng báo đã gửi thành công. Tôi không biết mình có phải chịu trách nhiệm nếu nền tảng đó gặp lỗi không, hay nền tảng đó có phải là 'người trung gian' theo luật không? Tôi lo lắng về nghĩa vụ của mình khi giao dịch điện tử qua bên thứ ba như vậy.”
Miễn trách nhiệm hình sự do sự kiện bất ngờ
“Anh Hùng, tài xế xe tải ở Quận 1, TP.HCM, đang chở hàng thì bất ngờ có một người đi xe máy lao ra từ ngõ khuất. Anh Hùng đã cố gắng phanh nhưng vẫn va chạm, gây thương tích cho người đó. Anh rất lo lắng không biết mình có phải chịu trách nhiệm hình sự không vì anh cho rằng mình không thể lường trước được tình huống này.”
Bán lẻ trái phiếu Chính phủ và các loại trái phiếu khác
“Chị H.T.L ở Quận 1, TP.HCM, chủ cửa hàng tạp hóa, đang có một khoản tiền nhàn rỗi và muốn tìm hiểu về việc đầu tư trái phiếu. Chị nghe nói có hình thức "bán lẻ trái phiếu" và muốn biết liệu chị có thể mua trực tiếp từ Nhà nước không, hay phải qua ngân hàng? Chị muốn hiểu rõ hơn về quy định này để có thể đầu tư an toàn và hiệu quả.”
Khái niệm và quyền của hộ gia đình sử dụng đất
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM có một mảnh đất nông nghiệp được cấp sổ đỏ từ năm 1995 đứng tên 'Hộ ông Nguyễn Văn A'. Hiện tại, bố tôi (ông A) đã mất, các anh chị em tôi đều đã lập gia đình và sống riêng. Giờ chúng tôi muốn bán đất nhưng không biết ai là thành viên của hộ gia đình sử dụng đất để ký giấy tờ. Liệu các con của tôi, hay các cháu của bố tôi có được tính vào hộ gia đình không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Giá trị pháp lý của chữ ký số nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, chủ một công ty xuất nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, đối tác nước ngoài của tôi thường dùng chữ ký số để ký hợp đồng. Tôi không rõ là chữ ký số của họ có giá trị pháp lý ở Việt Nam không, và nếu có thì cần lưu ý gì để đảm bảo an toàn pháp lý cho công ty tôi?”
Cụm công trình văn học, nghệ thuật trong xét tặng giải thưởng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà văn ở Quận 3, TP.HCM. Tôi có một tập truyện ngắn và một tiểu thuyết đều cùng chủ đề về cuộc sống người dân miền Tây, đã xuất bản trong 5 năm gần đây. Tôi đang định làm hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Không biết liệu tôi có thể gộp cả tập truyện ngắn và tiểu thuyết này lại thành một "cụm công trình văn học, nghệ thuật" để xét giải không? Hay tôi phải chọn một trong hai?”
Hành nghề dược và điều kiện kinh doanh thuốc
“Chị Lan, một dược sĩ ở Quận 1, TP.HCM, muốn mở nhà thuốc riêng nhưng không biết cần những giấy tờ và điều kiện gì để có thể chính thức hành nghề dược và kinh doanh thuốc. Chị nghe nói phải có chứng chỉ gì đó, không rõ có đúng không và thủ tục ra sao.”
Quy định về việc Nhà nước thu hồi đất và xác định giá trị bồi thường
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM có miếng đất nông nghiệp được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất từ năm 2005. Nay có thông báo Nhà nước sẽ thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi muốn hỏi là khi Nhà nước thu hồi đất, tiền bồi thường cho gia đình tôi sẽ được tính như thế nào, đặc biệt là khoản tiền sử dụng đất mà gia đình tôi đã nộp trước đây có được xem xét không?”
Trụ sở của người nộp thuế và nghĩa vụ liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi nghe nói về việc cơ quan thuế sẽ kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế. Tôi đang băn khoăn không biết **trụ sở của người nộp thuế** được hiểu là gì và tôi cần chuẩn bị những gì nếu bị kiểm tra. Quán cà phê của tôi có phải là trụ sở không? Nếu tôi có kho chứa đồ thì sao?”
Đấu giá biển số xe và quy định liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là anh T.V.K, ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Tôi nghe nói sắp tới có thể đấu giá biển số xe đẹp. Tôi đang muốn mua một biển số để gắn cho chiếc xe mới của mình nhưng không rõ biển số xe có được coi là tài sản để đấu giá không, và nếu có thì cần lưu ý gì về quy trình này? Tôi làm nghề kinh doanh tự do.”
Lựa chọn nhà đầu tư trong dự án PPP
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Quận 7, TP.HCM chuyên về xây dựng hạ tầng. Chúng tôi đang rất quan tâm đến các dự án PPP của thành phố. Tôi thắc mắc không biết quy trình **lựa chọn nhà đầu tư** cho các dự án này diễn ra như thế nào? Có đảm bảo công bằng, minh bạch không, và tiêu chí đánh giá là gì để công ty chúng tôi có cơ hội tham gia? Cảm ơn chuyên gia.”
Ứng dụng định danh quốc gia và thủ tục khai thác thông tin cá nhân
“Anh Hùng, một kỹ sư IT ở TP.HCM, đang muốn tìm hiểu cách vợ anh, chị Lan, có thể khai thác thông tin cá nhân của mình trong Cơ sở dữ liệu căn cước để bổ sung hồ sơ xin việc làm online. Chị Lan đang dùng Ứng dụng định danh quốc gia và muốn biết liệu có thể làm việc này trực tiếp qua ứng dụng không, thay vì phải ra công an phường.”
Định nghĩa và quyền lợi của Người bệnh theo quy định pháp luật
“Tôi là một cựu chiến binh, hiện đang sinh sống tại Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có đến khám sức khỏe định kỳ tại một bệnh xá thuộc Công an nhân dân. Tôi muốn hỏi liệu tôi có được coi là 'người bệnh' theo quy định pháp luật để được hưởng các quyền lợi và chính sách hỗ trợ không, hay chỉ những người nhập viện điều trị mới được coi là 'người bệnh'?”
Thử nghiệm trong hoạt động đo lường
“Chị H. có một cửa hàng tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Chị dùng cân điện tử để bán hàng. Gần đây có đoàn kiểm tra đến và yêu cầu chị phải có giấy tờ liên quan đến việc "thử nghiệm" cân. Chị không hiểu "thử nghiệm" là gì và khác gì với "kiểm định" mà chị vẫn làm định kỳ. Chị có cần phải làm thử nghiệm cho cân của mình không?”
Quy định về năng lực tân trang và nhập khẩu hàng hóa tân trang
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên nhập khẩu điện thoại di động. Hiện tại, chúng tôi đang tìm hiểu để nhập khẩu một lô hàng điện thoại tân trang từ đối tác ở Châu Âu theo Hiệp định EVFTA. Tôi nghe nói có quy định về 'năng lực tân trang' nhưng không rõ cụ thể là gì, và làm sao để biết đối tác của tôi có đáp ứng được không? Hàng hóa của tôi cần những điều kiện gì để được nhập khẩu?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và chính sách hỗ trợ
“Tôi là con gái của một cụ bà 80 tuổi ở TP.HCM. Mẹ tôi trước đây rất năng động, hay tham gia hội phụ nữ, nhưng giờ bà yếu đi, ít ra ngoài. Tôi muốn tìm hiểu xem có chính sách nào của nhà nước để hỗ trợ người cao tuổi như mẹ tôi duy trì các hoạt động xã hội, không bị cô lập không ạ? Tôi lo mẹ bị trầm cảm vì ít giao tiếp.”
Thi hành hình phạt cấm kinh doanh đối với pháp nhân thương mại
“Chị Hạnh, chủ một công ty chế biến thực phẩm ở Quận 1, TP.HCM, đang rất lo lắng. Công ty chị vừa bị Tòa án tuyên phạt cấm kinh doanh trong lĩnh vực thực phẩm chức năng do vi phạm quy định an toàn vệ sinh. Chị không rõ hình phạt này sẽ được thi hành như thế nào và công ty chị phải làm gì để tuân thủ?”
Hoạt động can thiệp thị trường của Ngân hàng Nhà nước
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tỷ giá ngoại tệ biến động mạnh quá, làm ảnh hưởng lớn đến chi phí nhập hàng của tôi. Tôi nghe nói Ngân hàng Nhà nước có thể 'can thiệp thị trường' để ổn định tỷ giá. Không biết họ làm thế nào và có đúng là họ có quyền đó không? Việc này có giúp ổn định giá vàng không, vì tôi cũng có đầu tư vàng để giữ tài sản?”
Phòng tránh và nhận diện hành vi rửa tiền
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, có một khách hàng thường xuyên thanh toán bằng tiền mặt với số lượng lớn, rồi lại yêu cầu chuyển khoản ngược lại vào tài khoản của người khác với lý do 'giúp bạn bè'. Tôi thấy hơi bất an vì số tiền lớn và cách giao dịch lạ. Liệu đây có phải là dấu hiệu của **rửa tiền** không? Tôi phải làm gì để bảo vệ quán của mình và tránh vướng vào rắc rối pháp lý?”
Xác định thời gian hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 65 tuổi, ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi đã gắn bó với nghề đờn ca tài tử từ khi còn rất trẻ, khoảng 18 tuổi. Giờ tôi muốn làm hồ sơ xét tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú nhưng không rõ thời gian hoạt động của tôi được tính như thế nào, có phải tính từ lúc tôi bắt đầu học nghề không, hay chỉ tính từ khi tôi chính thức truyền dạy?”
Quy định về Tổ chức tín dụng nước ngoài
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang tìm hiểu các lựa chọn vay vốn và thấy có một số ngân hàng nước ngoài hoạt động ở đây. Tôi không rõ là các ngân hàng này có được xem là 'tổ chức tín dụng nước ngoài' theo luật Việt Nam không, và liệu việc vay vốn từ họ có khác gì so với ngân hàng trong nước không? Mong được tư vấn ạ.”