Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Định nghĩa và vai trò của Người đứng đầu trong cơ quan nhà nước
“Chị Hằng ở quận Đống Đa, Hà Nội, là viên chức tại một đơn vị sự nghiệp công lập. Chị đang thắc mắc không biết **người đứng đầu** cơ quan mình được hiểu chính xác là ai theo quy định pháp luật, và liệu người đó có toàn quyền trong việc đánh giá, phân loại viên chức hàng năm hay không. Chị nghe nói có Nghị định mới về việc này nhưng chưa rõ.”
Chính sách học phí và quản lý giá dịch vụ giáo dục
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, một kế toán ở quận Đống Đa, Hà Nội. Con trai tôi sắp vào đại học và tôi đang rất lo lắng về mức học phí. Tôi có nghe nói Chính phủ vừa ban hành Nghị định 238/2025/NĐ-CP về học phí. Luật sư cho tôi hỏi theo Nghị định này thì học phí sẽ được quy định như thế nào, đặc biệt là đối với các trường công lập, và liệu có chính sách hỗ trợ nào không?”
Can thiệp bất hợp pháp vào tàu bay và biện pháp xử lý
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.H, một phi công đang làm việc tại sân bay Tân Sơn Nhất, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi có nghe về Nghị định 139/2024/NĐ-CP liên quan đến việc xử lý tàu bay vi phạm. Tôi đặc biệt quan tâm đến trường hợp 'can thiệp bất hợp pháp vào tàu bay đang bay, uy hiếp đến an toàn bay'. Nếu máy bay của tôi đang bay trong vùng trời Việt Nam mà gặp phải tình huống này, thì theo quy định mới, liệu có bị ép hạ cánh không? Và cụ thể, hành vi nào sẽ được coi là 'can thiệp bất hợp pháp' để dẫn đến biện pháp cứng rắn như vậy?”
Tổng công trình sư Hệ thống trong phát triển khoa học, công nghệ quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng nhóm phát triển phần mềm tại một tập đoàn công nghệ lớn ở TP.HCM. Gần đây, tôi có nghe nói về vị trí 'Tổng công trình sư Hệ thống' theo Nghị định mới của Chính phủ. Tôi đang phụ trách một dự án chuyển đổi số quy mô lớn cho doanh nghiệp và rất quan tâm đến các chính sách phát triển công nghệ quốc gia. Vậy vị trí này cụ thể là gì, và liệu những người như tôi có cơ hội được tuyển chọn không? Tôi muốn hiểu rõ hơn về vai trò và các tiêu chí liên quan.”
Quy định về Bao bì trực tiếp cho sản phẩm sinh phẩm chẩn đoán in-vitro
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Quận Đống Đa, Hà Nội, chuyên nhập khẩu các bộ kit sinh phẩm chẩn đoán in-vitro. Gần đây, tôi nghe nói có Nghị định mới 37/2026/NĐ-CP về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và cũng có quy định về 'bao bì trực tiếp'. Tôi không rõ 'bao bì trực tiếp' cho sản phẩm của mình được hiểu như thế nào và có cần lưu ý gì đặc biệt về chất liệu hay quy cách đóng gói không, nhất là khi sản phẩm của tôi là sinh phẩm chẩn đoán?”
Tàng trữ hóa chất Bảng theo Nghị định 33/2024/NĐ-CP
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty sản xuất sơn ở Khu công nghiệp Hòa Khánh, Đà Nẵng. Công ty tôi có nhập một số hóa chất mà gần đây tôi nghe nói là 'hóa chất Bảng' theo quy định mới. Tôi đang lo lắng không biết việc mình lưu giữ các hóa chất này trong kho có bị coi là 'tàng trữ' và có cần phải tuân thủ quy định gì đặc biệt không? Tôi muốn biết rõ định nghĩa và trách nhiệm của công ty tôi.”
Quy định về thương mại nhà nước trong nhập khẩu sản phẩm thuốc lá
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, chủ một cửa hàng tiện lợi ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang tìm hiểu về quy định nhập khẩu thuốc lá chính ngạch để có thể kinh doanh thêm mặt hàng này. Tôi nghe nói có cơ chế 'thương mại nhà nước' trong nhập khẩu thuốc lá và không rõ liệu cửa hàng của tôi có thể tham gia trực tiếp hay cần phải qua một đơn vị được chỉ định. Tôi muốn biết liệu Nghị định 08/2018/NĐ-CP có liên quan đến việc này không và tôi cần tìm hiểu ở đâu để rõ hơn về cơ chế này?”
Đối tượng nhận viện trợ của Việt Nam theo Nghị định 305/2025/NĐ-CP
“Chị H.T.L, cán bộ đối ngoại của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lào Cai, đang băn khoăn về Nghị định 305/2025/NĐ-CP mới ban hành. Tỉnh Lào Cai thường có các chương trình hợp tác với các tỉnh biên giới của Trung Quốc. Chị muốn biết liệu một cơ quan cấp tỉnh của Trung Quốc có được xem là "Bên tiếp nhận viện trợ" theo quy định mới này không, và nếu có thì viện trợ có thể được thực hiện dưới những hình thức nào?”
Công ước STCW và quy định đào tạo, cấp chứng chỉ thuyền viên
“Anh N.V.T, chủ một trung tâm đào tạo thuyền viên nhỏ ở Hải Phòng, đang tìm hiểu về các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động của mình. Anh nghe nói nhiều về 'Công ước STCW' và Nghị định 69/2022/NĐ-CP. Anh T. muốn biết liệu trung tâm của anh có thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Nghị định này không, và 'Công ước STCW' có ý nghĩa gì đối với việc cấp chứng chỉ cho thuyền viên sau khi đào tạo.”
Định nghĩa Cộng đồng dân cư trong xét tặng danh hiệu Nghệ nhân
“Tôi là trưởng thôn ở xã Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Làng tôi có nhiều người dân tộc Mông, trong đó có một nghệ nhân thổi khèn rất giỏi, đã truyền dạy cho nhiều thế hệ. Chúng tôi muốn làm hồ sơ đề cử ông ấy xét tặng danh hiệu 'Nghệ nhân ưu tú' theo Nghị định 93/2023/NĐ-CP. Tuy nhiên, tôi băn khoăn không biết làng tôi có được xem là 'cộng đồng dân cư' theo quy định của Nghị định này để tham gia vào quá trình đề cử hay không? Mong luật sư giải đáp.”
Cộng đồng dân cư theo Nghị định 93/2023/NĐ-CP
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một nghệ nhân làm nón lá ở Huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Tôi nghe nói có Nghị định mới về xét tặng danh hiệu nghệ nhân, trong đó có nhắc đến 'cộng đồng dân cư'. Tôi muốn biết 'cộng đồng dân cư' được hiểu là gì để xem liệu những người cùng làng, cùng xã với tôi có được coi là một cộng đồng để cùng tham gia vào các hoạt động bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể không?”
Vai trò của Ngân hàng hợp tác trong dịch vụ tiền di động
“Chào luật sư, công ty startup của tôi ở Hà Nội đang phát triển một ứng dụng thanh toán di động mới. Chúng tôi muốn mở rộng ra cả các giao dịch quốc tế. Tôi đang thắc mắc về khái niệm 'Ngân hàng hợp tác' mà Nghị định 368/2025/NĐ-CP có nhắc đến. Vậy Ngân hàng hợp tác đóng vai trò gì và chúng tôi cần lưu ý gì khi hợp tác với họ để cung cấp dịch vụ tiền di động, đặc biệt là các giao dịch xuyên biên giới?”
Cơ quan cử đi học và trách nhiệm liên quan theo Nghị định 86/2021/NĐ-CP
“Chào chuyên gia, tôi là viên chức ở Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng. Tôi đang có ý định nộp hồ sơ xin học bổng thạc sĩ ở nước ngoài do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý. Tôi không rõ liệu Sở Xây dựng có phải là 'cơ quan cử đi học' của tôi không, và nếu đúng thì họ có những trách nhiệm cụ thể nào trong quá trình này?”
Tiềm lực phòng thủ quân khu
“Ông T.V.K, một chủ doanh nghiệp logistics ở Lào Cai, vừa nghe tin về việc triển khai các nghị định mới về phòng thủ quân khu. Ông đang băn khoăn không biết **tiềm lực phòng thủ quân khu** bao gồm những gì và doanh nghiệp của ông có vai trò như thế nào trong đó, đặc biệt là khi Lào Cai là tỉnh biên giới.”
Quy định về Gác tiêu binh danh dự trong nghi lễ đối ngoại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là N.V.H, cán bộ lễ tân ở Hà Nội. Sắp tới đơn vị tôi có thể phải đón một đoàn khách quốc tế cấp cao. Tôi đang tìm hiểu về các quy định mới trong Nghị định 18/2022/NĐ-CP, đặc biệt là về việc 'Gác tiêu binh danh dự'. Tôi muốn hỏi, trong trường hợp nào thì cần áp dụng nghi thức này và cần lưu ý gì để thực hiện đúng quy định ạ? Xin cảm ơn.”
Cơ chế mua bán điện trực tiếp theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP và thời điểm áp dụng
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất ở Bình Dương, đang muốn đầu tư điện mặt trời để tự cung cấp điện. Tôi thấy có Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về mua bán điện trực tiếp, nhưng lại ghi năm 2025. Vậy tôi có thể bắt đầu các thủ tục để mua bán điện trực tiếp theo Nghị định này ngay trong năm nay (Năm N) không, hay phải đợi đến năm 2025 mới được áp dụng?”
Quy định về linh kiện ô tô nhập khẩu chưa qua sử dụng
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một công ty nhập khẩu phụ tùng ô tô ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi chuyên nhập các loại phụ tùng từ Đức và Anh về để bán cho các gara sửa chữa. Gần đây, tôi nghe nói có nghị định mới về 'linh kiện chưa qua sử dụng' và tôi không rõ định nghĩa này có ảnh hưởng gì đến việc nhập khẩu các loại phụ tùng của tôi không, đặc biệt là về thủ tục kiểm tra chất lượng. Liệu các loại phụ tùng tôi nhập có phải tuân thủ quy định này không?”
Quy định pháp luật về bảo vệ tầng ô-dôn và giảm phát thải khí nhà kính
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi ở TP. Hồ Chí Minh chuyên sản xuất các thiết bị làm lạnh sử dụng gas công nghiệp. Gần đây tôi nghe nói có Nghị định mới về bảo vệ tầng ô-dôn và giảm phát thải khí nhà kính. Tôi lo lắng không biết những quy định này có ảnh hưởng trực tiếp đến việc nhập khẩu nguyên liệu gas và quy trình sản xuất của công ty tôi không, và tôi cần phải chuẩn bị những gì để tuân thủ pháp luật?”
Kiến trúc sư trưởng cấp tỉnh và vai trò trong phát triển địa phương
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ phòng Quy hoạch của Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương. Gần đây, tôi nghe nói về vị trí Kiến trúc sư trưởng cấp tỉnh theo Nghị định mới. Tôi muốn hỏi rõ hơn về vai trò cụ thể của vị trí này trong việc thúc đẩy các dự án chuyển đổi số và phát triển công nghệ tại địa phương. Liệu vị trí này có khác gì so với các vị trí quản lý quy hoạch truyền thống không, và làm sao để địa phương chúng tôi có thể tận dụng tốt vai trò này?”
Nâng cấp phần mềm sử dụng ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là trưởng phòng IT của Sở Xây dựng tỉnh Y. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch nâng cấp phần mềm quản lý hồ sơ công việc đã dùng được 5 năm nay. Kinh phí nâng cấp sẽ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho sở. Tôi băn khoăn không biết việc nâng cấp này có phải tuân thủ các quy định về đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin không, đặc biệt là Nghị định 45/2026/NĐ-CP?”
Hoạt động của thị trường điện giao ngay trong cơ chế mua bán điện trực tiếp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một nhà máy sản xuất đồ gỗ ở Bình Dương. Gần đây, tôi có tìm hiểu về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) để giảm chi phí điện cho nhà máy. Trong các tài liệu, tôi thấy nhắc nhiều đến 'thị trường điện giao ngay'. Luật sư có thể giải thích rõ hơn thị trường này là gì và nó có liên quan thế nào đến việc mua bán điện trực tiếp của doanh nghiệp chúng tôi theo Nghị định 80/2024/NĐ-CP không ạ?”
Hiệu lực của Nghị định mới về Bảo hiểm thất nghiệp
“Chị là công nhân may ở Hà Nội, vừa bị công ty cho thôi việc do cắt giảm sản xuất. Chị có nghe nói sắp có Nghị định mới về bảo hiểm thất nghiệp có hiệu lực vào đầu năm sau. Chị không biết là trường hợp của chị bây giờ thì sẽ áp dụng theo quy định cũ hay quy định mới, và liệu có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của chị không?”
Khái niệm Hàng hóa ban đầu trong nhập khẩu hàng hóa tân trang
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng điện tử ở Quận 1, TP.HCM, chuyên nhập khẩu các thiết bị điện tử đã qua sử dụng để tân trang và bán lại. Tôi đang tìm hiểu Nghị định 77/2023/NĐ-CP và thấy có nhắc đến thuật ngữ "hàng hóa ban đầu". Luật sư có thể giải thích rõ hơn về thuật ngữ này và nó có ý nghĩa gì đối với việc nhập khẩu hàng tân trang của tôi không? Liệu có ảnh hưởng gì đến các tiêu chuẩn kỹ thuật hay quy trình tôi cần tuân thủ không?”
Xác định Cơ quan mua sắm trong mua sắm công theo Nghị định 146/2017/NĐ-CP
“Tôi là chủ một công ty cung cấp thiết bị văn phòng ở Hà Nội. Gần đây, tôi thấy một thông báo mời thầu từ một đơn vị sự nghiệp công lập nhưng không rõ liệu họ có được xem là 'Cơ quan mua sắm' theo quy định pháp luật để tôi làm hồ sơ dự thầu cho đúng hay không. Tôi cần biết rõ để chuẩn bị hồ sơ cho chính xác.”