Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quảng cáo trên thiết bị đầu cuối truyền hình
“Chào luật sư, tôi là anh Trần Văn B, năm nay 38 tuổi, làm nghề kinh doanh thiết bị điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi có mua một chiếc tivi thông minh mới cho gia đình. Tuy nhiên, cứ vài ngày lại có tin nhắn quảng cáo các gói kênh truyền hình, phim ảnh gửi đến màn hình tivi của tôi, khá phiền phức và làm gián đoạn lúc gia đình đang xem. Tôi không nhớ đã đồng ý nhận quảng cáo từ bên nào cả. Luật sư cho hỏi tôi có cách nào để chặn những quảng cáo này không ạ?”
Hoạt động chế xuất trong khu công nghiệp, khu kinh tế
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.L, chủ một xưởng may ở Huyện Đức Hòa, Long An, chuyên sản xuất quần áo xuất khẩu cho đối tác nước ngoài. Gần đây, tôi nghe nói về "hoạt động chế xuất" và thấy có vẻ liên quan đến công việc của mình. Tôi muốn mở rộng quy mô, nhưng không rõ liệu xưởng của tôi có đủ điều kiện để được coi là "hoạt động chế xuất" để hưởng các ưu đãi gì không, và có cần phải đặt xưởng trong khu công nghiệp hay khu chế xuất riêng biệt không ạ? Tôi năm nay 45 tuổi.”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Thủ tục bổ sung thông tin hộ tịch
“Chào chuyên gia, tôi là Chị T.T.H, 32 tuổi, đang làm freelancer ở TP.HCM. Tôi đang làm hồ sơ xin cấp hộ chiếu nhưng gặp vướng mắc. Giấy khai sinh của tôi bị thiếu thông tin nơi sinh của mẹ và một số chi tiết nhỏ khác do được cấp từ rất lâu rồi. Giờ tôi muốn bổ sung các thông tin này thì phải làm thế nào ạ?”
Vi phạm pháp luật khác có sử dụng công nghệ cao
“Chào Tuvannhanh.com, tôi đang rất lo lắng. Tôi có tham gia một nhóm trên Facebook để chia sẻ tài liệu học tập, nhưng sau đó nhóm này bắt đầu phát tán các tài liệu không rõ nguồn gốc, có vẻ là lậu. Tôi đã tải về một ít và chia sẻ lại cho bạn bè. Giờ thì có công an mời tôi lên làm việc vì 'vi phạm pháp luật khác có sử dụng công nghệ cao'. Tôi ở quận 3, TP.HCM, làm sinh viên. Tôi không biết mình có bị đi tù không hay chỉ bị phạt hành chính? Tôi mới 20 tuổi.”
Định nghĩa và ý nghĩa của Người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, 32 tuổi, hiện đang là CEO của một startup fintech ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một ứng dụng quản lý tài chính cá nhân và muốn tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) của Ngân hàng Nhà nước. Tôi đang khá băn khoăn không biết 'người sử dụng dịch vụ tại Việt Nam' được định nghĩa cụ thể như thế nào trong các quy định pháp luật, và làm sao để chứng minh ứng dụng của tôi đáp ứng tiêu chí mang lại lợi ích cho đối tượng này khi nộp hồ sơ tham gia sandbox?”
Quy định pháp luật về chuyển chất liệu tác phẩm nhiếp ảnh
“Chị Mai, một họa sĩ tự do ở quận Tây Hồ, Hà Nội, năm nay 32 tuổi, đang rất tâm đắc với ý tưởng biến một bức ảnh phong cảnh nổi tiếng của một nhiếp ảnh gia Việt Nam thành một bức tranh sơn dầu khổ lớn để bán tại triển lãm cá nhân. Chị nghe nói việc này có thể liên quan đến bản quyền nhưng không rõ cụ thể phải làm thế nào để hợp pháp, đặc biệt là khi chị muốn bán tác phẩm này.”
Quyền và chính sách hỗ trợ cho người sống cô đơn
“Chị H.T.L ở Quận 3, TP.HCM, là một người về hưu, 68 tuổi, sống độc thân và không có con cái, cha mẹ cũng đã mất. Chị muốn biết liệu có chính sách hỗ trợ nào của nhà nước dành cho những người như chị không, đặc biệt là về chăm sóc y tế và mai táng sau này. Chị nghe nói có thuật ngữ "người sống cô đơn" nhưng không rõ có được hưởng quyền lợi gì đặc biệt không.”
Quyền lợi của người thụ hưởng bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là Hạnh, 32 tuổi, đang làm công nhân may ở Hà Nội. Tôi có tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) nhưng nghe nói về 'người thụ hưởng' mà không rõ lắm. Tôi muốn hỏi nếu tôi tham gia BHXH đầy đủ thì sau này con cái tôi có được hưởng gì không, hoặc nếu không may tôi mất sớm thì gia đình tôi có được hỗ trợ gì từ BHXH không ạ?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi
“Tôi là một giáo viên về hưu ở TP.HCM, nay đã ngoài 65 tuổi. Tôi vẫn muốn được đóng góp cho xã hội, tham gia các hoạt động cộng đồng nhưng cảm thấy mình không còn được như trước, lại ít có cơ hội giao lưu. Không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ người cao tuổi như chúng tôi duy trì năng lực xã hội và tiếp tục cống hiến không?”
Quyền và nghĩa vụ của công dân về công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở huyện X, tỉnh Y, đang làm nông nghiệp. Chúng tôi mới cưới và muốn sinh con nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích mỗi gia đình chỉ nên có một hoặc hai con để phát triển bền vững. Vậy chúng tôi có quyền được biết thông tin về chính sách dân số không, và có được tự quyết định số con mình muốn không, hay phải theo quy định nào đó ạ? Vợ tôi năm nay 28 tuổi, tôi 30 tuổi.”
Người làm việc một phần thời gian trong cơ sở khám, chữa bệnh
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, 35 tuổi, đang làm y tá tại một phòng khám tư ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi muốn chuyển sang làm việc bán thời gian để có thêm thời gian chăm sóc con nhỏ. Phòng khám đồng ý nhưng nói tôi sẽ được xếp vào diện 'người làm việc một phần thời gian' và có thể ảnh hưởng đến một số quyền lợi. Tôi không hiểu rõ thuật ngữ này nghĩa là gì và liệu có đúng là quyền lợi của tôi sẽ bị ảnh hưởng không? Xin luật sư tư vấn giúp.”
Không gian thực hành di sản văn hóa phi vật thể và trách nhiệm bảo tồn
“Tôi là bà Hạnh, năm nay gần 60 tuổi, ở làng nghề gốm Bát Tràng, Hà Nội. Làng tôi có truyền thống làm gốm lâu đời, nhưng gần đây, nhiều không gian xưa dùng để nung gốm, biểu diễn các điệu múa truyền thống trong lễ hội đang bị thu hẹp hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng. Tôi lo lắng không biết liệu có quy định nào bảo vệ những không gian thực hành di sản văn hóa phi vật thể này không, để con cháu tôi vẫn có nơi để duy trì nghề?”
Tiêm chủng vắc xin: Quy định bắt buộc và tự nguyện
“Chào luật sư, tôi là Mai, đang sống ở quận 7, TP.HCM. Tôi có hai bé nhỏ, một bé 2 tuổi và một bé 5 tuổi. Gần đây có thông tin về một số bệnh truyền nhiễm đang bùng phát ở các tỉnh lân cận, và tôi nghe nói có thể sẽ có đợt tiêm chủng bắt buộc cho trẻ em. Tôi muốn hỏi là liệu nhà nước có quyền bắt buộc con tôi phải tiêm vắc xin không, hay tôi có quyền từ chối nếu không muốn? Tôi làm nội trợ nên cũng không có nhiều thông tin.”
Hội đồng thi hành án tử hình và nhiệm vụ
“Anh N.V.H, 48 tuổi, chủ tiệm tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM, đang rất lo lắng vì người em trai của anh sắp phải thi hành án tử hình. Anh nghe nói có một "Hội đồng" gì đó sẽ phụ trách việc này. Anh muốn biết cụ thể Hội đồng đó là ai, họ có những quyền hạn gì và liệu có trường hợp nào mà việc thi hành án có thể bị hoãn lại không, để gia đình anh còn chút hy vọng.”
Quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch từ xa
“Chào chuyên gia, tôi là Chị N.T.H, 35 tuổi, nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Tôi có đăng ký một gói học tiếng Anh online kéo dài 12 tháng qua website của trung tâm. Sau khi thanh toán và học được 2 tháng, trung tâm đột ngột ngừng cung cấp bài giảng và không có bất kỳ thông báo nào. Tôi muốn biết quyền lợi của mình trong trường hợp này là gì ạ?”
Tiêu chuẩn Giải Bạc quốc gia trong xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là L.T.M, một diễn viên múa 40 tuổi ở TP.HCM. Vừa rồi tôi có nhận được Giải Bạc tại Liên hoan Múa toàn quốc do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Trước đây tôi cũng có một Giải Vàng ở một cuộc thi khác. Tôi muốn hỏi là với những thành tích này, tôi có đủ điều kiện để được xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú không, cụ thể là tiêu chí về Giải Bạc quốc gia được quy định như thế nào trong hồ sơ xét tặng?”
Mức sinh thay thế và vai trò trong chính sách dân số
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, 32 tuổi, làm nhân viên văn phòng ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi mới có một cháu trai và đang cân nhắc có thêm con thứ hai. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và chính sách khuyến khích sinh con của nhà nước. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' nghĩa là gì và liệu có quy định pháp luật nào liên quan đến việc duy trì mức sinh này mà chúng tôi cần biết không, đặc biệt là về quyền lợi hoặc trách nhiệm của các cặp vợ chồng?”
Loài di cư và quản lý thông tin tài nguyên môi trường
“Anh Hùng, một ngư dân 45 tuổi ở Kiên Giang, thường xuyên thấy các đàn chim di cư lớn bay qua vùng biển của mình. Anh lo lắng không biết có quy định nào bảo vệ các loài này không, và liệu có cơ quan nào thu thập thông tin về chúng để đảm bảo cân bằng sinh thái không. Anh muốn biết liệu có văn bản pháp luật nào quy định về việc này không.”
Sĩ quan dự bị và quy định về giải ngạch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, năm nay 42 tuổi, hiện đang là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Trước đây tôi có tham gia quân đội và được phong hàm sĩ quan dự bị. Công việc kinh doanh của tôi hiện rất bận rộn và tôi cũng đã có gia đình. Tôi băn khoăn không biết mình có còn thuộc ngạch sĩ quan dự bị nữa không và liệu có bị gọi nhập ngũ đột xuất không? Có cách nào để tôi được giải ngạch sĩ quan dự bị không?”
Thực hành di sản văn hóa phi vật thể và các nguyên tắc bảo tồn
“Chị L.T.M ở làng nghề gốm Bát Tràng (Hà Nội) đang lo lắng. Làng gốm mình có nhiều nghệ nhân lớn tuổi, họ muốn truyền nghề cho con cháu nhưng lại sợ con cháu làm sai lệch đi các kỹ thuật truyền thống để chạy theo thị hiếu thị trường. Chị muốn biết pháp luật có quy định gì để bảo vệ **tính nguyên bản** của việc thực hành nghề gốm truyền thống không, và liệu có được phép **kinh doanh** các sản phẩm này một cách tự do không?”
Quy mô gia đình ít con theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Vợ chồng tôi đã có một cháu gái 3 tuổi rồi, giờ đang tính sinh thêm bé thứ hai. Nghe nói nhà nước khuyến khích 'gia đình ít con', tôi không rõ 'ít con' là mấy con và liệu có bị phạt gì nếu sinh con thứ ba không? Bạn bè tôi cũng thắc mắc về quy định này.”
Thi hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng
“Chị H. ở TP.HCM có con trai 16 tuổi vừa bị Tòa án tuyên áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng. Chị đang rất hoang mang không biết biện pháp này là gì, con chị sẽ phải đi đâu và có ảnh hưởng gì đến tương lai của cháu không. Mong Tuvannhanh.com giải đáp.”
Quyền sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ độc thân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một phụ nữ độc thân, năm nay 38 tuổi, đang làm việc tại một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi rất mong muốn có con nhưng chưa tìm được người phù hợp để kết hôn. Gần đây tôi tìm hiểu về phương pháp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và nghe nói phụ nữ độc thân cũng có thể thực hiện được. Vậy không biết trường hợp của tôi có đủ điều kiện để thực hiện kỹ thuật này theo quy định pháp luật Việt Nam không?”