Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hồ sơ dự thầu và quy trình đấu thầu
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 10, TP.HCM, chuyên về cung cấp thiết bị văn phòng. Gần đây, tôi có ý định tham gia đấu thầu một dự án cung cấp cho cơ quan nhà nước nhưng thấy bên mời thầu yêu cầu rất nhiều giấy tờ phức tạp gọi là 'hồ sơ dự thầu'. Tôi không rõ hồ sơ này bao gồm những gì và có cần lưu ý gì đặc biệt khi chuẩn bị không để tránh bị loại ngay từ đầu. Luật sư tư vấn giúp tôi với.”
Tổng quan về hoạt động đo lường
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Đà Nẵng. Quán tôi có dùng cân để đong nguyên liệu pha chế và các loại cốc đong thể tích cho đồ uống. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'hoạt động đo lường' và các quy định liên quan. Tôi không rõ liệu việc sử dụng cân, cốc đong hàng ngày của quán có được coi là 'hoạt động đo lường' theo luật không, và nếu có thì quán tôi có phải tuân thủ những quy định phức tạp nào không ạ?”
Giao kết hợp đồng dân sự vắng mặt trong quan hệ quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, đang làm thiết kế đồ họa tự do ở quận 10, TP.HCM. Gần đây tôi có nhận được một dự án lớn từ một công ty ở Singapore, họ muốn tôi thiết kế toàn bộ nhận diện thương hiệu cho họ. Vì khoảng cách địa lý, chúng tôi dự định sẽ ký hợp đồng qua email và các nền tảng trực tuyến khác mà không gặp mặt trực tiếp. Tôi lo lắng không biết việc ký hợp đồng kiểu này có hợp pháp không, đặc biệt là khi đối tác là công ty nước ngoài? Liệu có rủi ro gì về mặt pháp lý nếu sau này có tranh chấp không?”
Khái niệm và quy định về Người bị tạm giữ
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, làm nội trợ ở Quận 7, TP.HCM. Chồng tôi vừa bị công an tạm giữ cách đây 2 ngày vì một vụ việc liên quan đến tranh chấp đất đai. Tôi rất lo lắng không biết 'người bị tạm giữ' nghĩa là gì, quyền lợi của chồng tôi ra sao và liệu thời gian tạm giữ có kéo dài không? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Bảo đảm thực hiện hợp đồng trong dự án PPP
“Chào luật sư, công ty tôi vừa trúng thầu dự án xây dựng đường ở Quận 7, TP.HCM theo hình thức đối tác công tư (PPP). Bên mời thầu yêu cầu phải thực hiện 'bảo đảm thực hiện hợp đồng' nhưng tôi chưa rõ hình thức và mức độ cam kết này là gì. Liệu có phải chỉ cần đặt cọc là đủ không?”
Cấp phép đầu tư dự án y tế có sử dụng bức xạ
“Chào luật sư, công ty tôi ở TP.HCM đang muốn đầu tư xây dựng một trung tâm y tế mới có sử dụng các thiết bị bức xạ để chẩn đoán và điều trị. Tôi nghe nói việc này cần nhiều giấy phép lắm, đặc biệt là liên quan đến an toàn bức xạ. Vậy công ty tôi cần phải xin những loại giấy phép gì và thủ tục có phức tạp không, thưa luật sư?”
Quản lý Tài nguyên Viễn thông
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM đang làm hồ sơ xin cấp phép để triển khai dịch vụ IoT mới. Trong hồ sơ có nhắc đến **tài nguyên viễn thông** nhưng tôi không rõ cụ thể nó bao gồm những gì và liệu công ty tôi có cần xin cấp phép cho từng loại tài nguyên này không. Chúng tôi là một startup công nghệ, mới thành lập được 1 năm.”
Thủ tục bắt giữ tàu bay
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty cung cấp nhiên liệu hàng không ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP.HCM. Có một hãng hàng không nợ tôi rất nhiều tiền nhưng cứ chây ỳ không trả. Hôm nay tôi nghe tin chiếc máy bay của họ đã nhận lệnh cất cánh rồi. Giờ tôi muốn nộp đơn yêu cầu bắt giữ máy bay đó thì có kịp không, hay là đã quá muộn rồi ạ?”
Quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác theo Luật Phòng không nhân dân
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên chụp ảnh bất động sản bằng drone ở Đà Nẵng. Gần đây tôi nghe nói có Luật Phòng không nhân dân sửa đổi 2025 có nhắc đến việc quản lý tàu bay không người lái. Tôi không rõ liệu drone của tôi có bị ảnh hưởng không và tôi cần lưu ý gì để hoạt động hợp pháp?”
Trách nhiệm hoàn trả trong bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Cách đây mấy tháng, xưởng của tôi bị đình chỉ hoạt động oan do một quyết định hành chính sai của cán bộ phường. Sau đó, Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi muốn hỏi, liệu cán bộ gây ra thiệt hại đó có phải chịu trách nhiệm gì không, cụ thể là có phải trả lại tiền bồi thường cho Nhà nước không?”
Hoạt động chiết khấu của tổ chức tín dụng
“Chào luật sư, công ty tôi ở TP. Hồ Chí Minh chuyên về thương mại, gần đây có nhận được một số hối phiếu từ khách hàng nhưng chưa đến hạn thanh toán mà công ty lại đang cần gấp tiền mặt để nhập hàng. Tôi nghe nói ngân hàng có dịch vụ 'chiết khấu', không biết hình thức này có phải là giống như giảm giá khi mua hàng không, hay là một dạng vay vốn? Tôi hơi bối rối về thuật ngữ này.”
Bảo lãnh phát hành trái phiếu
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty sản xuất đồ gỗ nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Công ty đang muốn mở rộng sản xuất nhưng cần vốn lớn. Tôi nghe nói có thể phát hành trái phiếu để huy động vốn, nhưng lại thấy có nhắc đến 'bảo lãnh phát hành'. Tôi không hiểu rõ 'bảo lãnh phát hành' là gì, và liệu công ty nhỏ như tôi có thể tiếp cận được hình thức này không? Tôi lo lắng về các thủ tục pháp lý phức tạp.”
Bản đồ địa chính và quyền lợi người sử dụng đất
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất canh tác đã lâu, giờ muốn xây thêm chuồng trại nhưng hàng xóm bảo phải xem 'bản đồ địa chính' để biết ranh giới. Tôi không hiểu bản đồ này là gì và có quan trọng không? Liệu tôi có cần phải đi tìm hiểu về nó không?”
Quyền tài sản đối với dữ liệu số
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng online nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một cựu nhân viên đã nghỉ việc đang sử dụng danh sách khách hàng và thông tin mua sắm của cửa hàng tôi để bán hàng cho một đối thủ cạnh tranh. Tôi muốn hỏi liệu tôi có quyền sở hữu đối với những dữ liệu khách hàng này không? Tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình theo pháp luật?”
Định nghĩa cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước
“Chào luật sư, tôi là kế toán tại một bệnh viện công ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói có luật mới về phòng chống tham nhũng áp dụng cho 'cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước'. Tôi không rõ bệnh viện của tôi có thuộc diện này không và nếu có thì những quy định đó ảnh hưởng đến công việc của tôi như thế nào. Mong luật sư giải đáp.”
Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và các vấn đề pháp lý liên quan
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, chủ một xưởng sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở quận Hà Đông, Hà Nội. Tôi đang có ý định mở rộng quy mô sản xuất và đầu tư thêm máy móc, nhà xưởng. Có người nói tôi cần phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Tôi muốn hỏi giấy này là gì và liệu dự án của tôi có cần phải có nó không? Nếu có thì có những rủi ro gì nếu tôi không tuân thủ các quy định liên quan?”
Vốn đầu tư và hoạt động kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.T, chủ một trang trại cây ăn trái ở Châu Đốc, An Giang. Gần đây tôi muốn mở rộng diện tích trồng sầu riêng và bưởi da xanh, nên đang tìm hiểu các thủ tục vay vốn và đăng ký kinh doanh. Tôi nghe nói nhiều về 'vốn đầu tư' nhưng không rõ chính xác 'vốn đầu tư' bao gồm những gì? Liệu tiền mua đất, cây giống, phân bón hay máy móc có được tính là vốn đầu tư không?”
Cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đang có ý định mở một trung tâm đào tạo để huấn luyện thuyền viên làm việc trên tàu biển, nhưng tôi không rõ định nghĩa pháp lý của 'cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải' là gì và liệu trung tâm của tôi có thuộc đối tượng điều chỉnh của các quy định pháp luật liên quan hay không? Tôi cần chuẩn bị những gì để đảm bảo tuân thủ pháp luật?”
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, chủ một nhà máy sản xuất xi măng ở Bình Dương. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'hạn ngạch phát thải khí nhà kính' và tôi rất lo lắng không biết nhà máy của mình có thuộc đối tượng phải tuân thủ quy định này không. Nếu có thì chúng tôi cần phải làm gì để đảm bảo tuân thủ, đặc biệt là về việc mua bán hạn ngạch phát thải này?”
Quản lý Cơ sở dữ liệu về y tế trong phòng khám
“Chào luật sư, tôi là chủ một phòng khám nha khoa nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Hiện tại, tôi đang muốn chuyển toàn bộ hồ sơ bệnh án của bệnh nhân sang dạng số hóa để tiện quản lý và tra cứu. Tôi nghe nói có quy định mới về 'Cơ sở dữ liệu về y tế'. Vậy hệ thống quản lý bệnh án điện tử của phòng khám tôi có được xem là một 'Cơ sở dữ liệu về y tế' không và tôi cần lưu ý những gì?”
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Điện Biên Đông. Gia đình tôi có mấy sào đất trồng lúa đã sử dụng từ lâu, giờ Nhà nước có dự án thu hồi để làm đường. Tôi nghe nói sẽ được bồi thường nhưng không rõ là bồi thường theo giá nào, có được hỗ trợ gì thêm không? Liệu giá bồi thường có đủ để tôi mua đất khác để tiếp tục canh tác không?”
Thực hiện thủ tục hành chính qua biểu mẫu điện tử
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm nghề kinh doanh tự do ở quận 1, TP.HCM. Sắp tới tôi muốn đăng ký kinh doanh thêm một ngành nghề mới cho công ty. Tôi nghe nói bây giờ có thể nộp hồ sơ online qua biểu mẫu điện tử mà không cần phải đến trực tiếp cơ quan nhà nước nữa. Không biết thông tin này có đúng không và liệu các biểu mẫu điện tử đó có giá trị pháp lý như hồ sơ giấy không, hay tôi vẫn phải in ra và nộp bản cứng?”
Quyền sống độc lập của người khuyết tật
“Chào luật sư, tôi là một người khuyết tật vận động ở Quận 3, TP.HCM. Tôi muốn chuyển ra ở riêng để tự lập, tự mình quyết định mọi thứ nhưng gia đình tôi lo lắng và không đồng ý. Họ nói tôi cần người chăm sóc và không thể tự lo cho bản thân. Tôi muốn biết pháp luật có bảo vệ quyền được sống độc lập của tôi không và tôi có thể làm gì để thực hiện mong muốn này?”
Quỹ ngân sách nhà nước và xử lý thiếu hụt tạm thời
“Chào luật sư, tôi là cán bộ tài chính ở huyện X, tỉnh Y. Hiện tại, huyện chúng tôi đang gặp khó khăn về nguồn vốn để triển khai một dự án cơ sở hạ tầng quan trọng vì ngân sách địa phương đang bị thiếu hụt tạm thời. Tôi nghe nói có cơ chế tạm ứng từ ngân sách nhà nước để xử lý những trường hợp này. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về 'quỹ ngân sách nhà nước' là gì và làm thế nào để xử lý tình trạng thiếu hụt tạm thời này được không ạ? Liệu có phải Ngân hàng Nhà nước sẽ đứng ra cho vay không?”