Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khái niệm và ý nghĩa của chân đê
“Chào luật sư, tôi là một người dân sống gần khu vực đê ở huyện A, tỉnh B. Gần đây, chính quyền địa phương đang tiến hành cắm mốc chỉ giới hành lang bảo vệ đê, và tôi thấy một số mốc được cắm rất sát đất nhà tôi. Tôi muốn hỏi **chân đê** được định nghĩa như thế nào và việc xác định này có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của tôi không, đặc biệt là khi đê của chúng tôi là đê đất?”
Nâng cao năng lực xã hội cho người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là cô Lan, năm nay đã 68 tuổi, về hưu được mấy năm rồi. Tôi ở quận 3, TP.HCM. Từ khi nghỉ dạy, tôi thấy mình ít giao tiếp hơn, nhiều lúc cũng muốn tham gia các hoạt động cộng đồng nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Tôi nghe nói có khái niệm 'năng lực xã hội của người cao tuổi', không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ chúng tôi duy trì và phát huy năng lực này không?”
Quyền và thủ tục khiếu nại quyết định hành chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Ba Đình, Hà Nội. Mới đây, phường có ra một quyết định xử phạt hành chính đối với cửa hàng của tôi về việc lấn chiếm vỉa hè, nhưng tôi thấy mức phạt quá nặng và việc đo đạc của cán bộ phường cũng không chính xác. Tôi muốn khiếu nại quyết định này thì phải làm thế nào ạ? Liệu tôi có thể yêu cầu họ xem xét lại không?”
Tổ chức và hoạt động của quỹ không vì mục tiêu lợi nhuận
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên về hưu ở Quận 3, TP.HCM. Tôi đang ấp ủ dự định thành lập một quỹ để giúp đỡ các em học sinh nghèo hiếu học. Tôi có nghe nói quỹ phải hoạt động 'không vì mục tiêu lợi nhuận', nhưng tôi thắc mắc nếu quỹ nhận được tiền đóng góp hoặc có các hoạt động gây quỹ sinh lời thì số tiền đó sẽ được sử dụng như thế nào? Liệu có được chia cho những người sáng lập không?”
Quy định về vận chuyển mẫu vật săn bắt hợp pháp
“Chào luật sư, tôi là Hùng, ở Lâm Đồng. Vừa rồi tôi có tham gia một chuyến săn bắn được cấp phép hợp pháp ở khu vực được quy định và đã săn được một con nai. Tôi muốn giữ lại phần đầu và da con nai để làm kỷ niệm, nhưng tôi không rõ các thủ tục cần thiết để vận chuyển những mẫu vật này về nhà qua các tỉnh khác. Liệu có cần giấy tờ gì đặc biệt không và tôi phải làm gì nếu bị kiểm tra trên đường?”
Sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Tuần trước, một máy cắt kim loại cũ của xưởng tôi bị hỏng đột ngột trong lúc hoạt động, làm văng mảnh kim loại suýt trúng một công nhân. May mắn là không ai bị thương nặng, nhưng máy thì hư hỏng nặng. Tôi lo lắng không biết sự việc này có bị coi là 'sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động' không và tôi phải làm gì để tránh bị phạt?”
Kế hoạch thanh tra hàng năm của cơ quan nhà nước
“Chào luật sư, công ty em chuyên về sản xuất thực phẩm chức năng ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, có thông tin là sắp tới sẽ có đợt thanh tra diện rộng về an toàn thực phẩm. Em nghe nói các cơ quan thanh tra sẽ có 'Kế hoạch thanh tra' hàng năm. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về kế hoạch này được không ạ? Ai là người ban hành và mình có thể tìm hiểu thông tin này ở đâu để chuẩn bị tốt nhất cho công ty mình ạ?”
Quy định về việc Nhà nước cho thuê đất
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Bến Tre. Gia đình tôi muốn mở một cơ sở chế biến nông sản nhưng cần thuê thêm đất của Nhà nước. Tôi không rõ là Nhà nước cho thuê đất thì ai sẽ đứng ra cho thuê, thủ tục thế nào và liệu dự án của tôi có được thuê đất không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Đăng ký tàu biển không thời hạn tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện Bình Đại, Bến Tre. Tôi vừa mua lại một chiếc tàu cá lớn từ một người quen để mở rộng đội tàu của mình. Tôi nghe nói có nhiều loại đăng ký tàu biển, nhưng tôi muốn đăng ký kiểu nào mà tàu của tôi được hoạt động lâu dài, ổn định nhất mà không phải lo gia hạn thường xuyên. Không biết trường hợp của tôi có thể đăng ký **tàu biển không thời hạn** được không và cần chuẩn bị những gì?”
Báo hiệu hàng hải và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là thuyền trưởng tàu chở hàng, thường xuyên đi lại trên tuyến biển từ Hải Phòng vào Vũng Tàu. Mấy hôm trước, khi tàu tôi đang vào luồng hàng hải gần cảng Hải Phòng thì gặp phải một báo hiệu hàng hải bị hỏng, đèn không sáng. Tình huống này khá nguy hiểm, suýt chút nữa là gây ra sự cố. Tôi muốn hỏi là những báo hiệu hàng hải này có quy định pháp luật nào điều chỉnh không, và nếu có sự cố thì trách nhiệm thuộc về ai?”
Năng lực tân trang và điều kiện nhập khẩu hàng hóa tân trang
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một cửa hàng điện tử nhỏ ở Hà Nội chuyên nhập khẩu các mặt hàng điện thoại, máy tính tân trang từ nước ngoài về bán. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về cái gọi là 'năng lực tân trang' trong các quy định mới. Tôi không biết liệu cửa hàng của tôi có cần phải có 'năng lực tân trang' này không và nó ảnh hưởng thế nào đến việc kinh doanh nhập khẩu của tôi? Liệu tôi có cần phải đăng ký gì không?”
Đánh giá tác động môi trường (ĐTM)
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ nhỏ ở Hưng Yên. Hiện tại, tôi đang có kế hoạch mở rộng xưởng để tăng quy mô sản xuất. Tuy nhiên, tôi nghe nói là phải làm cái gì đó gọi là 'đánh giá tác động môi trường' gì đó mới được phép xây dựng. Tôi không rõ cái này là gì và xưởng của tôi có cần phải làm không? Nếu cần thì quy trình nó như thế nào ạ?”
Phương án mua tài sản của DATC
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM, chuyên cung cấp vật tư cho một doanh nghiệp nhà nước đang trong quá trình tái cơ cấu. Gần đây, tôi nghe nói DATC đang xây dựng một 'phương án mua tài sản' liên quan đến doanh nghiệp này. Tôi không hiểu rõ 'phương án mua tài sản' này là gì và nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến các khoản công nợ của công ty tôi với doanh nghiệp đó. Mong luật sư giải thích giúp.”
Tranh chấp lao động tập thể về quyền
“Chào luật sư, tôi là đại diện công đoàn tại một nhà máy may ở KCN Bình Dương. Gần đây, công ty chúng tôi và tập thể người lao động đang có bất đồng lớn về cách hiểu một điều khoản trong Thỏa ước lao động tập thể liên quan đến tiền thưởng năng suất. Công ty giải thích một kiểu, còn chúng tôi lại hiểu khác, dẫn đến quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây có phải là tranh chấp lao động tập thể về quyền không và chúng tôi cần làm gì để giải quyết tình huống này?”
Quy định pháp luật về Thực phẩm biến đổi gen tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi nghe nhiều khách hàng bàn tán về thực phẩm biến đổi gen và lo ngại về độ an toàn của nó. Tôi muốn biết pháp luật Việt Nam quy định thế nào về loại thực phẩm này, liệu tôi có vô tình sử dụng nguyên liệu biến đổi gen mà không biết không? Và nếu có thì có bị phạt gì không?”
Chương trình mục tiêu quốc gia và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng Kế hoạch Đầu tư ở huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ cho một dự án phát triển nông thôn mới, nghe nói là thuộc 'Chương trình mục tiêu quốc gia'. Tôi muốn hỏi là chương trình này được quy định như thế nào, và liệu dự án của chúng tôi có đủ điều kiện để được xếp vào loại này để nhận hỗ trợ không? Tôi cần tìm hiểu rõ hơn về tính pháp lý của nó.”
Danh tính điện tử của công dân
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, chủ cửa hàng tạp hóa ở phố Hàng Bông, Hà Nội. Gần đây tôi hay nghe nói về 'danh tính điện tử' của công dân mà không hiểu rõ nó là gì. Liệu nó có thay thế hoàn toàn thẻ Căn cước công dân của tôi không, và tôi có cần phải làm thủ tục gì để có được nó không?”
Khái niệm dân số và quyền công dân trong công tác dân số
“Chào luật sư, tôi là Chị T.T.M, một ngư dân ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Gần đây, xã tôi đang triển khai nhiều chương trình về dân số, như khám sức khỏe sinh sản miễn phí, tư vấn kế hoạch hóa gia đình. Tôi nghe nói Nhà nước đang muốn điều chỉnh 'quy mô dân số' và 'cơ cấu dân số' ở các vùng đặc thù như đảo chúng tôi. Tôi không hiểu rõ lắm 'dân số' trong pháp luật được hiểu như thế nào và những chương trình này có ảnh hưởng gì đến quyền của tôi không?”
Thiết kế cơ sở trong hoạt động xây dựng
“Chào luật sư, tôi đang chuẩn bị xây một nhà xưởng nhỏ ở Huyện Nhà Bè, TP.HCM. Bên thiết kế gửi tôi danh mục hồ sơ có mục 'thiết kế cơ sở' mà tôi chưa rõ lắm. Luật sư cho tôi hỏi, 'thiết kế cơ sở' là gì và nó quan trọng như thế nào trong quá trình xin phép xây dựng và triển khai dự án?”
Quản lý dự án sử dụng vốn nhà nước
“Chào luật sư, tôi là anh Tùng, một nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Gần đây, xã tôi có triển khai một dự án thủy lợi mới để phục vụ tưới tiêu, nghe nói là dùng vốn của nhà nước. Tôi không rõ 'dự án sử dụng vốn nhà nước' này cụ thể là gì, bao gồm những loại vốn nào và ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý tiền bạc của dự án này. Mong luật sư giải thích giúp tôi để tôi hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.”
Quy định về Mạng Liên Lạc Cơ Yếu và Bảo Vệ Bí Mật Nhà Nước
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư IT làm việc cho một đơn vị nhà nước ở Hà Nội. Gần đây, chúng tôi đang triển khai một hệ thống mạng mới để trao đổi thông tin nội bộ cực kỳ nhạy cảm. Tôi nghe nói về 'mạng liên lạc cơ yếu' và 'bí mật nhà nước' nhưng không rõ liệu hệ thống của chúng tôi có thuộc diện này không và cần phải bảo vệ như thế nào. Nếu vi phạm thì có bị xử lý gì không ạ?”
Giá trị pháp lý của văn bản chứng thực
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Sắp tới, tôi cần làm hồ sơ vay vốn ngân hàng và ký kết hợp đồng hợp tác với đối tác. Ngân hàng yêu cầu bản sao công chứng giấy phép kinh doanh, còn đối tác muốn hợp đồng được chứng thực. Tôi hơi băn khoăn về 'văn bản chứng thực' này có giá trị pháp lý như thế nào và liệu tôi có thể dùng chúng thay cho bản gốc hay không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Xã hội hóa hoạt động thăm dò, khai quật khảo cổ
“Chào luật sư, tôi là ông T.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hội An, Quảng Nam. Vừa rồi, trong lúc cải tạo đất để xây dựng homestay, công nhân của tôi có phát hiện một số mảnh gốm cổ. Tôi rất đam mê lịch sử và muốn đóng góp vào việc bảo tồn, thậm chí là tài trợ cho việc khai quật khu vực này một cách bài bản. Không biết pháp luật có cho phép cá nhân, doanh nghiệp như chúng tôi tham gia vào hoạt động **thăm dò, khai quật khảo cổ** hay không, và nếu có thì cần làm những thủ tục gì?”
Trách nhiệm của Người bảo lãnh trong hoạt động quá cảnh hải quan
“Chào luật sư, công ty em là công ty logistics nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới, có một khách hàng muốn nhờ bên em đứng ra làm **người bảo lãnh** cho lô hàng quá cảnh của họ qua Việt Nam. Em nghe nói cái này liên quan đến thuế má hải quan mà lo quá. Luật sư cho em hỏi, nếu công ty em nhận làm người bảo lãnh thì sẽ phải chịu những trách nhiệm gì, rủi ro ra sao ạ? Liệu có phải thanh toán thay các khoản thuế nếu có vấn đề không?”