Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Thiên tai: Khái niệm và Hỗ trợ Pháp lý
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, một nông dân ở Huyện Thăng Bình, Quảng Nam. Vừa rồi nhà tôi bị ngập lụt nặng do bão số 4. Tôi muốn hỏi là tình trạng này có được coi là thiên tai để được hưởng các chính sách hỗ trợ của nhà nước không? Tôi có mua bảo hiểm nông nghiệp nhưng không rõ trường hợp của tôi có nằm trong diện được bồi thường không. Mong luật sư giải đáp.”
Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
“Chào luật sư, tôi là Chị Hạnh (38 tuổi, ở Bình Chánh, TP.HCM), làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi đã nhiều năm chạy chữa hiếm muộn nhưng không thành công, giờ chúng tôi đang tính đến phương án nhờ người thân mang thai hộ. Tôi muốn hỏi thủ tục cần những giấy tờ gì và liệu có phải xin phép ở đâu không, hay chỉ cần thỏa thuận là được ạ?”
Quyết định đặc xá
“Chào luật sư, chồng tôi tên là Trần Văn A, đang thụ án 5 năm tù tại Trại giam X ở tỉnh Thanh Hóa. Chúng tôi có hai con nhỏ và anh ấy là lao động chính. Gần đây, tôi nghe nói nhà nước sắp có đợt đặc xá. Tôi không rõ trường hợp của chồng tôi có được xem xét không và thủ tục như thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp gia đình tôi.”
Giấy Đăng Ký Hoạt Động Của Tổ Chức Phi Chính Phủ Nước Ngoài Tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một tư vấn viên hỗ trợ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài (NGO) muốn hoạt động ở Việt Nam. Hiện tôi đang làm hồ sơ cho một tổ chức ở Hà Nội và họ muốn hiểu rõ hơn về Giấy đăng ký. Cụ thể là có những loại giấy tờ nào và quy trình xin cấp ra sao để họ có thể yên tâm triển khai các dự án hỗ trợ cộng đồng tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Liệu có rủi ro gì nếu không có Giấy đăng ký không ạ?”
Xác định lại dân tộc
“Chào luật sư, tôi tên Nguyễn Thị Hằng, 28 tuổi, hiện đang làm nông nghiệp ở huyện Mộc Châu, Sơn La. Hồi nhỏ tôi được khai sinh là dân tộc Kinh theo mẹ, nhưng thực tế bố tôi là người dân tộc Mông và từ bé tôi sống trong cộng đồng người Mông, nói tiếng Mông và theo phong tục Mông. Giờ tôi muốn chính thức được công nhận là dân tộc Mông trong giấy tờ tùy thân thì phải làm thế nào? Tôi nghe nói thủ tục này khá phức tạp.”
Quyền từ bỏ đối tượng bảo hiểm trong bảo hiểm hàng hải
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi tàu của tôi gặp một sự cố nghiêm trọng trên biển, có nguy cơ bị mất trắng. Tôi nghe nói trong bảo hiểm hàng hải có cái quyền gọi là 'từ bỏ đối tượng bảo hiểm' cho công ty bảo hiểm để đòi bồi thường toàn bộ. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi về cách thức và thời hạn để thực hiện quyền này không? Tôi đang rất lo lắng về thiệt hại và không biết phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Mạng bưu chính công cộng
“Chào Tuvannhanh. Tôi tên Cường, có một bưu cục tư nhân nhỏ ở quận 5, TP.HCM, chuyên nhận gửi hàng đi các tỉnh. Gần đây, tôi muốn mở rộng thêm dịch vụ phát thư tín nhưng nghe nói lĩnh vực này bị nhà nước quản lý chặt chẽ. Tôi không rõ liệu mình có được phép tham gia hay chỉ những đơn vị được chỉ định mới làm được? Mong luật sư tư vấn giúp tôi về 'mạng bưu chính công cộng' và liệu tôi có cơ hội không?”
Doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi đang có dự định mở công ty sản xuất vật liệu xây dựng ở Bình Dương. Nghe nói có nhiều doanh nghiệp nhà nước cũng hoạt động trong ngành này và được ưu ái nhiều chính sách. Tôi muốn hỏi là doanh nghiệp nhà nước được định nghĩa thế nào, liệu có phải tất cả đều do Nhà nước nắm giữ 100% vốn không, và quyền lợi, nghĩa vụ của họ có khác gì so với doanh nghiệp tư nhân chúng tôi không? Tôi hơi lo lắng về sự cạnh tranh không công bằng.”
Quy hoạch xây dựng và quyền lợi đất đai
“Chào luật sư, tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có miếng đất nông nghiệp rộng 2ha đã canh tác lâu năm. Gần đây, tôi nghe nói khu vực này sắp có dự án khu công nghiệp và đất của tôi có thể nằm trong vùng quy hoạch. Tôi không biết **quy hoạch xây dựng** này sẽ ảnh hưởng thế nào đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi và liệu tôi có được đền bù thỏa đáng không. Mong luật sư tư vấn.”
Phạm vi giám sát, kiểm tra vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là ông P.V.T, giám đốc một doanh nghiệp nhà nước tại TP.HCM. Sắp tới, doanh nghiệp của tôi sẽ phải trải qua đợt giám sát, kiểm tra về việc quản lý vốn nhà nước theo Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Tôi khá lo lắng và không rõ phạm vi giám sát, kiểm tra sẽ bao gồm những gì, từ đối tượng đến thời gian cụ thể. Luật sư có thể giải thích rõ hơn để tôi chuẩn bị tốt nhất được không?”
Thủ tục thành lập Cơ quan lãnh sự danh dự nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là đại diện của một nước nhỏ ở châu Phi, hiện đang muốn thiết lập một Cơ quan lãnh sự danh dự tại Đà Nẵng để tăng cường quan hệ thương mại và văn hóa. Chúng tôi không rõ cần bắt đầu từ đâu và quy trình thành lập như thế nào để được phía Việt Nam chấp thuận. Liệu có cần nhiều thủ tục phức tạp không?”
Quản lý và Phòng chống Cạn kiệt Nguồn nước tại Khu vực Biên giới
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, sát con sông Tiền giáp Campuchia. Gần đây, có một công ty xây dựng công trình gì đó ở phía thượng nguồn trên đất mình. Tôi lo lắng công trình này sẽ làm thay đổi dòng chảy hoặc làm **cạn kiệt nguồn nước** tưới tiêu cho mấy hecta lúa của gia đình tôi và cả xóm. Nếu xảy ra thì thiệt hại lớn lắm. Tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật
“Tôi là anh Hùng, cán bộ tại Phòng Tư pháp huyện Bình Chánh, TP.HCM. Sếp tôi vừa giao nhiệm vụ rà soát lại các văn bản quy phạm pháp luật do huyện ban hành trong năm vừa qua. Tôi đang băn khoăn không biết quy trình tự kiểm tra này phải làm những gì, và những văn bản nào thuộc diện phải kiểm tra. Nhờ luật sư tư vấn giúp tôi!”
Quản lý công viên và dịch vụ liên quan
“Chào Luật sư, tôi là chủ một công ty cung cấp dịch vụ vệ sinh và bảo trì cảnh quan ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có cơ hội trúng thầu gói dịch vụ quản lý một công viên lớn của thành phố. Tuy nhiên, tôi còn băn khoăn về các quy định pháp lý liên quan đến loại hình dịch vụ này. Cụ thể, công ty tôi cần phải tuân thủ những gì khi cung cấp dịch vụ vận hành, khai thác và bảo trì công viên? Liệu có văn bản pháp luật nào quy định chi tiết về việc này không?”
Kiểm định phương tiện đo
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Tôi vừa đầu tư một số cân điện tử mới rất nhạy để cân cà phê hạt cho khách, nhưng tôi lo không biết làm sao để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối, tránh sai sót khi bán hàng. Liệu có phải đem các cân này đi 'kiểm định' theo quy định pháp luật không và quy trình này có ý nghĩa gì?”
Danh mục hồ sơ trong công tác văn thư
“Chào luật sư, tôi là Trưởng phòng Hành chính của một công ty ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi mới thành lập nên tôi đang gặp khó khăn trong việc tổ chức giấy tờ, hồ sơ. Tôi nghe nói có 'danh mục hồ sơ' nhưng không hiểu rõ lắm về nó, đặc biệt là công ty tư nhân như chúng tôi có cần phải lập không và lập như thế nào để đúng quy định? Chúng tôi muốn quản lý văn bản khoa học hơn.”
Giám định tổn thất bảo hiểm và chi phí liên quan
“Chào luật sư, tôi là Ông T.V.H, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở khu công nghiệp Cái Răng, Cần Thơ. Vừa rồi xưởng tôi bị chập điện gây cháy một phần máy móc, tôi đã báo bảo hiểm. Bên bảo hiểm nói sẽ cử người đến 'giám định tổn thất bảo hiểm'. Tôi nghe từ này lạ quá, không biết hoạt động này cụ thể là làm gì, có phải tôi phải trả chi phí cho việc này không? Và quy trình thường diễn ra như thế nào ạ?”
Quản lý và Hợp tác về Nguồn nước liên quốc gia
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, 55 tuổi, nông dân ở khu vực biên giới Châu Đốc, An Giang. Vụ hè vừa rồi, nguồn nước từ sông chảy qua ruộng nhà tôi sang nước bạn Campuchia bị hạn mặn nghiêm trọng, khiến lúa chết hàng loạt. Tôi muốn hỏi liệu có quy định pháp luật nào về quản lý các **nguồn nước liên quốc gia** mà Việt Nam và các nước láng giềng phải tuân thủ không, và quyền lợi của người dân như chúng tôi được bảo vệ như thế nào?”
Quy định về Khu đất thực hiện dự án thí điểm
“Chào luật sư, tôi là anh Trần Văn A, 45 tuổi, một nhà đầu tư bất động sản ở TP. Thủ Đức. Tôi đang có một mảnh đất lớn và muốn tìm hiểu xem liệu có thể dùng nó để tham gia dự án nhà ở thương mại thí điểm theo Nghị quyết 171/2024/QH15 không. Tôi không rõ `khu đất thực hiện dự án` được định nghĩa thế nào và quy trình để đăng ký dự án thí điểm thì ra sao. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định pháp luật về Tàu thuyền và Giao thông thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một cơ sở đóng tàu nhỏ ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây tôi có nhận đóng một chiếc thuyền chở khách du lịch loại nhỏ để hoạt động trên sông. Khách hàng của tôi cứ lo lắng về các quy định liên quan đến phương tiện thủy nội địa, đặc biệt là các loại giấy phép và tiêu chuẩn an toàn. Tôi không rõ liệu những văn bản pháp luật như Luật Lâm nghiệp có liên quan gì đến tàu thuyền của tôi không, và tôi cần tư vấn gì để đảm bảo tuân thủ pháp luật.”
Cộng đồng dân cư tham gia quản lý rừng và cơ chế hưởng lợi
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở xã Hướng Việt, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Thôn tôi có nhiều bà con sinh sống gần khu rừng tự nhiên. Chúng tôi nghe nói có chương trình quản lý rừng và nhận được tiền từ việc bảo vệ rừng, nhưng không rõ 'cộng đồng dân cư tham gia hoạt động quản lý rừng' được định nghĩa thế nào và thôn tôi có thể tham gia, hưởng lợi ra sao? Chúng tôi mong muốn được tham gia để bảo vệ rừng và có thêm thu nhập.”
Hệ tọa độ quốc tế trong đo đạc và bản đồ
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư địa chính ở TP. Hồ Chí Minh. Công ty tôi đang làm một dự án quy hoạch lớn ở Quận 9, nhưng khi đối chiếu bản đồ cũ với số liệu đo đạc mới thì thấy có sự chênh lệch nhỏ về tọa độ. Tôi nghe nói có liên quan đến việc thay đổi hệ tọa độ quốc gia. Không biết bên tôi cần lưu ý gì để đảm bảo tính pháp lý và chính xác cho dự án ạ?”
Ứng phó và Khắc phục Sự cố An ninh mạng cho Hệ thống Thông tin Quan trọng
“Chào luật sư, công ty tôi là một ngân hàng lớn tại Hà Nội và chúng tôi vừa phải đối mặt với một cuộc tấn công mạng nghiêm trọng. Hiện tại hệ thống thông tin nội bộ của chúng tôi đang bị ảnh hưởng nặng nề. Chúng tôi không biết phải bắt đầu từ đâu để ứng phó và khắc phục sự cố này. Liệu có quy trình hay hướng dẫn cụ thể nào cho trường hợp của chúng tôi không?”
Quản lý tuân thủ trong quản lý thuế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp thương mại điện tử nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'quản lý tuân thủ trong quản lý thuế' và không rõ nó là gì, liệu doanh nghiệp của tôi có được hưởng ưu tiên gì nếu tôi luôn kê khai thuế đúng hạn không? Tôi cũng lo lắng không biết cơ quan thuế sẽ dựa vào đâu để đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp tôi.”