Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Mới đây, cửa hàng tôi bị một đoàn kiểm tra về chất lượng sản phẩm. Người đến làm việc tự xưng là 'người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành' chứ không phải Thanh tra viên. Tôi không rõ người này có quyền hạn gì và có được phép xử phạt hay tịch thu hàng hóa của tôi không? Tôi lo lắng quá.”
Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS)
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc một công ty logistics ở Quận 1, TP.HCM chuyên vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu. Sắp tới, chúng tôi có dự định mở rộng dịch vụ vận chuyển quá cảnh hàng hóa qua các nước ASEAN. Tôi nghe nói về "Hệ thống ACTS" nhưng chưa hiểu rõ nó là gì và công ty tôi có cần phải tham gia không? Nếu tham gia thì có lợi ích gì và thủ tục ra sao? Mong được tư vấn chi tiết.”
Người vận tải đường thủy nội địa
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Cần Thơ, chuyên kinh doanh nông sản. Sắp tới, tôi muốn mở rộng sang dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy nội địa để tối ưu chi phí. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn không biết pháp luật định nghĩa 'người vận tải' là gì và trách nhiệm của tôi sẽ ra sao khi tham gia lĩnh vực này. Mong được tư vấn.”
Tranh chấp có yếu tố nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xuất khẩu cà phê ở Đắk Lắk. Vừa rồi công ty tôi có tranh chấp hợp đồng với đối tác bên Nhật Bản về chất lượng hàng hóa. Chúng tôi đang tính đưa nhau ra trọng tài thương mại ở Việt Nam, nhưng tôi không biết là phải dùng tiếng Việt hay tiếng Nhật để giải quyết vụ này, vì bên kia họ không rành tiếng Việt. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa
“Chào luật sư, tôi là chị H. ở Quận 1, TP.HCM, có cửa hàng bán đồ gia dụng nhập khẩu. Gần đây, có đoàn kiểm tra đến cửa hàng và yêu cầu xuất trình giấy tờ về chất lượng hàng hóa. Tôi không rõ những mặt hàng nào của mình thuộc diện phải kiểm tra và quản lý chất lượng theo quy định pháp luật. Xin luật sư tư vấn giúp tôi.”
Điều kiện kinh doanh của nhà đầu tư nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là Việt kiều Mỹ, muốn về Hải Phòng mở một công ty chuyên về dịch vụ hậu cần cảng biển, đặc biệt là bốc dỡ hàng hóa. Bạn bè tôi bảo là tôi sẽ bị coi là 'nhà đầu tư nước ngoài' và có nhiều quy định riêng. Tôi không rõ liệu mình có được thành lập công ty 100% vốn nước ngoài không, hay phải liên doanh với đối tác Việt Nam? Và có cần phải tuân thủ điều kiện gì đặc biệt không? Tôi năm nay 45 tuổi, đang làm quản lý chuỗi cung ứng ở Mỹ.”
Quy định về hình thức chào hàng cạnh tranh
“Chào chuyên gia, công ty em ở Quận Long Biên, Hà Nội, chuyên về logistics. Em đang cần mua bảo hiểm cho một số tài sản và hàng hóa, tổng phí bảo hiểm ước tính khoảng 2.5 tỷ đồng. Em nghe nói có hình thức **chào hàng cạnh tranh** nhưng không rõ công ty em có được áp dụng hình thức này không và cần lưu ý gì ạ?”
Quy định về Bao bì trực tiếp cho sản phẩm sinh phẩm chẩn đoán in-vitro
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Quận Đống Đa, Hà Nội, chuyên nhập khẩu các bộ kit sinh phẩm chẩn đoán in-vitro. Gần đây, tôi nghe nói có Nghị định mới 37/2026/NĐ-CP về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và cũng có quy định về 'bao bì trực tiếp'. Tôi không rõ 'bao bì trực tiếp' cho sản phẩm của mình được hiểu như thế nào và có cần lưu ý gì đặc biệt về chất liệu hay quy cách đóng gói không, nhất là khi sản phẩm của tôi là sinh phẩm chẩn đoán?”
Điều kiện kinh doanh lưu kho, bảo quản hàng hóa tại ga đường sắt
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận Long Biên, Hà Nội. Tôi đang có ý định mở một kho bãi để lưu trữ và trung chuyển hàng hóa gần **ga đường sắt** Gia Lâm. Tôi nghe nói có quy định riêng cho việc kinh doanh này ở khu vực ga. Luật sư cho tôi hỏi, tôi cần những điều kiện gì để có thể kinh doanh dịch vụ lưu kho, bảo quản hàng hóa tại đây ạ?”
Doanh nghiệp tân trang hàng hóa nhập khẩu
“Chào chuyên gia, tôi là Tuan, chủ một công ty nhập khẩu linh kiện điện tử ở TP.HCM. Sắp tới, tôi muốn nhập khẩu một lô hàng điện thoại di động tân trang từ đối tác ở Singapore. Tôi nghe nói về 'doanh nghiệp tân trang' và không rõ đối tác của tôi có cần phải đăng ký gì đặc biệt hay đáp ứng điều kiện gì để được xem là 'doanh nghiệp tân trang' hợp lệ theo luật Việt Nam không? Và việc này ảnh hưởng thế nào đến thủ tục nhập khẩu của tôi?”
Quy định về Kiểm soát xuất nhập cảnh
“Tôi là Anh T.V.K., chủ một doanh nghiệp vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng. Gần đây, tôi gặp khá nhiều vướng mắc khi nhập khẩu một lô hàng phụ tùng tàu biển và cả khi đưa một chiếc tàu cũ mua từ nước ngoài về Việt Nam. Tôi không rõ các quy trình kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chức năng tại cảng biển phức tạp đến mức nào, đặc biệt là với các quy định mới về kiểm dịch và thủ tục hải quan cho nhiên liệu trên tàu. Liệu có cơ quan đầu mối nào chịu trách nhiệm chính về việc này không, và các thủ tục có khác nhau cho người và hàng hóa không?”
Yêu cầu về Thuyền trưởng cho phương tiện vận tải đường thủy
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cơ sở kinh doanh nhỏ ở Cần Thơ chuyên vận chuyển hàng hóa và khách du lịch bằng đường thủy. Hiện tại tôi đang tính mua một chiếc thuyền mới có công suất máy là 20 sức ngựa và sức chở khoảng 15 người. Tôi băn khoăn không biết với chiếc thuyền như vậy thì có bắt buộc phải có **thuyền trưởng** hay không, và nếu có thì tôi hoặc nhân viên của tôi cần phải có bằng cấp gì không? Mong được tư vấn.”
Quy định pháp luật về Khu chuyển tải hàng hải
“Tôi là chủ một công ty vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng. Gần đây, chúng tôi có nhu cầu sử dụng các khu chuyển tải để trung chuyển hàng hóa cho hiệu quả hơn, nhưng không rõ các quy định pháp luật về việc này. Đặc biệt, nếu muốn tự thiết lập một khu chuyển tải nhỏ để phục vụ riêng thì có được không và cần những điều kiện gì?”
Công lệnh tốc độ và trách nhiệm quản lý đường sắt chuyên dùng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là quản lý một nhà máy ở Đồng Nai có đoạn đường sắt chuyên dùng để vận chuyển hàng hóa nội bộ. Gần đây, tôi nghe nói về việc cập nhật các quy định về công lệnh tốc độ. Tôi không rõ liệu đoạn đường sắt của nhà máy có phải tuân thủ các quy định này không, và nếu có thì chúng tôi phải làm gì để đảm bảo tuân thủ pháp luật và an toàn vận hành?”
Rủi ro trong hoạt động hải quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh H.V.A, chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử ở Hải Phòng. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'rủi ro hải quan' và lo lắng không biết doanh nghiệp mình có đang đối mặt với những nguy cơ nào không. Tôi muốn hiểu rõ hơn về khái niệm này và làm sao để tránh được các vấn đề pháp lý khi làm thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là khi có những thay đổi trong quy định.”
Hành vi hành chính và quyền của doanh nghiệp trong thủ tục hải quan
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hà Nội chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, chúng tôi gặp khó khăn khi làm thủ tục thông quan một lô hàng sữa bột. Cán bộ hải quan yêu cầu bổ sung nhiều giấy tờ mà trước đây không có, khiến lô hàng bị chậm trễ và phát sinh chi phí lưu kho. Tôi muốn hỏi liệu hành động này của cán bộ hải quan có phải là một 'hành vi hành chính' không và chúng tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Khổ giới hạn đường bộ và quy định vận chuyển hàng hóa
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Hải Phòng. Gần đây, tôi có một chuyến hàng cồng kềnh, suýt chút nữa thì va vào gầm cầu vượt trên đường đi. Tôi lo lắng quá, không biết là có quy định cụ thể nào về khổ giới hạn của đường bộ không, và nếu xe mình chở hàng vượt quá thì bị phạt thế nào? Tôi muốn tìm hiểu để tránh rủi ro cho tài xế và công ty.”
Doanh nghiệp tân trang và quy định nhập khẩu hàng hóa tân trang theo CPTPP
“Chào chuyên gia, tôi là anh Tùng, đang làm việc cho một công ty thương mại ở TP.HCM. Công ty tôi đang có kế hoạch nhập khẩu một số lô hàng điện tử tân trang từ Nhật Bản về để bán. Tôi nghe nói có khái niệm 'doanh nghiệp tân trang' và họ phải làm nhiều thủ tục lắm. Chuyên gia cho tôi hỏi, công ty tôi có phải là 'doanh nghiệp tân trang' không, hay 'doanh nghiệp tân trang' là ai, và họ cần làm những gì để hàng hóa tân trang được nhập khẩu hợp pháp vào Việt Nam?”
Thẩm quyền của người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi có một cửa hàng thực phẩm sạch ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Mới đây có đoàn thanh tra chuyên ngành về an toàn thực phẩm đến kiểm tra. Họ yêu cầu tôi cung cấp rất nhiều giấy tờ và còn dọa phạt tiền nếu không hợp tác. Tôi muốn hỏi, những người này có thẩm quyền đến đâu, họ có được phép phạt tiền hay tịch thu hàng hóa của tôi không? Tôi thấy họ không phải là Chánh Thanh tra.”
Bến phao và quy định pháp luật liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp vận tải biển ở Hải Phòng. Hiện tại, chúng tôi đang có kế hoạch đầu tư xây dựng một bến phao để phục vụ cho việc neo đậu và bốc dỡ hàng hóa của đội tàu. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật liên quan đến việc đặt tên cho bến phao này và những thủ tục hành chính chung cần lưu ý khi vận hành. Liệu có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không ạ?”
Tạm quản hàng hóa theo Công ước Istanbul
“Chào luật sư, tôi đang có kế hoạch mang một số thiết bị trình chiếu và sản phẩm mẫu từ công ty ở nước ngoài về Việt Nam để tham gia một hội chợ triển lãm công nghệ ở TP.HCM vào tháng tới. Tôi nghe nói có chế độ 'tạm quản hàng hóa' gì đó để không phải đóng thuế ngay. Không biết trường hợp của tôi có được áp dụng không và thủ tục có phức tạp lắm không ạ? Tôi muốn biết liệu các thiết bị của tôi có đủ điều kiện để được tạm quản không.”
Giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài quy chế
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên về xuất nhập khẩu. Hiện tại, chúng tôi đang có tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa với một đối tác nước ngoài về chất lượng sản phẩm. Tôi nghe nói có hình thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài, đặc biệt là 'trọng tài quy chế', nhưng không rõ hình thức này hoạt động như thế nào và liệu có phù hợp để giải quyết tranh chấp quốc tế của công ty tôi không?”
Quy định về phụ thu vận chuyển container đường biển
“Chị H.T.L, chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhỏ ở Hải Phòng, đang rất băn khoăn về các khoản **phụ thu** trên hóa đơn vận chuyển công-te-nơ hàng hóa bằng đường biển mà hãng tàu gửi. Chị không hiểu rõ các loại phụ thu này là gì, có hợp pháp không và làm sao để kiểm tra tính minh bạch của chúng khi mỗi lần giá cước lại có thêm nhiều khoản phát sinh.”
Quy định về vận chuyển hàng nguy hiểm
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Hải Phòng. Công ty tôi chuyên chở hàng hóa đường bộ và đôi khi có cả hàng hóa qua cảng biển. Gần đây, tôi có nhận hợp đồng chở một lô hàng dung môi công nghiệp và một số bình gas nhỏ. Tôi nghe nói có quy định về 'hàng nguy hiểm' nhưng không rõ chính xác những loại hàng nào thì bị coi là nguy hiểm và khi vận chuyển thì cần phải tuân thủ những quy định gì để không bị phạt? Mong luật sư tư vấn giúp.”