Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyết định đặc xá
“Chào luật sư, chồng tôi tên là Trần Văn A, đang thụ án 5 năm tù tại Trại giam X ở tỉnh Thanh Hóa. Chúng tôi có hai con nhỏ và anh ấy là lao động chính. Gần đây, tôi nghe nói nhà nước sắp có đợt đặc xá. Tôi không rõ trường hợp của chồng tôi có được xem xét không và thủ tục như thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp gia đình tôi.”
Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và bán đấu giá cổ phần
“Tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước quy mô nhỏ ở quận Ngô Quyền, Hải Phòng. Gần đây, có thông tin doanh nghiệp chúng tôi sẽ thực hiện cổ phần hóa lần đầu. Tôi không rõ quy trình này diễn ra như thế nào, đặc biệt là việc bán đấu giá cổ phần cho công chúng. Liệu có những quy định pháp luật nào tôi cần nắm rõ để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp và cả người lao động không?”
Người sử dụng lao động và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là anh H. ở quận 3, TP.HCM, tôi đang tính mở một tiệm cà phê nhỏ và thuê vài bạn nhân viên phục vụ. Tôi nghe nói là khi thuê người lao động thì mình sẽ trở thành 'người sử dụng lao động' và có nhiều trách nhiệm lắm. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi hiểu rõ hơn về khái niệm này và những điều tôi cần lưu ý để tránh rắc rối pháp lý sau này được không ạ? Tôi chưa có kinh nghiệm gì về việc này cả.”
Chính sách dân số và quy định liên quan cho hộ gia đình và phát triển kinh tế
“Anh T.V.K ở Đồng Nai, một nông dân trẻ đang rất băn khoăn về chuyện sinh con thứ ba. Gia đình anh đang mở rộng trang trại, cần thêm lao động nhưng cũng lo chính sách **dân số** địa phương có hạn chế gì không. Anh muốn hiểu rõ **dân số** được định nghĩa thế nào và các quy định liên quan để yên tâm phát triển kinh tế gia đình.”
Dịch vụ dữ liệu hợp đồng lao động điện tử
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Hằng, chủ một công ty startup công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi vừa chuyển sang dùng hoàn toàn hợp đồng lao động điện tử. Tôi đang thắc mắc không biết những dữ liệu về hợp đồng lao động điện tử của công ty tôi có được **khai thác và sử dụng bởi bên thứ ba** không, hay chỉ mình công ty tôi mới được dùng? Liệu có cách nào để tận dụng những dữ liệu này cho việc quản lý nhân sự hiệu quả hơn không?”
Người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cơ hữu
“Chào luật sư, tôi có một công ty sản xuất nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại công ty tôi đang muốn mở rộng quy mô nên cần thuê thêm người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động. Tôi thấy trong các quy định có nhắc đến 'người huấn luyện cơ hữu' nhưng không rõ chính xác họ là ai và công ty tôi có bắt buộc phải có loại hình huấn luyện viên này không? Tôi đang phân vân không biết nên ký hợp đồng như thế nào cho đúng.”
Giải quyết tranh chấp lao động
“Tôi là công nhân ở Bình Dương. Gần đây, công ty tôi không chịu trả tiền làm thêm giờ theo đúng thỏa thuận ban đầu, dù tôi có đầy đủ bằng chứng. Tôi phải làm gì để đòi lại quyền lợi chính đáng của mình?”
Quan trắc môi trường lao động
“Tôi là anh Hùng, chủ một xưởng gỗ nhỏ ở quận Hà Đông, Hà Nội. Gần đây, vài công nhân có than phiền về bụi và tiếng ồn trong xưởng, họ lo ảnh hưởng đến sức khỏe. Tôi không biết mình có phải thực hiện việc 'quan trắc môi trường lao động' hay không, và nếu có thì phải làm như thế nào?”
Xác định ngày tính thời hiệu khiếu nại, tố cáo trong lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân may ở quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh. Tôi vừa bị công ty sa thải mà tôi cho là không đúng quy định. Tôi muốn làm đơn khiếu nại nhưng không rõ thời hạn nộp đơn được tính như thế nào, đặc biệt là nếu có ngày nghỉ lễ, Tết thì có được tính vào không? Mong luật sư giải đáp giúp tôi để tôi nộp đơn đúng thời hạn.”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần
“Chào chuyên gia, đơn vị sự nghiệp công lập của tôi ở TP. Hồ Chí Minh đang trong quá trình cổ phần hóa. Ban lãnh đạo có nhắc đến 'thời điểm công bố giá trị đơn vị sự nghiệp công lập' nhưng tôi chưa rõ chính xác ngày này có ý nghĩa gì và ảnh hưởng thế nào đến việc xử lý tài chính cũng như quyền lợi người lao động. Liệu có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không ạ?”
Phân loại cấp điện áp Trung áp và tác động đến doanh nghiệp
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất cơ khí ở Khu công nghiệp Đình Vũ, Hải Phòng. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về "điện trung áp" và không biết liệu xưởng của mình có đang sử dụng cấp điện áp này không. Nếu có, thì điều này có ý nghĩa gì đối với việc vận hành máy móc, an toàn lao động và cả chi phí điện của xưởng tôi? Tôi cần phải lưu ý những gì để tuân thủ pháp luật?”
Cơ cấu dân số và chính sách điều chỉnh
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy khó khăn trong việc tuyển dụng lao động trẻ, đặc biệt là nữ giới có tay nghề. Hầu hết các bạn trẻ có xu hướng về quê hoặc làm việc trong các ngành dịch vụ. Tôi nghe nói nhà nước có chính sách về **cơ cấu dân số**, không biết có liên quan gì đến việc này không? Liệu có chính sách nào giúp doanh nghiệp như chúng tôi ổn định nguồn nhân lực không ạ?”
Khái niệm và vai trò của bên nước ngoài tiếp nhận lao động
“Chào luật sư, tôi là Trần Văn Hùng, công nhân ở Đồng Nai. Tôi đang tìm hiểu đi làm việc ở Nhật Bản qua một công ty môi giới. Công ty này nói sẽ giới thiệu tôi cho 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động'. Tôi không hiểu rõ 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động' này là ai, có phải là công ty môi giới bên Nhật không, hay là công ty trực tiếp tôi sẽ làm việc? Tôi muốn biết để tránh bị lừa đảo.”
Quan trắc môi trường lao động và trách nhiệm của doanh nghiệp
“Chị Hạnh, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM, đang lo lắng về sức khỏe của công nhân do tiếng ồn và bụi vải. Chị nghe nói phải "quan trắc môi trường lao động" nhưng không rõ là gì, có bắt buộc không và cần làm những gì để đảm bảo an toàn cho người lao động.”
Năm đề xuất áp dụng mức đóng bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, công ty em là công ty nhỏ ở TP.HCM, mới thành lập được 2 năm. Em nghe nói có thể đề xuất đóng bảo hiểm xã hội tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với mức thấp hơn bình thường. Vậy cho em hỏi, 'năm đề xuất' này được tính như thế nào ạ? Em muốn biết để kịp thời chuẩn bị hồ sơ cho năm sau.”
Trách nhiệm của Người sử dụng lao động theo quy định pháp luật
“Tôi là anh Hùng, chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở quận Bình Tân, TP.HCM, có thuê 5 thợ làm việc. Gần đây, một số anh em thợ có hỏi về việc khám sức khỏe định kỳ. Tôi không rõ xưởng của tôi có được xem là 'người sử dụng lao động' theo luật không và có phải tổ chức khám sức khỏe cho họ không?”
Tiêu chuẩn Chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam
“Anh T.V.K, giám đốc nhân sự tại một công ty sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Biên Hòa 2, Đồng Nai, đang muốn tuyển một kỹ sư nước ngoài từ Hàn Quốc để phụ trách dây chuyền sản xuất mới. Anh ấy băn khoăn không biết liệu kỹ sư này có đủ điều kiện để được xem là "chuyên gia" theo quy định của pháp luật Việt Nam hay không, đặc biệt là về bằng cấp và kinh nghiệm làm việc để thuận lợi cho việc xin giấy phép lao động.”
Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, em là H.T.L, đang làm nhân viên bán hàng cho một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Em làm việc từ 8h sáng đến 6h tối mỗi ngày, được trả lương cố định 7 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, chủ cửa hàng nói em là 'cộng tác viên' nên không ký hợp đồng lao động, cũng không đóng bảo hiểm xã hội. Em muốn hỏi, với công việc và cách thức làm việc như vậy, em có được coi là **người lao động** theo quy định của pháp luật không ạ? Em có quyền lợi gì không?”
Quyền và nghĩa vụ của người mang mầm bệnh truyền nhiễm không triệu chứng
“Chị Mai, giáo viên mầm non ở Quận 3, TP.HCM, vừa đi khám sức khỏe định kỳ thì phát hiện mình là người mang virus viêm gan B nhưng không có bất kỳ triệu chứng bệnh nào. Chị rất hoang mang không biết liệu mình có bị nhà trường chấm dứt hợp đồng lao động hay có những nghĩa vụ pháp lý đặc biệt nào phải tuân thủ không, nhất là khi chị tiếp xúc với nhiều trẻ nhỏ.”
Xử phạt vi phạm cập nhật dữ liệu người lao động xuất khẩu
“Chào luật sư, công ty em chuyên đưa người lao động đi Hàn Quốc theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có một số trường hợp quên không cập nhật thông tin của người lao động vào cái hệ thống cơ sở dữ liệu chung mà Bộ LĐTBXH yêu cầu. Giờ có đoàn kiểm tra xuống thì không biết công ty em có bị phạt gì không ạ? Mức phạt có cao không và có cách nào khắc phục không? Em ở Hà Nội.”
Sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động và trách nhiệm liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân vận hành máy tại một nhà máy ở Bình Dương. Mấy hôm trước, máy tôi đang vận hành tự nhiên phát ra tiếng kêu lạ rồi dừng đột ngột, suýt nữa thì gây tai nạn cho một đồng nghiệp đứng gần. May mà không ai bị thương, nhưng tôi lo lắng không biết đây có phải là 'sự cố kỹ thuật gây mất an toàn lao động' không và trách nhiệm của công ty, cũng như của tôi, sẽ như thế nào nếu có chuyện xảy ra?”
Chế độ Bảo hiểm xã hội tự nguyện
“Em là H.T.M, 28 tuổi, đang làm thiết kế đồ họa tự do ở TP.HCM. Em sắp lập gia đình và muốn có con trong vài năm tới. Vì không có hợp đồng lao động nên em không được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Em nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện, không biết loại này có phù hợp với trường hợp của em không và liệu em có được hưởng chế độ thai sản khi tham gia không?”
Thực hiện dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một công nhân tại khu công nghiệp ở Hà Nội. Gần đây, phường tôi đang có kế hoạch xây dựng một khu chợ mới ngay cạnh khu dân cư, nhưng chúng tôi chưa thấy ai lấy ý kiến của người dân. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một công dân và người lao động, tôi có quyền được tham gia đóng góp ý kiến về những vấn đề như vậy ở phường và cả ở công ty tôi đang làm việc không? Tôi nên làm thế nào để thực hiện quyền này?”