Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hành chính
“Chào luật sư, tôi có một xưởng sản xuất nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi có nộp đơn khiếu nại quyết định xử phạt hành chính của phường về vấn đề tiếng ồn. Giờ Tòa án đang thụ lý vụ án này. Tôi nghe nói có người thứ ba cũng có thể được đưa vào vụ án vì họ có quyền lợi liên quan. Điều này là sao ạ? Liệu hàng xóm của tôi có thể tham gia không?”
Phiên họp quản lý vụ việc trong tố tụng
“Em chào anh/chị, em là Hùng, làm nghề kỹ sư xây dựng ở Quận 3, TP.HCM. Em đang có một tranh chấp hợp đồng với nhà thầu phụ, vụ việc đang ở Tòa án. Em nghe nói có 'phiên họp quản lý vụ việc' gì đó, không biết phiên này có quan trọng không và em cần chuẩn bị gì để tham gia ạ? Em muốn vụ việc được giải quyết nhanh chóng và rõ ràng.”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong tố tụng hành chính
“Anh V.A.K, một chủ quán cà phê ở Quận 1, TP.HCM, vừa nhận được thông báo về việc UBND Quận ban hành quyết định xử phạt hành chính về việc lấn chiếm vỉa hè. Mặc dù anh không phải là người trực tiếp bị xử phạt (người bị xử phạt là chủ mặt bằng mà anh thuê), nhưng quyết định này lại ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh và khả năng tiếp cận quán của khách hàng. Anh muốn biết liệu mình có thể tham gia vào vụ kiện hành chính này để bảo vệ quyền lợi của mình không.”
Bảo quản vật chứng là động vật trong vườn động vật
“Chị H Hạnh, quản lý một vườn động vật tư nhân ở ngoại ô Đà Lạt, đang lo lắng về việc nếu một con vật quý hiếm trong vườn bị bắt trộm và sau đó được tìm thấy, nó có thể bị coi là vật chứng trong vụ án. Chị không biết liệu con vật đó có phải bị đưa đến kho vật chứng của cơ quan điều tra không, và làm thế nào để đảm bảo sức khỏe và sự an toàn của nó trong quá trình tố tụng.”
Áp giải trong hoạt động tố tụng hình sự
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, có một vụ ẩu đả nhỏ trong quán, công an có đến làm việc. Mấy hôm nay, một người liên quan vụ việc cứ sợ bị 'áp giải' lên đồn công an. Tôi không rõ 'áp giải' cụ thể là gì và khi nào thì bị áp dụng? Người này có lý do gì để lo lắng không?”
Trở ngại khách quan trong tố tụng và thực hiện quyền, nghĩa vụ
“Chào luật sư, tôi là chị H. ở quận 10, TP.HCM. Tôi làm nghề kinh doanh online. Vừa rồi tôi có một vụ kiện nhỏ về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa. Đáng lẽ ra tôi phải nộp đơn kháng cáo trong thời hạn quy định, nhưng đúng lúc đó mẹ tôi bị bệnh nặng phải nhập viện cấp cứu ở quê, tôi phải về chăm sóc bà. Vì vậy tôi đã lỡ mất thời hạn nộp đơn. Liệu trường hợp của tôi có được coi là trở ngại khách quan để Tòa án xem xét lại không?”
Trở ngại khách quan trong tố tụng
“Chào luật sư, chồng tôi vừa mất đột ngột do tai nạn giao thông cách đây 2 tuần. Giờ tôi mới biết chồng tôi có một vụ kiện hành chính đang diễn ra mà ông ấy là người khởi kiện. Tôi đang rất sốc và phải lo hậu sự cho chồng, liệu tôi có thể xin Tòa án gia hạn thời gian hoặc tạm hoãn phiên tòa không, vì tôi không thể tham gia ngay lúc này?”
Báo cáo điều tra xã hội trong tố tụng hình sự
“Chị H. ở Quận 1, TP.HCM có con trai đang là bị can trong một vụ án. Chị nghe nói có một loại báo cáo gọi là 'báo cáo điều tra xã hội' có thể giúp con chị. Chị muốn biết báo cáo này là gì, ai làm và nó có vai trò như thế nào trong quá trình giải quyết vụ án của con chị?”
Chi phí đi lại, thuê phòng nghỉ, phụ cấp lưu trú cho người tham gia tố tụng
“Tôi là Anh T.V.K, một nhân chứng quan trọng trong vụ án hình sự đang xét xử tại Tòa án nhân dân TP.HCM. Tôi phải đi lại từ Bình Dương lên TP.HCM nhiều lần để tham gia các phiên tòa, tốn kém khá nhiều tiền xe và tiền thuê nhà nghỉ. Tôi nghe nói người tham gia tố tụng như tôi có thể được thanh toán các khoản chi phí đi lại, thuê phòng nghỉ, phụ cấp lưu trú. Vậy tôi có được nhận các khoản này không và thủ tục để yêu cầu thanh toán là gì?”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong tố tụng môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, một công ty lớn gần xưởng tôi xả thải gây ô nhiễm nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân và chất lượng sản phẩm của tôi. Tôi muốn kiện công ty đó nhưng không biết mình có được Tòa án chấp nhận tham gia tố tụng với tư cách 'người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan' hay không, vì tôi không phải là người trực tiếp bị xả thải vào đất mà là bị ảnh hưởng gián tiếp qua môi trường chung.”
Giấy tờ tống đạt trong tố tụng và thi hành án
“Chào chuyên gia, tôi đang gặp một vụ tranh chấp hợp đồng nhỏ với đối tác ở Quận 1, TP.HCM. Luật sư của tôi có nhắc đến 'giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều 8 của Luật này' và giải thích là 'giấy tờ của vụ việc dân sự cần tống đạt'. Tôi nghe mà thấy mơ hồ quá, không biết những giấy tờ đó là gì và tại sao lại quan trọng như vậy. Liệu có phải chỉ là mấy tờ giấy thông thường không?”
Quy định về chi phí cho người làm chứng trong tố tụng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Hiện tại tôi đang có một vụ kiện tranh chấp hợp đồng với đối tác. Tôi cần triệu tập một người làm chứng để làm rõ một số tình tiết. Tôi nghe nói phải trả chi phí cho người làm chứng, nhưng tôi không rõ khoản chi phí này là gì, ai phải chịu và nếu lời khai của họ không có lợi cho tôi thì sao? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng chi phí giám định trong tố tụng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi đang kiện một nhà cung cấp vì giao hàng kém chất lượng và Tòa án yêu cầu phải có giám định chất lượng sản phẩm. Tôi không rõ ai sẽ là người phải nộp tiền tạm ứng cho chi phí giám định này? Liệu tôi có phải chịu toàn bộ không?”
Tiền tạm ứng chi phí cho người làm chứng trong tố tụng
“Chào chuyên gia, tôi là Anh Hùng, chủ cửa hàng tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang có vụ tranh chấp hợp đồng với nhà cung cấp, và Tòa án đã triệu tập một nhân viên cũ của tôi làm người làm chứng. Tôi nghe nói phải tạm ứng chi phí cho người làm chứng, nhưng tôi không rõ khoản tiền đó là gì, ai phải trả và gồm những chi phí nào. Tôi lo lắng về khoản này có thể ảnh hưởng đến tài chính của mình.”
Biện pháp dẫn giải trong tố tụng hình sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, công ty tôi nhận được giấy triệu tập cho người đại diện theo pháp luật của công ty để làm việc với cơ quan điều tra về một vụ việc liên quan đến khách hàng cũ. Người đại diện của tôi bận việc đột xuất nên không thể đến đúng hẹn. Giờ tôi nghe nói có thể bị 'dẫn giải', tôi lo quá không biết 'dẫn giải' là gì và công ty tôi có bị áp dụng không?”
Niêm phong, mở niêm phong vật chứng trong tố tụng hình sự
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng điện thoại ở Quận 1, TP.HCM. Vừa rồi cửa hàng tôi bị trộm đột nhập, mất nhiều tài sản. Công an đã đến khám nghiệm hiện trường và thu giữ một số vật chứng như camera an ninh, dấu vân tay trên cửa. Tôi thấy họ có niêm phong mấy cái hộp đựng vật chứng đó. Tôi thắc mắc là ai là người có quyền thực hiện việc niêm phong, mở niêm phong những vật chứng này? Liệu tôi có được biết hay tham gia vào quá trình đó không?”
Vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong tố tụng dân sự
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Vừa rồi tôi thua kiện trong một vụ tranh chấp hợp đồng mua bán, nhưng tôi thấy Tòa án đã bỏ qua nhiều bằng chứng và không triệu tập đúng người. Liệu đây có phải là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng không và tôi có thể làm gì để kháng nghị bản án này?”
Vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hình sự
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, công ty tôi có một vụ việc liên quan đến tranh chấp hợp đồng, và tôi bị triệu tập với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Tuy nhiên, tôi thấy trong quá trình cơ quan điều tra làm việc, họ đã không thông báo một số quyền của tôi và cũng không lập biên bản đầy đủ các buổi làm việc. Tôi lo lắng rằng những sai sót này có thể ảnh hưởng đến kết quả vụ án và quyền lợi của tôi. Liệu đây có phải là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng không và tôi có thể làm gì?”
Vai trò của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong tố tụng
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở quận Hà Đông, Hà Nội. Gần đây tôi bị một khách hàng kiện ra tòa vì chậm giao hàng theo hợp đồng. Tuy nhiên, nguyên nhân chính là do nhà cung cấp vật liệu của tôi đã giao hàng trễ hẹn. Vậy tôi có thể yêu cầu Tòa án đưa nhà cung cấp này vào vụ án với tư cách gì không, hay họ có tự tham gia được không để làm rõ trách nhiệm?”
Xác định và chứng minh chi phí khác trong tố tụng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một cửa hàng thời trang nhỏ ở quận Ba Đình, Hà Nội. Hiện tôi đang vướng vào một vụ kiện dân sự liên quan đến tranh chấp hợp đồng thuê mặt bằng. Luật sư của tôi có đề cập đến 'chi phí khác' trong quá trình tố tụng nhưng tôi mơ hồ không biết khoản này bao gồm những gì và làm thế nào để chứng minh chúng. Tôi rất lo lắng không biết có phải chi trả những khoản không hợp lý không.”
Quy định về Chỉ bản trong Tố tụng hình sự
“Chào chuyên gia, em có ông anh họ vừa bị công an Quận 1, TP.HCM bắt giữ vì nghi liên quan đến một vụ trộm cắp. Gia đình em đang rất lo lắng. Mấy hôm nay, em nghe người ta nói đến việc công an sẽ 'làm chỉ bản' cho anh em. Chuyên gia cho em hỏi 'chỉ bản' là gì, tại sao lại phải làm và có ý nghĩa gì trong quá trình điều tra không ạ?”
Chỉ bản trong tố tụng hình sự
“Chị H.T.L ở TP.HCM, chồng chị ấy mới bị tạm giữ vì nghi ngờ liên quan đến một vụ việc. Chị nghe nói bên công an có lấy "chỉ bản" của chồng chị. Chị không rõ "chỉ bản" là gì, có ảnh hưởng gì đến chồng chị không và liệu có bắt buộc phải làm không? Chị lo lắng quá.”
Bảo vệ và thay đổi nhân dạng cho người được bảo vệ trong tố tụng hình sự
“Tôi là chị L.T.M, một nhân chứng quan trọng trong vụ án hình sự phức tạp tại TP.HCM. Sau khi cung cấp lời khai, tôi nhận được nhiều lời đe dọa ẩn danh, khiến tôi rất lo lắng cho sự an toàn của bản thân và gia đình. Tôi muốn biết liệu pháp luật có quy định nào cho phép tôi thay đổi các đặc điểm nhận dạng hoặc thông tin cá nhân để tránh bị trả thù không? Tôi có nghe nói về việc bảo vệ nhân chứng nhưng không rõ các biện pháp cụ thể.”
Bảo đảm tính khách quan của người làm chứng trong tố tụng dân sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở Quận 1, TP.HCM. Hiện tại tôi đang có một vụ tranh chấp hợp đồng với nhà cung cấp và đã khởi kiện ra tòa. Tôi rất lo lắng rằng nhà cung cấp bên kia có thể tìm cách tác động đến những người làm chứng của tôi, khiến lời khai của họ không còn khách quan. Tòa án có biện pháp nào để ngăn chặn tình trạng này không ạ?”