Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Thi hành án phạt cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định
“Chị Mai ở thành phố Hồ Chí Minh là kế toán trưởng một công ty. Gần đây, chị bị Tòa án tuyên phạt cấm đảm nhiệm chức vụ kế toán trưởng trong 2 năm do vi phạm trong quản lý tài chính. Chị đang rất hoang mang không biết cơ quan chị đang làm việc và chính quyền địa phương sẽ thực hiện việc thi hành án này như thế nào và chị có còn được làm các công việc khác liên quan đến tài chính không?”
Vận chuyển động vật từ vùng bị dịch uy hiếp
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Cao Phong, Hòa Bình, có trang trại chăn nuôi lợn. Vừa rồi nghe nói ở tỉnh giáp ranh có dịch tả lợn châu Phi, chính quyền địa phương cũng thông báo là khu vực của chúng tôi được xác định là vùng bị dịch uy hiếp. Tôi đang định vận chuyển một số lợn con khỏe mạnh đi bán ở tỉnh khác, nhưng không biết có được phép hay không, và nếu không có giấy kiểm dịch thì sẽ bị phạt thế nào? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Vay thương mại trong quản lý nợ công của chính quyền địa phương
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ tài chính ở Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B. Chúng tôi đang xem xét một phương án vay vốn từ một ngân hàng thương mại cổ phần để xây dựng một số tuyến đường giao thông trọng điểm của tỉnh. Khoản vay này có lãi suất và các điều kiện hoàn toàn theo thị trường, không có ưu đãi gì đặc biệt. Tôi băn khoăn liệu khoản vay này có được coi là 'vay thương mại' theo Luật Quản lý nợ công sửa đổi 2025 không, và nếu có thì nó sẽ được quản lý như thế nào trong cơ cấu nợ công của tỉnh?”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong thi hành án hành chính
“Chị Hạnh ở Huế có một mảnh đất bị chính quyền địa phương thu hồi không đúng quy định. Sau khi kiện ra tòa, chị thắng kiện và tòa yêu cầu chính quyền phải trả lại đất và bồi thường. Tuy nhiên, đã mấy tháng rồi mà chính quyền vẫn chưa thực hiện. Chị nghe nói có khái niệm 'người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan' trong thi hành án hành chính. Chị muốn biết liệu hàng xóm của chị, những người cũng bị ảnh hưởng bởi quyết định thu hồi đất đó nhưng không trực tiếp kiện, có thể được xem là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong quá trình thi hành án của chị không, và họ có vai trò gì để thúc đẩy việc thi hành án?”
Vùng có dịch và ảnh hưởng đến đất nông nghiệp
“Anh N.V.H, một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, đang lo lắng vì đàn heo của gia đình anh vừa bị tiêu hủy do dịch tả lợn châu Phi. Giờ đây, toàn bộ khu vực trang trại của anh bị chính quyền địa phương công bố là vùng có dịch. Anh không biết liệu mình có được tiếp tục chăn nuôi trên mảnh đất đó không và các hoạt động khác trên đất nông nghiệp của anh có bị ảnh hưởng gì không.”
Quyền và nghĩa vụ của người có tài sản trưng mua
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một nông dân ở Long An. Gần đây, chính quyền địa phương có thông báo về việc trưng mua một phần đất của gia đình tôi để làm dự án công cộng. Tôi nghe nói có luật quy định về việc này, nhưng tôi không rõ mình có những quyền lợi và nghĩa vụ gì khi tài sản bị trưng mua, đặc biệt là trong quá trình bàn giao. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quản lý cây xanh đô thị và nông thôn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một căn nhà ở Đà Lạt. Trong vườn nhà tôi có một cây cổ thụ khá lớn, rễ của nó đang bắt đầu ăn vào móng nhà, gây nứt tường. Tôi muốn chặt bỏ cây này để đảm bảo an toàn cho ngôi nhà nhưng không biết liệu có cần xin phép chính quyền địa phương hay không, vì tôi nghe nói cây xanh trong đô thị được quản lý chặt chẽ. Cây này là do ông bà tôi trồng từ rất lâu rồi.”
Khoảng cách số và chính sách hỗ trợ chuyển đổi số
“Tôi là chị M., chủ một hộ kinh doanh nông sản ở vùng cao Hà Giang. Gần đây, chính quyền địa phương khuyến khích chúng tôi bán hàng online, nhưng tôi không có máy tính, internet thì chập chờn, và cũng không biết dùng các ứng dụng. Tôi lo lắng nếu không theo kịp thì sẽ mất hết khách hàng. Liệu có chính sách nào hỗ trợ cho những người như tôi không?”
Ứng phó với sự cố môi trường và vai trò của địa phương
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tuần trước, do sơ suất trong khâu xử lý chất thải, xưởng tôi đã làm rò rỉ một lượng nhỏ hóa chất ra kênh thoát nước chung của khu vực. Mặc dù đã khắc phục ngay, nhưng tôi rất lo lắng không biết sự việc này có bị coi là **sự cố môi trường** không và tôi phải chịu trách nhiệm gì. Liệu chính quyền địa phương có can thiệp không?”
Khái niệm và ý nghĩa của chân đê
“Chào luật sư, tôi là một người dân sống gần khu vực đê ở huyện A, tỉnh B. Gần đây, chính quyền địa phương đang tiến hành cắm mốc chỉ giới hành lang bảo vệ đê, và tôi thấy một số mốc được cắm rất sát đất nhà tôi. Tôi muốn hỏi **chân đê** được định nghĩa như thế nào và việc xác định này có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của tôi không, đặc biệt là khi đê của chúng tôi là đê đất?”
Quản lý và trách nhiệm đối với lối đi tự mở giao cắt đường sắt
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng nhỏ ở Huyện Văn Lâm, Hưng Yên. Nhà hàng tôi nằm ngay gần đường sắt, và có một con đường nhỏ mà dân quanh đây hay đi tắt qua đường ray để sang bên kia cho tiện, gọi là lối đi tự mở. Gần đây có mấy vụ tai nạn ở mấy lối đi tự mở khác trong tỉnh, nên tôi lo quá. Liệu chính quyền có cấm tiệt không? Rồi nếu có sự cố gì ở lối đi này thì trách nhiệm thuộc về ai? Tôi nghe nói chính quyền địa phương phải quản lý, nhưng không biết cụ thể thế nào.”
Trách nhiệm của chính quyền địa phương trong công tác dân số
“Anh Hùng, trưởng thôn ở xã Hòa An, huyện Long Thành, Đồng Nai, đang băn khoăn không biết 'dân số' theo luật định nghĩa cụ thể là gì và vai trò của thôn mình trong việc thực hiện các chính sách dân số. Anh nghe nói có nhiều quy định liên quan nhưng không rõ mình cần chú ý đến những điểm nào để quản lý tốt hơn.”
Thi hành án treo và nghĩa vụ của người được hưởng án treo
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H ở Quận 1, TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Vừa rồi con trai tôi lỡ dính vào một vụ việc và bị Tòa án tuyên phạt án tù nhưng cho hưởng án treo. Tôi không rõ án treo này là gì và sắp tới gia đình tôi cần phải làm gì để con tôi chấp hành đúng quy định, đặc biệt là các thủ tục với chính quyền địa phương. Liệu có phải lên phường báo cáo thường xuyên không ạ?”
Quản lý vật liệu nổ công nghiệp tại địa phương
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM chuyên về san lấp mặt bằng. Sắp tới, chúng tôi có một dự án khai thác đá nhỏ, cần sử dụng vật liệu nổ công nghiệp. Tôi đang rất băn khoăn không biết quy trình xin phép, quản lý loại vật liệu này ở địa phương mình như thế nào, và cần liên hệ với cơ quan nào để được hướng dẫn cụ thể. Liệu có quy định nào về trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc này không ạ?”
Xây dựng nền biên phòng toàn dân
“Chào luật sư, tôi là chủ tịch xã A, huyện B, tỉnh Lạng Sơn, một xã biên giới. Chúng tôi đang triển khai nhiều dự án phát triển kinh tế, văn hóa để nâng cao đời sống bà con. Tôi nghe nói về 'nền biên phòng toàn dân' nhưng không rõ vai trò của chính quyền địa phương và người dân như chúng tôi trong việc xây dựng nền này là gì, có khác gì so với trước đây không? Liệu những việc chúng tôi đang làm có đóng góp vào đó không?”
Trách nhiệm tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương
“Chị H. là cán bộ Phòng Tư pháp huyện X, tỉnh Y. Gần đây, UBND huyện ban hành một số quyết định liên quan đến quy hoạch đất đai, nhưng chị không rõ liệu Phòng Tư pháp có phải là đơn vị chủ trì việc rà soát, kiểm tra các văn bản này sau khi ban hành không, hay đây là trách nhiệm của phòng ban chuyên môn khác. Chị muốn biết rõ về quy định này để thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ.”
Quản lý và bảo vệ nguồn nước mặt
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Gần đây, dòng kênh chảy qua ruộng lúa nhà tôi bị ô nhiễm nặng, nước có màu lạ và bốc mùi khó chịu, làm ảnh hưởng đến việc tưới tiêu và cá nuôi trong ao. Tôi muốn biết chính quyền địa phương có trách nhiệm gì trong việc quản lý và bảo vệ nguồn nước mặt này không, và tôi có thể kiến nghị ở đâu để giải quyết tình trạng này?”