Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Đối tượng được bồi thường Nhà nước
“Chị N.T.T, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, đang rất lo lắng. Mấy hôm trước, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra đột xuất và thu giữ toàn bộ lô hàng bánh kẹo nhập khẩu của chị vì nghi ngờ không rõ nguồn gốc, dù chị đã xuất trình đầy đủ hóa đơn chứng từ. Giờ hàng hóa bị giữ, chị không có cái bán, thiệt hại kinh tế nặng nề mà không biết mình có phải là 'người bị thiệt hại' theo luật để được bồi thường không.”
Sự kiện bất khả kháng trong pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, chủ một cửa hàng kinh doanh hoa tươi ở Quận 1, TP.HCM. Vừa rồi, do trận mưa bão lớn kéo dài bất thường, toàn bộ lô hoa nhập khẩu của tôi bị hư hại nặng nề, không thể giao cho khách đúng hạn. Tôi đang lo lắng bị khách hàng kiện ra tòa vì vi phạm hợp đồng. Trong trường hợp này, sự kiện bất khả kháng có thể giúp tôi không, và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, quán của tôi bị đình chỉ hoạt động oan sai do quyết định của một cán bộ phường. Sau đó Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi nghe nói vị cán bộ đó sẽ phải 'hoàn trả' lại tiền cho Nhà nước. Điều này có đúng không và trách nhiệm 'hoàn trả' được quy định thế nào ạ? Tôi muốn biết liệu có phải tất cả các trường hợp cán bộ gây thiệt hại đều phải 'hoàn trả' không?”
Thiên tai: Khái niệm và Hỗ trợ Pháp lý
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, một nông dân ở Huyện Thăng Bình, Quảng Nam. Vừa rồi nhà tôi bị ngập lụt nặng do bão số 4. Tôi muốn hỏi là tình trạng này có được coi là thiên tai để được hưởng các chính sách hỗ trợ của nhà nước không? Tôi có mua bảo hiểm nông nghiệp nhưng không rõ trường hợp của tôi có nằm trong diện được bồi thường không. Mong luật sư giải đáp.”
Quyền từ bỏ đối tượng bảo hiểm trong bảo hiểm hàng hải
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi tàu của tôi gặp một sự cố nghiêm trọng trên biển, có nguy cơ bị mất trắng. Tôi nghe nói trong bảo hiểm hàng hải có cái quyền gọi là 'từ bỏ đối tượng bảo hiểm' cho công ty bảo hiểm để đòi bồi thường toàn bộ. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi về cách thức và thời hạn để thực hiện quyền này không? Tôi đang rất lo lắng về thiệt hại và không biết phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Quản lý và Phòng chống Cạn kiệt Nguồn nước tại Khu vực Biên giới
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang, sát con sông Tiền giáp Campuchia. Gần đây, có một công ty xây dựng công trình gì đó ở phía thượng nguồn trên đất mình. Tôi lo lắng công trình này sẽ làm thay đổi dòng chảy hoặc làm **cạn kiệt nguồn nước** tưới tiêu cho mấy hecta lúa của gia đình tôi và cả xóm. Nếu xảy ra thì thiệt hại lớn lắm. Tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Kiểm định thuốc thú y
“Chị Lan ở huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, là chủ một trang trại chăn nuôi heo quy mô lớn. Mới đây, chị nhập về một lô thuốc thú y từ nước ngoài, nhưng có thông tin đồn thổi về chất lượng không đảm bảo của nhà cung cấp này. Đợt trước trang trại chị từng bị thiệt hại nặng nề vì sử dụng thuốc kém chất lượng. Chị muốn biết làm thế nào để yêu cầu kiểm tra lại chất lượng lô thuốc thú y này một cách chính thức và cơ quan nào có thẩm quyền thực hiện việc đó để chị yên tâm sử dụng, đảm bảo an toàn cho đàn vật nuôi của mình?”
Trách nhiệm pháp lý của tàu thuyền công vụ nước ngoài trong vùng biển Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, một ngư dân ở Đà Nẵng. Mới đây, tàu cá của tôi bị một tàu nước ngoài va chạm gây hư hại khi đang đánh bắt ở gần khu vực quần đảo Hoàng Sa. Tôi nghe nói đó là 'tàu thuyền công vụ' của nước họ. Vậy tôi có thể đòi bồi thường thiệt hại được không, và quy định pháp luật Việt Nam về việc này thế nào ạ?”
Người yêu cầu bồi thường Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Vừa rồi, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra và tịch thu toàn bộ lô hàng của tôi, nói là hàng không rõ nguồn gốc, nhưng thực tế tôi có đủ hóa đơn chứng từ. Sau đó, cơ quan cấp trên đã kết luận cán bộ kia làm sai. Giờ tôi muốn yêu cầu Nhà nước bồi thường thiệt hại thì ai sẽ là người đứng ra yêu cầu bồi thường đây ạ? Tôi có phải tự mình làm hay có thể ủy quyền cho người khác không?”
Trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ
“Chị Hạnh, là một cán bộ tư pháp tại phường X, quận Đống Đa, Hà Nội, đang rất lo lắng. Vừa rồi, trong quá trình giải quyết một vụ việc hành chính, chị đã có sai sót dẫn đến việc Nhà nước phải bồi thường cho một người dân số tiền 50 triệu đồng. Chị nghe nói sau khi Nhà nước bồi thường xong, người gây ra thiệt hại như chị sẽ phải "hoàn trả" lại tiền cho ngân sách nhà nước. Chị muốn biết cụ thể về trách nhiệm này, liệu có phải chị sẽ phải trả lại toàn bộ số tiền đó không và quy định ở đâu?”
Cơ quan giải quyết bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Vừa rồi, đội quản lý thị trường kiểm tra cửa hàng tôi và tịch thu một lô hàng mà sau đó hóa ra là hoàn toàn hợp pháp. Việc này khiến tôi thiệt hại nặng nề về doanh thu và uy tín. Tôi muốn được bồi thường nhưng không biết phải nộp đơn ở đâu, là cơ quan quản lý thị trường đó hay phải ra tòa án? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hệ thống trí tuệ nhân tạo gây ra
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công online ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có thuê một công ty công nghệ phát triển hệ thống AI để gợi ý sản phẩm cho khách hàng. Nhưng không hiểu sao hệ thống này lại đề xuất lung tung, thậm chí gợi ý những sản phẩm không còn hàng, làm khách hàng hủy đơn và tôi bị lỗ khá nhiều. Giờ tôi muốn biết ai sẽ phải chịu trách nhiệm cho những thiệt hại này?”
Quyền khiếu nại quyết định hành chính của cơ quan nhà nước
“Tôi là anh Hùng, làm nghề kinh doanh vận tải biển ở TP. Hải Phòng. Vừa rồi, công ty tôi có nhập khẩu một lô hàng hóa tại Cảng Hải Phòng nhưng lại bị Chi cục Hải quan cửa khẩu yêu cầu kiểm tra chuyên ngành và bổ sung giấy phép nhập khẩu tự động, một loại giấy tờ mà trước đây không hề có cho mặt hàng này. Tôi thấy quyết định này rất vô lý, làm chậm trễ công việc và gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Tôi có thể khiếu nại về việc này ở đâu và thủ tục thế nào?”
Tố cáo hành vi vi phạm của cựu cán bộ, công chức
“Chị N.T.H ở Hải Phòng muốn tố cáo một cựu Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường huyện đã nhận hối lộ khi còn đương chức, gây thiệt hại cho gia đình chị trong việc cấp sổ đỏ. Hiện người này đã nghỉ hưu. Chị H. không biết liệu hành vi vi phạm của người đã nghỉ hưu có còn được xem xét giải quyết theo Luật Tố cáo hay không.”
Văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường của Nhà nước
“Chị N.T.H ở Quận 1, TP.HCM, là chủ tiệm tạp hóa. Chị vừa nhận được một quyết định của Tòa án xác định việc cơ quan công an đã tạm giữ hàng hóa của chị trong 6 tháng là không đúng quy định pháp luật. Chị muốn biết liệu quyết định này có phải là 'văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường' để chị đòi bồi thường thiệt hại cho tiệm tạp hóa của mình không và chị cần làm gì tiếp theo?”
Xử lý vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng trong thi hành án hành chính
“Chào luật sư, tôi là một cán bộ công chức ở huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Gần đây, do sơ suất trong quá trình thi hành một quyết định hành chính của Tòa án, tôi đã để xảy ra một số sai sót nhỏ, làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan và gây thiệt hại tài sản cho người dân khoảng 15 triệu đồng. Tôi nghe nói có quy định về 'vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng trong thi hành án hành chính' và rất lo lắng không biết mình có bị xếp vào trường hợp này không và sẽ bị xử lý như thế nào.”
Xử lý vi phạm hợp đồng thương mại
“Chị là chủ tiệm may ở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Tháng trước chị có đặt một lô vải cao cấp từ một nhà cung cấp ở Sài Gòn để kịp may áo dài cho mùa cưới. Hợp đồng ghi rõ ngày giao hàng là 15/11, nhưng đến giờ vẫn chưa thấy đâu, gọi điện thì họ cứ hẹn. Khách hàng của chị thì đang giục, chị lo quá không biết phải làm sao để đòi quyền lợi và bồi thường thiệt hại bây giờ?”
Hỗ trợ phát triển sản xuất theo nhiệm vụ trong Chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện X, tỉnh Y. Vừa rồi gia đình tôi bị thiệt hại nặng do hạn mặn kéo dài, giờ muốn chuyển đổi sang mô hình nuôi trồng mới thích ứng biến đổi khí hậu. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất từ nhà nước nhưng không rõ mình có thuộc diện được hỗ trợ theo nhiệm vụ không và cần làm gì để tiếp cận?”
Định nghĩa và tác động của Thiên tai theo quy định pháp luật
“Chị L.T.M ở Hà Nội, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ, vừa qua bị thiệt hại nặng nề do trận mưa lớn kéo dài gây ngập lụt cục bộ. Chị đang rất hoang mang không biết trường hợp của mình có được coi là **thiên tai** theo luật không, và có cơ chế hỗ trợ nào cho những người như chị để khắc phục hậu quả không.”
Văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng kinh doanh ở Quận 1, TP.HCM. Vừa rồi hàng hóa của tôi bị đội quản lý thị trường thu giữ, gây thiệt hại lớn. Sau đó, Tòa án đã có phán quyết xác định việc thu giữ là trái pháp luật. Giờ tôi muốn yêu cầu Nhà nước bồi thường thì cần những giấy tờ gì để làm căn cứ ạ?”
Trách nhiệm Hoàn trả trong pháp luật
“Tôi là cán bộ công chức ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây tôi có nghe về trách nhiệm **hoàn trả** khi cán bộ công chức gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước. Tôi muốn hỏi là nếu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tôi có sơ suất gây ra thiệt hại thì liệu tôi có phải **hoàn trả** khoản tiền đó không và quy định pháp luật hiện hành về việc **hoàn trả** này như thế nào, đặc biệt là về trình tự và thời hạn?”
Bồi thường nhà nước do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, cán bộ phường đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do chính đáng, khiến cửa hàng phải đóng cửa hơn 2 tháng, thiệt hại rất lớn. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường cho hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ này không và phải làm thế nào?”
Sự cố công trình xây dựng
“Tôi là anh Hùng, quản lý dự án cho một công ty xây dựng ở Quận 7, TP.HCM. Hôm trước công trình bên tôi xảy ra sự cố sụt lún một phần móng, may mà chưa có thiệt hại về người. Tôi không rõ liệu đây có được coi là 'sự cố công trình xây dựng' theo quy định pháp luật không và chúng tôi cần báo cáo những gì?”
Bồi thường nhà nước cho người bị thiệt hại
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận 10, TP.HCM. Tôi có một cửa hàng kinh doanh phụ tùng xe máy. Mấy tháng trước, công an phường đến kiểm tra đột xuất, thu giữ hết hàng của tôi vì nghi ngờ hàng giả, nhưng sau đó kết luận là hàng thật và trả lại. Tuy nhiên, việc này làm tôi mất uy tín, thiệt hại doanh thu rất lớn. Tôi có được coi là 'người bị thiệt hại' để yêu cầu Nhà nước bồi thường không?”