Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chính sách Nhà nước Về Mức Sinh Thay Thế và Hỗ Trợ Gia Đình
“Vợ chồng tôi đang sống và làm việc tại quận 1, TP.HCM. Cả hai đều là nhân viên văn phòng, lương đủ sống nhưng còn nhiều lo toan. Chúng tôi đang có một bé và muốn sinh thêm bé thứ hai để gia đình có đủ nếp đủ tẻ, nhưng thực sự rất áp lực về tài chính cũng như việc chăm sóc con cái ở thành phố đắt đỏ này. Tôi có nghe nói đến 'mức sinh thay thế', vậy xin hỏi Nhà nước có chính sách nào để khuyến khích và hỗ trợ chúng tôi sinh con, đặc biệt là ở những thành phố lớn như TP.HCM không?”
Quy định pháp luật về Hôn nhân
“Chào luật sư, em và bạn trai đã sống chung với nhau được 2 năm ở TP. Hồ Chí Minh. Chúng em cũng đã tổ chức đám cưới nhỏ ở quê và cả hai gia đình đều công nhận rồi. Nhưng tụi em chưa đăng ký kết hôn ở phường. Giờ em muốn mua nhà đứng tên chung với bạn trai thì không biết có vấn đề gì không, và pháp luật có công nhận bọn em là vợ chồng hợp pháp không ạ? Em làm nhân viên văn phòng.”
Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
“Chào luật sư, tôi là Chị Hạnh (38 tuổi, ở Bình Chánh, TP.HCM), làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi đã nhiều năm chạy chữa hiếm muộn nhưng không thành công, giờ chúng tôi đang tính đến phương án nhờ người thân mang thai hộ. Tôi muốn hỏi thủ tục cần những giấy tờ gì và liệu có phải xin phép ở đâu không, hay chỉ cần thỏa thuận là được ạ?”
Công nhận con chung và bổ sung thông tin cha trên Giấy khai sinh
“Chị H.T.L ở TP. Hồ Chí Minh là nhân viên văn phòng, năm nay 32 tuổi. Chị và chồng mới đăng ký kết hôn gần đây. Con trai đầu của chị sinh trước khi hai vợ chồng kết hôn. Giờ chị muốn bổ sung tên cha vào Giấy khai sinh của con thì cần làm những gì, và Giấy chứng nhận kết hôn có vai trò thế nào trong trường hợp này?”
Quy định về thuê mua nhà, công trình xây dựng
“Chào chuyên gia, vợ chồng tôi đang sống và làm việc ở Hà Nội. Chúng tôi có tích góp được một khoản nhưng chưa đủ để mua đứt một căn nhà ưng ý. Gần đây, tôi nghe nói về hình thức 'thuê mua nhà' và thấy khá phù hợp với tình hình tài chính của mình. Chuyên gia cho tôi hỏi, hình thức thuê mua nhà, công trình xây dựng này là gì và bên cho thuê mua có những nghĩa vụ nào để đảm bảo quyền lợi cho chúng tôi không ạ?”
Quyền và nghĩa vụ của công dân về công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở huyện X, tỉnh Y, đang làm nông nghiệp. Chúng tôi mới cưới và muốn sinh con nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích mỗi gia đình chỉ nên có một hoặc hai con để phát triển bền vững. Vậy chúng tôi có quyền được biết thông tin về chính sách dân số không, và có được tự quyết định số con mình muốn không, hay phải theo quy định nào đó ạ? Vợ tôi năm nay 28 tuổi, tôi 30 tuổi.”
Chính sách dân số và duy trì mức sinh thay thế
“Chào luật sư, vợ chồng em ở Quận 3, TP.HCM, cả hai đều là giáo viên cấp 2. Chúng em đang có một bé rồi và cũng đang phân vân có nên sinh thêm bé thứ hai không vì chi phí nuôi con giờ cao quá. Dạo này em hay nghe tin tức nhắc đến 'mức sinh thay thế' và thấy bảo nhà nước đang khuyến khích sinh con. Vậy không biết chính sách này có ảnh hưởng gì đến gia đình em không ạ, và có hỗ trợ gì cho các gia đình muốn sinh thêm con không?”
Mức sinh thay thế và vai trò trong chính sách dân số
“Chào chuyên gia, tôi là chị L.T.M, 32 tuổi, làm nhân viên văn phòng ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi mới có một cháu trai và đang cân nhắc có thêm con thứ hai. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và chính sách khuyến khích sinh con của nhà nước. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' nghĩa là gì và liệu có quy định pháp luật nào liên quan đến việc duy trì mức sinh này mà chúng tôi cần biết không, đặc biệt là về quyền lợi hoặc trách nhiệm của các cặp vợ chồng?”
Quy mô gia đình ít con theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Vợ chồng tôi đã có một cháu gái 3 tuổi rồi, giờ đang tính sinh thêm bé thứ hai. Nghe nói nhà nước khuyến khích 'gia đình ít con', tôi không rõ 'ít con' là mấy con và liệu có bị phạt gì nếu sinh con thứ ba không? Bạn bè tôi cũng thắc mắc về quy định này.”
Thủ tục ly hôn theo pháp luật Việt Nam
“Chị N.T.H ở Hà Nội, là nhân viên văn phòng. Chị đang gặp trục trặc lớn trong hôn nhân và muốn tìm hiểu về việc ly hôn. Chị muốn biết ly hôn là gì và cần làm những thủ tục gì để chấm dứt quan hệ vợ chồng một cách hợp pháp.”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Vợ chồng tôi ở TP.HCM, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đang muốn chủ động kế hoạch hóa gia đình để đảm bảo tài chính và sức khỏe, nhưng bố mẹ hai bên lại muốn chúng tôi sinh con sớm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định cụ thể nào về quyền tự quyết của vợ chồng trong việc sinh con không, và làm sao để chúng tôi có thể tự tin thực hiện quyết định của mình?”
Xác định Người có liên quan trong tranh chấp dân sự
“Chị Hạnh, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 3, TP.HCM, đang gặp rắc rối với một đối tác kinh doanh. Đối tác này cho rằng chồng chị Hạnh cũng có liên quan đến khoản nợ và đòi chị phải chịu trách nhiệm chung. Chị không rõ 'người có liên quan' được hiểu thế nào trong trường hợp này và liệu chồng chị có bị kéo vào vụ kiện không.”
Kế hoạch hóa gia đình và vai trò hỗ trợ của Nhà nước
“Chào luật sư, vợ chồng em ở Thanh Hóa mới cưới nhau được 2 năm. Em làm nông, thu nhập cũng không ổn định lắm. Vợ chồng em muốn có con nhưng cũng lo không đủ điều kiện để nuôi dạy tốt, nên muốn tìm hiểu về **kế hoạch hóa gia đình** để sinh con cho hợp lý. Không biết Nhà nước có hỗ trợ gì cho những gia đình như tụi em không, ví dụ như về tư vấn hay các dịch vụ y tế?”
Quy trình đăng ký con nuôi hợp pháp
“Chào chuyên gia, vợ chồng tôi đang muốn nhận nuôi một bé mồ côi ở quê. Chúng tôi đã làm giấy tờ với xã rồi nhưng nghe nói phải đăng ký ở cơ quan nhà nước có thẩm quyền nữa mới được công nhận là con nuôi hợp pháp. Không biết thủ tục này có phức tạp không và cần những giấy tờ gì ạ? Vợ chồng tôi là công nhân ở Bình Dương.”
Lệ phí đăng ký nuôi con nuôi trong nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đang làm thủ tục nhận cháu ruột của tôi (con của em gái tôi) làm con nuôi vì hoàn cảnh gia đình em tôi khó khăn. Tôi nghe nói có khoản lệ phí đăng ký nuôi con nuôi trong nước nhưng không rõ là bao nhiêu và liệu trường hợp của tôi có được miễn giảm gì không? Vợ chồng tôi đều là công chức, thu nhập ổn định ạ.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con thứ hai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đã có một cháu trai 3 tuổi rồi. Gần đây, chúng tôi đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng cũng băn khoăn về chi phí nuôi con và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có chính sách khuyến khích sinh đủ hai con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và gia đình tôi có được hưởng không?”
Quyền lựa chọn nơi cư trú của công dân
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở tỉnh Bến Tre. Gia đình tôi có 4 người, vợ chồng tôi và hai con nhỏ. Chúng tôi đang tính toán chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh để tìm việc làm công nhân, mong muốn có cuộc sống tốt hơn cho các con. Tôi nghe nói di cư phải có giấy tờ, thủ tục gì đó. Luật sư cho tôi hỏi, việc gia đình tôi chuyển từ Bến Tre lên TP.HCM có được pháp luật cho phép không? Có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không ạ?”
Xác định và thẩm quyền giải quyết vụ việc liên quan đến người không quốc tịch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là A.T.T, 35 tuổi, làm công nhân ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi kết hôn với một người đàn ông đã sống ở Việt Nam nhiều năm nhưng anh ấy không có giấy tờ quốc tịch nào cả, cả Việt Nam lẫn nước ngoài. Giờ vợ chồng tôi muốn ly hôn nhưng không biết phải làm thủ tục ở đâu, Tòa án có giải quyết được không khi chồng tôi không có quốc tịch?”
Mức sinh thay thế và chính sách dân số
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết điều này có ảnh hưởng gì đến kế hoạch gia đình của chúng tôi không, và liệu có chính sách hỗ trợ nào không ạ?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết định sinh con
“Chào luật sư, vợ chồng em mới cưới nhau được 1 năm, đang ở TP.HCM. Em làm nhân viên văn phòng, chồng em là kỹ sư. Cả hai đứa đều muốn tập trung phát triển sự nghiệp thêm vài năm nữa rồi mới tính chuyện con cái. Nhưng bố mẹ hai bên cứ giục giã, bảo phải sinh sớm cho kịp. Em nghe nói có cái gọi là 'kế hoạch hóa gia đình', vậy vợ chồng em có quyền tự quyết định chuyện sinh con không ạ? Liệu có bị coi là không có trách nhiệm với gia đình không?”
Chia tài sản khi ly hôn
“Vợ chồng tôi ly hôn thuận tình. Có 1 căn hộ chung cư trả góp và 1 chiếc ô tô. Xin hỏi tài sản sẽ được chia như thế nào?”